Akciğer kanseri hastalarının sağlıkta kadercilik inancı ve öz-yeterlilik algıları
Lung cancer patients' belief in fatalism in health and perceptions of self-efficacy
- Tez No: 934225
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NURHAN DOĞAN AYDIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Onkoloji, İç Hastalıkları, Hemşirelik, Oncology, Internal diseases, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Akciğer Kanseri, Hemşirelik, Kadercilik, Öz-Yeterlilik, Akciğer, Hastalar, Hemşirelik araştırmaları, Karsinogenez, Kemoterapi, Onkolojik hemşirelik, Öz yeterlilik algısı, İç hastalıkları, Fatalism, Lung Cancer, Nursing Self-Efficacy, Lung, Patients, Nursing, Nursing research, Carcinogenesis, Oncologic nursing, Self-efficacy belief, Internal medicine
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Amasya Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı; akciğer kanseri hastalarının sağlıkta kadercilik inançlarını ve öz-yeterlilik algılarını değerlendirmek ve arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Kesitsel tipteki bu araştırma 10.02.2023-01.06.2023 tarihleri arasında Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde bulunan Kemoterapi Ünitesine tedavi amaçlı başvuran ve Onkoloji Servisi'nde yatarak tedavi alan, son 6 ay içinde tanı almış, akciğer kanseri olan 119 birey ile yürütülmüştür. Amasya Üniversitesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan yazılı onay (Tarih:20.01.2023) ve kurum izni alınmıştır. Araştırmada veriler; Hasta Tanıtım Formu, Kadercilik Ölçeği ve Genel Algılanan Öz-Yeterlilik Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Nicel bağımsız verilerin analizinde ölçek puanlarının tanıtıcı özellikler ile karşılaştırılmasında Kruskal-Wallis ve Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Korelasyon analizinde Spearman korelasyon analiz yöntemi uygulanmıştır. Araştırmanın gücü Post Hoc Power analizine göre belirlenmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bireylerin yaş ortalaması 64,0±9,0 olup, %80,7'sinin erkek, %82,9'unun evli ve %53,8'inin ilköğretim mezunu olduğu saptanmıştır. Ayrıca bireylerin %53,4'ünün emekli olduğu ve %95,0'ının çalışmadığı ve %75,6'sının gelir gider dengesinin eşit olduğu belirlenmiştir. Araştırmaya katılan bireylerin Genel Algılanan Öz-Yeterlilik Ölçeği puan ortalaması 33,30±5,22, Kadercilik Ölçeği puan ortalaması 3,02±0,77 olarak hesaplanmıştır. Geliri giderinden fazla olanların, düzenli egzersiz yapanların ve sağlıklı beslenen bireylerin Genel Algılanan Öz-Yeterlilik Ölçeği puan ortalaması daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Bekar, okuryazar olan ve olmayan, çalışmayan, geliri giderinden az olan ve düzenli egzersiz yapmayan bireylerin Kadercilik Ölçeği toplam puan ortalamasının daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Genel Algılanan Öz-Yeterlilik Ölçeği toplam puanı ile Kadercilik Ölçeği toplam puanı arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (r=-0.130, p>0.05). Akciğer kanseri hastalarının sağlıkta kadercilik inançlarının orta, öz-yeterlilik algılarının ise yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Bireylerin sağlıkta kadercilik inançları ve öz-yeterlilik algıları arasında anlamlı bir ilişki olmadığı saptanmıştır. Sağlığı geliştirme konusunda öncü profesyoneller olan hemşirelerin akciğer kanseri hastalarının bakımında bireylerin inanç ve algılarını da ele alarak planlama ve uygulama yapmaları önerilebilir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to evaluate lung cancer patients' health fatalism beliefs and self-efficacy perceptions and to determine the relationship between them. This cross-sectional study was conducted between 10.02.2023-01.06.2023 with 119 individuals with lung cancer diagnosed in the last 6 months who applied to the Chemotherapy Unit in Samsun Ondokuz Mayıs University Health Application and Research Center for treatment and received inpatient treatment in the Oncology Service.Written approval (Date: 20.01.2023) and institutional permission were obtained from Amasya University Non-Interventional Clinical Research Ethics Committee. Data were collected using the Patient Information Form, Fatalism Scale and General Perceived Self-Efficacy Scale. In the analysis of quantitative independent data, Kruskal-Wallis and Mann-Whitney U tests were used to compare scale scores and descriptive characteristics. Spearman correlation analysis method was applied in correlation analysis. The power of the study was determined according to Post Hoc Power analysis. Statistical significance level was accepted as p<0.05. The mean age of the individuals was 64.0±9.0, 80.7% were male, 82.9% were married and 53.8% were primary school graduates. In addition, it was determined that 53.4% of the individuals were retired, 95.0% were not working and 75.6% had equal income and expenditure balance. The mean score of the General Perceived Self-Efficacy Scale was 33.30±5.22 and the mean score of the Fatalism Scale was 3.02±0.77. The mean score of the General Perceived Self-Efficacy Scale was found to be higher in individuals whose income was higher than their expenses, who exercised regularly, and who ate a healthy diet (p<0.05). It was determined that the mean total score of the Fatalism Scale was higher in individuals who were single, literate and illiterate, unemployed, whose income was less than their expenses and who did not exercise regularly (p<0.05). There was no significant relationship between the total score of the General Perceived Self-Efficacy Scale and the total score of the Fatalism Scale (r=-0.130, p>0.05). It was determined that lung cancer patients had medium level of fatalistic beliefs in health and high level of self-efficacy perceptions. It was found that there was no significant relationship between individuals' fatalistic beliefs in health and their self-efficacy perceptions. It may be recommended that nurses, who are the leading professionals in health promotion, should plan and practice by considering the beliefs and perceptions of individuals in the care of lung cancer patients.
Benzer Tezler
- Küçük hücreli olmayan akciğer kanseri hastalarında evrelere göre egzersiz kapasitesi ve sağlıkla ilişkili yaşam kalitesinin karşılaştırılması
Comparison of exercise capacity and health-related quality of life according to stages in patients with non-small cell lung cancer
ELVAN YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Dokuz Eylül ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Uzun süren hastalıklarda öğrenilmiş çaresizlik ile sağlık davranışları ilişkisi
The relation between learned helplessness and health behaviours in long-term ilnesses
AYŞE BİDAR
- Development of mirna biomarkers for the differentiation between gingivitis and periodontitis: A pilot study
Gingivitis ve periodontitis ayrımı için mirna biyobelirteçlerinin geliştirilmesi: Pilot çalışma
DHAFIR LATIEF FAYADH FAYADH
- Radyasyon onkoloji ünitesinde tedavi gören meme kanseri hastalarının tamamlayıcı ve alternatif tedavi kullanım durumları ve tutumları
The usage and attitudes towards complementary and alternative therapies among breast cancer patients receiving treatment in the radiation oncology unit
NAZLI YIKAR
- Ankara ili Polatlı ilçesinde aile sağlığı merkezlerine kayıtlı nüfusta kronik hastalık tanılı populasyonda sigara içme durumunun sağlık okuryazarlığı ile ilişkisi
In Ankara province Polatli district the relationship of smoking status and health literacy in the population diagnosed with chronic disease in the population registered in family health centers
CAN KARAKUL
