Acil servise başvurup ilk kez hemodiyalize giren hastaların tekrarlayan diyaliz ihtiyaçları ve mortalitelerini öngören faktörlerin incelenmesi
Predictors of recurrent dialysis dependence and mortality in emergency department patients receiving first-time hemodialysis
- Tez No: 933759
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET OKUMUŞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Acil Tıp, Emergency Medicine
- Anahtar Kelimeler: Akut böbrek hasarı, acil hemodiyaliz, mortalite belirleyicileri, diyaliz bağımlılığı, Böbrek yetmezliği-akut, Hemodiyaliz, Acute kidney injury, emergency hemodialysis, mortality predictors, dialysis dependence, Kidney failure-acute
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Acil Tıp Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, acil serviste ilk kez hemodiyaliz uygulanan hastalarda mortalite ve tekrarlayan diyaliz ihtiyacını öngören faktörleri değerlendirmektir. Akut böbrek hasarı (ABH), böbrek fonksiyonlarının hızlı kaybıyla karakterize, hayatı tehdit eden bir klinik tablo olup, mortalite genellikle böbrek yetmezliğinden ziyade eşlik eden sistemik komplikasyonlarla ilişkilidir. Bu çalışmada, hastaların demografik özellikleri, laboratuvar bulguları, komorbiditeler ve hemodiyaliz endikasyonları incelenerek mortalite ve diyaliz gereksinimi üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Materyal-Metot: Çalışmaya, acil servise başvuran ve acil hemodiyaliz uygulanan 102 hasta dahil edilmiştir. Hastaların demografik verileri, başvuru şikayetleri, vital bulguları, laboratuvar sonuçları, kronik hastalıkları, hemodiyaliz endikasyonları ve klinik sonlanımları prospektif olarak değerlendirilmiştir. Bir aylık mortalite oranları ve tekrarlayan diyaliz ihtiyaçları kaydedilmiş, prognostik faktörlerin belirlenmesi için tek değişkenli lojistik regresyon analizleri uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 102 hastanın %61,8'i erkek, %38,2'si kadın olup, yaş ortancası 66 (25-92) olarak hesaplandı. Hastaların komorbidite profili incelendiğinde en sık hipertansiyon (HT)(%64,7), diyabetes mellitus (DM) (%39,2) ve kronik böbrek hastalığı (KBH) (%36,3) görüldü. Bir aylık mortalite oranı %30,4 olarak saptandı. Mortalite görülen grupta yaş ortancası 78 olup, ileri yaşın mortaliteyle güçlü bir ilişkisi olduğu belirlendi (p=0,001). Mortalite görülen hastalarda serum üre ve kreatinin değerleri, hayatta kalanlara göre anlamlı derecede düşük bulundu. Ayrıca mortaliteyle en güçlü ilişki gösteren laboratuvar parametreleri arasında düşük pH(p=0,010), yüksek laktat düzeyleri(p<0,001) ve artmış baz açığı yer aldı (p<0,05). Hemodiyaliz endikasyonları incelendiğinde en sık metabolik asidoz (%52) ve üremi (%47,1) saptandı. Endikasyon sayısı ile mortalite arasında anlamlı bir ilişki bulundu; tek endikasyonla diyalize alınan hastalarda mortalite riski azalırken (OR:0,154, %95 CI: 0,034-0,0701, p=0,016)), üç ve daha fazla endikasyonu olanlarda mortalite riski 3,7 kat arttı (%95 CI: 1,494-8,999, p=0,005). Tekrarlayan diyaliz ihtiyacı olan hastalarda serum üre ve kreatinin düzeyleri anlamlı derecede yüksek (p<0,001), albümin düzeyi (p=0,026) ise düşük bulundu. Üremi varlığı, tekrarlayan diyaliz ihtiyacını 4,1 kat artıran bağımsız bir risk faktörü olarak belirlendi (p<0,001). Normale daha yakın pH değerlerinin tekrarlayan diyaliz ihtiyacını 9,53 kat (%95 CI: 1,48-61,57, p=0,018) artırdığı görüldü. Sonuç: Acil hemodiyaliz uygulanan hastalarda mortalite, özellikle ileri yaş, metabolik asidoz, yüksek laktat ve düşük pH ile ilişkilidir. Üremi ve yüksek kreatinin düzeyleri ise tekrarlayan diyaliz ihtiyacını artırmaktadır. Metanol intoksikasyonu gibi özel durumlarda mortalite oranı yüksektir ve erken müdahale kritik öneme sahiptir. Bu bulgular, acil serviste ABH yönetiminde risk faktörlerinin erken tanınması ve hızlı tedavi stratejilerinin geliştirilmesi açısından önemlidir.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study was to evaluate the factors that predict mortality and the need for recurrent dialysis in patients undergoing hemodialysis for the first time in the emergency department. Acute kidney injury (AKI) is a serious clinical condition characterized by a rapid loss of renal function. Mortality is usually associated with systemic complications rather than renal failure. The present study analyzed demographic characteristics, laboratory findings, comorbidities, and indications for hemodialysis, as well as their effects on mortality and dialysis requirements. Material- Methods: The study included 102 patients who presented to the emergency department and underwent emergency hemodialysis. Demographic data, presenting complaints, vital signs, laboratory results, chronic diseases, hemodialysis indications and clinical outcomes were prospectively evaluated. One-month mortality rates and recurrent dialysis needs were recorded, and univariate logistic regression analyses were performed to identify prognostic factors. Results: The study population included 102 patients, of whom 61.8% were male and 38.2% were female, with a median age of 66 years (25-92). The most prevalent comorbidity profile was hypertension (64.7%), followed by diabetes mellitus (39.2%) and chronic kidney disease (36.3%). The one-month mortality rate was 30.4%. The median age of the mortality group was 78 years, and advanced age was found to be a strong predictor of mortality (p=0.001). Serum urea and creatinine levels were found to be significantly lower in deceased patients compared to survivors. Furthermore, the laboratory parameters most strongly associated with mortality were identified as low pH (p=0.010), high lactate levels (p<0.001), and increased base deficit (p<0.05). The most prevalent indications for hemodialysis were metabolic acidosis (52%) and uremia (47.1%). A significant correlation was identified between the number of indications and mortality, with a decrease in mortality risk observed in patients dialyzed with a single indication (OR:0.154, 95% CI: 0.034-0.0701, p=0.016). However, the mortality risk increased 3.7-fold in patients with three or more indications (95% CI: 1.494-8.999, p=0.005). Serum urea and creatinine levels were found to be significantly elevated (p < 0.001), while albumin levels were reduced (p = 0.026) in patients requiring repeat dialysis. The presence of uremia was identified as an independent risk factor, which was associated with an increased need for repeated dialysis, with a 4.1-fold increase (p<0.001). Additionally, elevated pH values were found to increase the need for repeat dialysis 9.53-fold (95% CI: 1.48-61.57, p=0.018). Conclusion: Mortality in patients undergoing emergency hemodialysis is associated with advanced age, metabolic acidosis, high lactate and low pH. Uremia and high creatinine levels increase the need for repeated dialysis. In special cases such as methanol intoxication, mortality rate is high and early intervention is critical. These findings are important for early recognition of risk factors and development of aggressive treatment strategies in the management of AKI in the emergency department.
Benzer Tezler
- Çocuklarda akut stres hiperglisemisinde hormonal değişikliklerin ve kısa süreli prognozun incelenmesi
Başlık çevirisi yok
AYGÜN DİNDAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜLYA GÜNÖZ
- Travmatik erkek paraplojelere yüksek frekanslı TENS
Başlık çevirisi yok
SEMA ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Ortopedi ve TravmatolojiGazi ÜniversitesiKazalarda Acil Yardım ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VESİLE SEPİCİ
- 1985 yılında acil yardım ve trafik hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
GÜLAY BALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
UlaşımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. MEHMET ALİ BUMİN
- Kaza sonucu meydana gelen akut zehirlenmeler ve ilaç zehirlenmeleri
Başlık çevirisi yok
SELMA YURTDAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Eczacılık ve FarmakolojiGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. ORHAN ASLANOĞLU
- Çeltikte farklı tuz konsantrasyonlarında bazı agronomik karakterlerin varyasyonu
Başlık çevirisi yok
GÜLNAZ AGAR