Yapay zeka uygulamaları ile bireylerde görülen kaygının iş stresi ve iş motivasyonu düzeyindeki etkisinin incelenmesi
Examining the impact of artificial intelligence applications on the levels of job stress and job motivation in individuals
- Tez No: 933758
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUNUS YÜCEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Çalışma psikolojisi, İnsan-yapay zeka etkileşimi, Psychology of work, Human-artificial intelligence interaction
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Topkapı Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yapay zekâ teknolojilerinin iş dünyasında hızla yaygınlaşması, çalışanların iş güvenliği ve kariyer beklentileri üzerinde çeşitli endişelere yol açarak, iş stresi ve motivasyon üzerinde belirgin etkiler yaratmaktadır. Bu çalışmada, yapay zekâ kaygısının iş stresi ve iş motivasyonu üzerindeki etkileri ile bu ilişkilerin cinsiyet, yaş, eğitim seviyesi ve çalışma düzeni gibi demografik değişkenlere göre nasıl farklılık gösterdiği incelenmiştir. Araştırma, Türkiye genelinde farklı sektörlerden toplam 403 katılımcının yer aldığı anket çalışmasıyla gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizi, yapay zekâ kaygısının iş stresi üzerinde pozitif ve anlamlı bir etki yarattığını; iş motivasyonu üzerinde ise karmaşık ve boyutlara bağlı farklı etkiler gösterdiğini ortaya koymuştur. Cinsiyet açısından, erkeklerin kadınlara göre daha yüksek iş stresi yaşadığı, ancak iş motivasyonu açısından anlamlı bir fark bulunmadığı belirlenmiştir. Yaş değişkenine göre, ileri yaş gruplarında iş stresinin daha yüksek olduğu, fakat motivasyonun yaşa bağlı olarak anlamlı bir farklılık göstermediği saptanmıştır. Eğitim seviyesi yükseldikçe iş stresinin arttığı; ancak iş motivasyonu üzerinde belirgin bir etkisinin olmadığı görülmüştür. Çalışma düzenine göre yapılan değerlendirmelerde, esnek ve uzaktan çalışma modellerinin stres seviyesini azalttığı, gönüllü ya da proje bazlı çalışanların ise daha yüksek kaygı ve stres yaşadığı belirlenmiştir. Araştırma bulguları, iş yerinde yapay zekâ kaygısının olumsuz etkilerini azaltmak amacıyla çalışanlara yönelik farkındalık eğitimlerinin düzenlenmesi, esnek çalışma politikalarının yaygınlaştırılması ve psikososyal destek sistemlerinin güçlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu çalışma, yapay zekâ teknolojilerinin çalışanların psikolojik durumları üzerindeki etkilerini inceleyerek literatüre önemli bir katkı sağlamış ve insan odaklı iş stratejilerinin geliştirilmesine yönelik öneriler sunmuştur.
Özet (Çeviri)
The rapid expansion of artificial intelligence (AI) technologies in the business world has created various concerns regarding employees' job security and career expectations, leading to significant effects on work-related stress and motivation. This study investigates the impact of AI anxiety on work stress and motivation, while also examining how these relationships vary based on demographic factors such as gender, age, education level, and work arrangements. The research was conducted using a survey of 403 participants from various sectors across Turkey. The analysis revealed that AI anxiety has a positive and significant effect on work stress, whereas its impact on motivation is complex and varies across different dimensions. In terms of gender, male employees were found to experience higher levels of work stress compared to female employees, although no significant differences were observed in motivation levels. Regarding age, older participants reported higher levels of work stress, while motivation did not vary significantly with age. Higher levels of education were associated with increased stress, but no substantial effects on motivation were detected. Regarding work arrangements, flexible and remote working models were found to reduce stress levels, whereas project-based or freelance workers reported higher levels of anxiety and stress. The findings emphasize the need for awareness training programs to mitigate the negative effects of AI anxiety in the workplace, the adoption of flexible work policies, and the enhancement of psychosocial support systems. This study contributes to the literature by exploring the psychological impacts of AI technologies on employees and offers recommendations for the development of human-centered workplace strategies.
Benzer Tezler
- Derin öğrenme yöntemleriyle panoramik radyografi görüntülerinde perıodontal kemik kaybının tespiti
Detection of periodontal bone loss on panoramic radiographs using deep learning methods
TUĞÇE ÇAVDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BÜLENT TURAN
- Trabzon merkez (Ortahisar) ve çevresindeki ilçelerde yaşayan 0-3 yaş arasındaki çocukların ağız ve diş sağlığı durumlarının ve tedavi hizmetlerinin karşılaştırmalı olarak veri tabanı üzerinden değerlendirilmesi
Comparative evaluation of the oral and dental health status and dental care services of children aged 0-3 years living in Trabzon center (Ortahisar) and surrouding districts through a database
GÜLŞAH GÜVENÇ ŞENGÜN
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2025
Diş HekimliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiPedodonti Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAMER TÜZÜNER
- Toplum 5.0 ve yapay zekâ bağlamında gerçekleşen toplumsal dönüşümün sosyolojik analizi
Sociological analysis of social transformation in the context of society 5.0 and artificial intelligence
SILA KOZACIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SosyolojiNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇAĞDAŞ ÜMİT YAZGAN
- A new approach to corporate social responsibility: Corporate digital responsibility, analysis of Turkish banking and e-commerce sectors
Kurumsal sosyal sorumluluğa yeni bir yaklaşım: Kurumsal dijital sorumluluk, Türk bankacılık ve e-ticaret sektörlerinin analizi
CEYDA CİHAN AYDOĞDU
Doktora
İngilizce
2024
İletişim BilimleriGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BANU MÜJDE BASKAN KARSAK
- Construction of everyday reality in a virtual world: The case of 'World of warcraft'
Sanal dünyada gündelik gerçeklik kurulumu: 'World of warcraft' vakası
CEYDA YOLGÖRMEZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÇAĞATAY TOPAL