Koşul bağımlılık ve ilişkisel mübadele kuramları çerçevesinde ihracatçı-ithalatçı ilişkileri
Exporter-importer relations within the framework of contingency and relational exchange theories
- Tez No: 934433
- Danışmanlar: PROF. DR. MURAT CANITEZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Uluslararası Ticaret, International Trade
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kto Karatay Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Koşul bağımlılık ve ilişkisel mübadele kuramları temel alınan bu çalışma, ihracatçıların ilişkisel normları kullanımı ile ihracat rekabet avantajı arasındaki ilişkiyi açıklamayı, ortak yaratıcılığın bu ilişkide aracı bir rol oynayıp oynamadığını ve algılanan çevresel belirsizliğin bu ilişkileri düzenlemedeki rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Bu çalışmanın amacı doğrultusunda, nicel araştırma tasarımı benimsenmiştir. Türkiye'de faaliyet gösteren 198 ihracatçı işletmeden anket aracılığı ile elde edilen verilerden yararlanılarak, çalışmanın kavramsal modeli PROCESS Macro kullanılarak sınanmıştır. Çalışmanın kavramsal modelinde yer alan doğrudan etkileri incelemek için Model 0, aracılık etkisi için Model 4, düzenleyicilik ve durumsal aracılık etkisi için Model 8 uygulanmıştır. Etkileşim etkilerine dair daha fazla içgörü sağlamak amacıyla Johnson–Neyman ve Pick-a-Point tekniği kullanılarak düzenleyici etkiler detaylı olarak incelenmiştir. Bulgular, ihracatçı işletmelerin ilişkisel normları kullanmasının, ihracat rekabet avantajı ve ortak yaratıcılık üzerinde olumlu etkisini doğrulamaktadır. Bulgular ayrıca, ortak yaratıcılığın, ihracatçıların ilişkisel normları kullanımı ile ihracat rekabet avantajı arasındaki ilişkiye aracılık ettiğini göstermektedir. Bununla birlikte, algılanan çevresel belirsizlik arttığında, ihracatçıların ilişkisel normları kullanmasının ortak yaratıcılık ve ihracat rekabet avantajı üzerindeki etkisi azalmaktadır. Benzer şekilde, algılanan çevresel belirsizlik arttığında, ihracatçıların kullandıkları ilişkisel normların, ortak yaratıcılık aracılığıyla, ihracat rekabet avantajı üzerindeki dolaylı etkisi azalmaktadır. Bulgular, ihracatta rekabet avantajı elde etmek için ihracatçıların ilişkisel normları benimsemelerinin, ortak yaratıcılık faaliyetlerini desteklemelerinin ve çevresel belirsizliği dikkatli bir şekilde yönetmelerinin önemini vurgulamaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma uluslararası ticaret yazınına katkıda bulunmakta, kuram ve uygulama için önemli çıkarımlar sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Based on contingency and relational exchange theories, this study aims to explain the relationship between exporters' relational norms and export competitive advantage, investigate whether inter-partner creativity plays a mediating role in this relationship, and examine the role of perceived environmental uncertainty in moderating these relationships. In line with the purpose of this study, a quantitative research design was adopted. Drawing on data collected through a survey from 198 exporting firms operating in Türkiye, the study's conceptual model was tested using PROCESS Macro. To examine the direct effects in the conceptual model of the study, Model 0 was used; for the mediation effect, Model 4 was used; and for the moderation and conditional mediation effects, Model 8 was used. To gain deeper insights into the interaction effects, the Johnson–Neyman and Pick-a-Point techniques were used to analyze the moderating effects in detail. The findings confirm exporters' relational norms positively affect export competitive advantage and inter-partner creativity. The findings also suggest inter-partner creativity mediates the relationship between exporters' relational norms and export competitive advantage. Furthermore, as perceived environmental uncertainty increases, the effect of exporters' relational norms on inter-partner creativity and export competitive advantage decreases. Similarly, under higher perceived environmental uncertainty, the indirect effect of relational norms on export competitive advantage through inter-partner creativity decreases. The findings highlight the importance of exporters adopting relational norms, supporting inter-partner creativity activities, and carefully managing environmental uncertainty to achieve export competitive advantage. Overall, this study contributes to international trade literature and provides important implications for theory and practice.
Benzer Tezler
- Ronald Dworkin'in eşitlikçi liberalizminde Anayasal Demokrasi teorisi
The theory of Constitutional Democracy in Ronald Dworkin's egalitarian liberalism
ERTUĞRUL KAAN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP ÖZLEM ÜSKÜL ENGİN
- Avrupa değerlerinin, Avrupa entegrasyon sürecine yönelik algılar üzerindeki etkisi
The impact of European values on perceptions towards the European integration process
GÖZDE COURBİS PONCET
Doktora
Türkçe
2023
Siyasal Bilimlerİstanbul ÜniversitesiAvrupa Birliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VEYSEL BOZKURT
- The poverty damage: The effect of household income on job searching behavior in Turkiye
Yoksulluk çıkmazı: Türkiye'de hanehalkı gelirinin iş arama davranışına etkisi
EYLÜL SEREN KÖSEL
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGalatasaray Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA ULUS
- Otel işletmelerinde çalışma koşullarının işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde aracı ve düzenleyici değişkenlerin rolü: Antalya bölgesinde bir araştırma
The role of mediator and moderator variables in the effect of working conditions on turnover intention in hotel businesses: A research in Antalya region
İBRAHİM AKÇA
Doktora
Türkçe
2023
TurizmAnadolu ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ÇİĞDEM KIREL
- Genç futbolcularda sıklıkla kullanılan alan testlerinin aerobik ve anaerobik yapılarının incelenmesi
Investigation of the aerobic and anaerobic form of frequently used field tests in young soccer players
BARIŞ KARAKOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
SporAnkara ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. CENGİZ AKALAN