Kişilik özelliklerinin ruminatif düşünme biçimine etkisinde üstbilişin aracı rolü
The mediating role of metacognition in the effect of personality traits on ruminative thinking style
- Tez No: 932756
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM ÇAPAN ÖZEREN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Arel Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, kişilik özelliklerinin ruminatif düşünme üzerindeki etkilerini ve üstbilişin bu süreçteki aracılık rolünü incelemektedir. Türkiye'den yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi ve terapi geçmişine göre çeşitlendirilmiş 454 kişilik bir örneklemle (132 erkek, 322 kadın) gerçekleştirilen çalışmada, çevrimiçi anket yoluyla Beş Faktör Kişilik Özelliği Ölçeği, Ruminatif Tepkiler Ölçeği ve Üstbiliş Ölçeği-30 kullanılarak veri toplanmıştır. Veriler, Kısmi En Küçük Kareler Yapısal Eşitlik Modellemesi (PLSSEM) ve Bootstrap analiz yöntemleriyle değerlendirilmiştir. Analiz sonuçları, kişilik özelliklerinin ruminatif düşünme üzerinde hem doğrudan hem de dolaylı etkiler yarattığını göstermiştir. Nevrotiklik ve düşük sorumluluk gibi özelliklerin ruminasyona yatkınlık oluşturduğu ve bu etkinin üstbiliş aracılığıyla güçlendiği belirlenmiştir. Üstbilişin, olumsuz düşünce döngülerini düzenlemede kritik bir rol oynadığı ve bireylerin ruminatif düşünme süreçleriyle baş etme becerilerini etkilediği tespit edilmiştir. Sonuçlar, üstbilişsel farkındalığın ruminasyonun olumsuz etkilerini azaltmada önemli bir araç olabileceğini göstermektedir. Çalışmanın farklı kültürler, yaş grupları ve klinik örneklemler üzerinde tekrarlanması ve uzunlamasına tasarımlarla desteklenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines the effects of personality traits on ruminative thinking and the mediating role of metacognition in this process. A sample of 454 participants (132 males, 322 females) from Turkey, stratified by age, gender, education level, and therapy history, were recruited via an online survey using the Five Factor Personality Trait Scale, the Ruminative Reactions Scale, and the Metacognition Scale-30. The data were analysed using Partial Least Squares Structural Equation Modelling (PLS-SEM) and Bootstrap analysis methods. The results of the analyses showed that personality traits had both direct and indirect effects on ruminative thinking. Traits such as neuroticism and low conscientiousness were found to predispose to rumination and this effect was strengthened through metacognition. Metacognition was found to play a critical role in regulating negative thought cycles and affect individuals' ability to cope with ruminative thinking processes. The results show that metacognitive awareness can be an important tool in reducing the negative effects of rumination. It is recommended that the study be replicated on different cultures, age groups and clinical samples and supported by longitudinal designs.
Benzer Tezler
- Ovulasyon indüksiyonu tedavisinde folliküler gelişimin ultrasonografik takibi
Başlık çevirisi yok
MERİH BAYRAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kadın Hastalıkları ve DoğumGazi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜLAZIM YILDIRIM
- Atherosklerotik kalp hastalıklarında risk faktörleri
Risk factors in the coronary artery disease
MURAT SUHER
- Adolesan intihar girişimlerinin psiko-sosyal nedenleriyle ilgili araştırma
Başlık çevirisi yok
NAZMİYE YÜKSEL
- İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu'nun kültür ve eğitim kavramı üzerine bir inceleme
An Examination of the concepts of culture and education of Ismayıl Hakkı Baltacıoğlu
ABDULLAH DİKİCİ
Doktora
Türkçe
1986
Eğitim ve ÖğretimUludağ ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SUAT ANAR
- Gebelik ve doğum olgularında prolaktin düzeylerinin değerlendirilmesi
The Evaluation of prolactin values during pregnancy labour and in deliveries
TÜLİN AKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kadın Hastalıkları ve DoğumGazi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. MÜLAZIM YILDIRIM