İsmet İnönü dönemi'nde milli bayramlar: Kutlanma şekilleri ve bayramlarda milli şef imajının yerleşmesi (1938-1950)
National holidays during the İsmet İnönü period: Methods of celebration and the construction of the national chief image (1938-1950)
- Tez No: 933757
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ENVER EMRE ÖCAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Topkapı Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tarih Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Geçmişi ayin gibi dini anma günlerine dayanan zamanla ulus-devletleri birleştiren ve geleneklerini yaşatan milli bayram olgusu 1789 Fransız Devrimi'nin bir ürünü olarak ortaya çıkmıştır. Bu bakımdan Türk tarihinde modern ilk ulusal bayram anlayışını karşılayan gelişme II. Meşrutiyet'in ilanının İttihat ve Terakki Fırkası tarafından kutsandığı 23 Temmuz Hürriyet Bayramı'dır. Daha sonra Atatürk liderliğinde askeri başarılarından sonra varlığını tüm dünyaya siyaseten de tanıtan Türk ulus-devletinin yeni gelenek ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Erken cumhuriyet döneminde bu ihtiyacı gidermek ve laik/seküler yeni ulus anlayışını lider kültü ile pekiştirmek için 30 Ağustos, 23 Nisan, 29 Ekim ve 19 Mayıs, 24 Temmuz günlerinin tarihsel önemleri ortaya çıkarılarak yeni bayram gelenekleri doğmuştur. Rejimin koruyucusu Milli Şef İsmet İnönü döneminde ise milli bayramlar hem liderlik imajını parlatmak hem de rejimin kutsiyetini yaşatmak için kullanılmıştır. Her yıl ülkede milli bayram törenlerinde ortaya konan stadyum gösterileri, geçit resimleri, fener alayları, gece baloları, sportif faaliyetler, yapılan nutuklar, görseller, oynanan piyesler, yapılan anıt heykeller, şiirler, marşlar ve kılık kıyafet uygulamaları gibi birçok argüman adeta rejimin ve liderin kutsandığı ritüellere dönüştürülmüştür. Basın yayın yoluyla da bu bayram günlerinde Milli Şef'in tanrının Türk milletine bir lütfu algısı oluşturulmuştur. Bayram kutlamalarının CHP Genel Sekreterliği'nin talimatnameleri ile de taşradaki en ücra kasaba ve köylerde de yapılması sağlanmıştır. Ayrıca Milli Şef Grek-Latin temelli batı hümanizma kültür hareketinin birtakım uygulamalarını da ulusal bayramlara yansıtmaya çalışmıştır. İnönü dönemi hem II. Dünya Savaşı hem de çok partili siyasi hayata geçiş sancılarını da barındırdığı için yoğunlaşan eleştirilere karşı liderin yüceltilmesi pratiğinde milli bayramlardan yararlanılmıştır. Milli Şef İnönü Kemalist kurucu lider kültüne de öykünerek milli bayramlar münasebetiyle rejimin yeni lideri imajını halkın nazarında yüceltmeye çalışmıştır.
Özet (Çeviri)
The phenomenon of national holidays, which originated from religious commemorative days resembling rituals and later unified nation-states while preserving their traditions, emerged as a product of the 1789 French Revolution. With this understanding, the development that met the first modern national holiday concept in Turkish history was July 23 is the Freedom Day, when the declaration of the Second Constitutional Monarchy was sanctified by the Party of Union and Progress. Later, the need for a new tradition emerged for the nation-state, which introduced its existence politically to the whole world after its military successes under the leadership of Atatürk. In the early republic period, in order to meet this need and to reinforce the secular understanding of the new nation with the cult of the leader, new holiday traditions were born by revealing the historical significance of the days of 30 August, 23 April, 29 October, 19 May and 24 July. During the reign of National Chief İsmet İnönü, the protector of the regime, national holidays were used both to polish the image of the leadership and to keep the sanctity of the regime alive. Many arguments such as stadium shows, parades, torchlight processions, night balls, sports activities, speeches, visuals, plays performed, monumental statues, poems, anthems and dress code practices put forward every year in the national holiday ceremonies in the country are almost glorified for the regime and the leader have been transformed into rituals. Through media, the perception that the National Chief is a blessing from God to the Turkish nation has been created on these holidays. With the instructions of the CHP General Secretariat, the holiday celebrations were made possible in the most remote towns and villages in the provinces. In addition, the National Chief tried to reflect some practices of the Greco-Latin-based western humanism cultural movement on national holidays. Since the İnönü period included both World War II and the pains of transitioning to multi-party politics, national holidays were used in the practice of glorifying the leader against the increasing criticism. National Chief İnönü also emulated the Kemalist founding leader cult and tried to glorify the image of the new leader of the regime in the eyes of the people on the occasion of national holidays.
Benzer Tezler
- Bazı sert çekirdekli meyve türlerinde döllenme biyolojisi üzerinde yöntem çalışmaları
Başlık çevirisi yok
ATBİMOĞLU ADALET
- Tekstil boyamacılığında atık flottede boyama imkanları üzerine araştırma
Başlık çevirisi yok
MEHMET YAKARTEPE
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. KERİM DURAN
- Buğday ekiminin mekanik esasları üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
ADNAN DEĞİRMENCİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
ZiraatEge ÜniversitesiTarımsal Mekanizasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMET ÖNAL
- Azeri Türkçesi'nin sentaks bakımından Türkiye Türkçesiyle karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
İSMET CEMİLOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET BİCAN ERCİLASUN