Müziğin temel bileşenlerine özgü nöronal aktivitelerin elektroensefalogramla incelenmesi
Electroencephalogram study of neuronal activities specific to the basic components of music
- Tez No: 931549
- Danışmanlar: PROF. DR. TAMER DEMİRALP
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Fizyoloji, Physiology
- Anahtar Kelimeler: Öngörücü İşleme, Beklenti İhlali, Nöromüzikoloji, EEG, Predictive Processing, Expectancy Violation, Neuromusicology, EEG
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fizyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fizyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Şeker, S. (2025).“Müziğin Temel Bileşenlerine Özgü Nöronal Aktivitelerin Elektroensefalogramla İncelenmesi”. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İTF Fizyoloji ABD. Doktora Tezi. İstanbul. Öngörücü işlemeye göre beyin, uyaranları algılarken dinamik bir sistem gibi çalışmakta ve geçmiş deneyimlerden yola çıkarak ağırlıklı tahminler oluşturmaktadır. Bu çalışmada, günümüz tonal müziğinin iki temel bileşeninde (ritm ve armoni) beklentinin karşılandığı ve karşılanmadığı çeşitli durumlarda müzisyen olmayan kişilerde olaya ilişkin potansiyellerde (OİP) meydana gelen değişimler incelenmiştir. Ritmik paradigmayla düzenli ve düzensiz ritmik bağlamda meydana gelebilecek olası OİP farklılaşmaları test edilmiştir. Hipotezimiz, ritmik beklentinin karşılanmadığı durumda uyumsuzluk negativitesinde (MMN) ve P300 yanıtında, armonik beklentinin karşılanmadığı durumda ise erken sağ ön negativitede (ERAN) veya N400 yanıtında değişimler gözleneceğidir. Bulgular, sırasıyla hem düzenli hem düzensiz ritmik bağlamlarda uyaranın ihmal edildiği (p<0,001, p<0,001) ve beklenenden erken geldiği (p<0,01, p<0,05) ritmik ihlallerde uyaranın standart geldiği duruma kıyasla anlamlı bir P300 oluştuğunu; ritmik uyaranın beklenenden geç sunulduğu koşulda ise MMN benzeri bir OİP dalgası oluştuğunu ortaya koymaktadır (p<0,01, p<0,05). Ritmik bulgular nöral yanıtların ihlal türüne göre farklı evrelerde oluştuğunu göstermektedir. Armonik ihlallerde ise tonik akorda biten standart sonlanmaya kıyasla; sırasıyla plagal kadans ve ♭II7 ile sonlanan dizilerde anlamlı erken bir OİP bileşeni olan P50'de (p<0,05, p<0,05), IVΔ sonlanmasında tonik akora dönmek yerine subdominant akora dönüşün yarattığı beklentiyle uyumsuzluğa bağlı olarak N200 (p<0,05) dalgasında veya ♭IIΔ sonlanmasında ise tonik karaktere çok aykırı bir armonik sonlanma nedeniyle N400 (p<0,05) dalgasında artış olduğu saptanmıştır. Armonik ihlaller neticesinde artmış bulunan N200 ve N400 yanıtlarının müzikle ilgili kognisyonun iki farklı evresinde beklentinin karşılanmamasını yansıttığı düşünülmüştür.
Özet (Çeviri)
Şeker, S. (2025).“Electroencephalogram Study of Neuronal Activities Specific to the Basic Components of Music”. İstanbul University, Institute of Health Science According to predictive processing theory, the brain functions as a dynamic system during perception, generating weighted predictions based on past experiences. In this study, event-related potentials (ERP) were examined in non-musicians under conditions in which expectations were either met or violated regarding two fundamental components of contemporary tonal music: rhythm and harmony. Regular or irregular rhythmic contexts were investigated within the rhythmic ERP paradigm. Our hypothesis is that deviations from rhythmic expectations will lead to changes in mismatch negativity (MMN) and P300, while deviations from harmonic expectations will result in alterations in early right anterior negativity (ERAN) or N400. The findings indicate significant P300 responses in rhythmic violations where the stimulus was omitted (p<0.001, p<0.001) or presented earlier than expected (p<0.01, p<0.05) in both regular and irregular rhythmic contexts. An MMN-like ERP wave was detected when the rhythmic stimulus was presented later than expected (p<0.01, p<0.05). These rhythmic findings suggest that neural responses occur at different processing stages depending on the type of violation. Regarding harmonic violations, compared to standard cadence that resolves on tonic chord, significant early P50 change was obtained for sequences ending in a plagal cadence or ♭II7 chord (p<0.05, p<0.05). An increase in N200 wave (p<0.05) was detected when dominant chord preceded the subdominant IVΔ chord. In the ♭IIΔ cadence, a significant increase in N400 wave (p<0.05) was observed, likely due to highly atypical harmonic resolution relative to the tonal center. These results suggest that increased N200 and N400 responses elicited by harmonic violations reflect distinct stages of expectancy processing.
Benzer Tezler
- Caz müziğinin temel bileşenlerinin yaygın ve örgün eğitim kurumlarında uygulanmasına yönelik stratejik yaklaşımlar: Etkinlik örnekleri üzerinden bir analiz ve değerlendirme denemesi
Strategic approaches for the implementation of the basic compounds of the jazz music in the formal and informal education: An analysis and evaluation study on the basis of the example activities
MUSTAFA ALP
- A stylistic and structural analysis of flute concerto by Krzysztof Penderecki
Krzysztof Penderecki flüt konçertosunun stilistik ve yapısal analizi
FİLİZ KARAPINAR
- Türkiye Büyük Millet Meclisi tutanaklarında muhafazakâr söylem ve müzik
Conservative discourse and music in the minutes of Grand National Assembly of Turkey
EMRE BARIŞ YILDIRIM
- Theorizing creativity in İstanbul's local electronic music scenes
İstanbul'un yerel elektronik müzik sahnelerinde yaratıcılığı kuramsallaştırmak
SU ODABAŞ
