Doğal taş kesiminde kullanılan klasik ve telli katrakların kesim performanslarının incelenmesi
Investigating of the cutting performances of classic and multiwire cutrock on natural stone
- Tez No: 934522
- Danışmanlar: PROF. DR. SERVET DEMİRDAĞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maden Mühendisliği ve Madencilik, Mining Engineering and Mining
- Anahtar Kelimeler: Doğal taşlar, Katrak, Maden mühendisliği, Mermer, Natural stones, Gangsaw, Mine engineering, Marble
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, doğal taş fabrikalarında blok kesiminde kullanılan lamalı ve elmas telli katrakların kesim performansları incelenmiştir. Bu kapsamda farklı özelliklere sahip 5 farklı doğal taş bloklarının her iki makine ile kesimleri esnasında, kesme hızı, boncuk/soket aşınmaları, enerji sarfiyatı, su tüketimi, plaka yüzey kalitesi ve ilk yatırım maliyeti gibi parametreler göz önünde bulundurularak gerekli ölçüm ve analizler yapılmıştır. Çalışmalar sonucunda, elmas telli katrak hızı 80 cm/h ve 1,16 m2/h, lamalı katrak kesim hızı 20 cm/h ve 0,38 m2/h olarak bulunmuştur. Enerji sarfiyatı, elmas telli katrakta 244 kWh/m2, lamalı katrakta 332 kWh/m2 olarak hesaplanmıştır. Lamalı katrağın enerji sarfiyatı, elmas telli katrağın enerji sarfiyatından kayaç özelliklerine göre % 36 daha fazla olduğu bulunmuştur. TOPSİS yöntemi uygulanarak yapılan analiz sonucunda da elmas telli katrağın enerji verimliliği sağladığı anlaşılmaktadır. Benzer hacimlere sahip blokların elmas telli katrak ile kesim esnasında harcanan su miktarı, lamalı katrakla kesim esnasında harcanan su miktarından % 50 daha az olduğu görülmektedir. Elmas telli katrak makinelerde doğal taş bloğunun kesimi esnasında kaydırma tekniği ile aynı anda farklı kalınlıklarda kesim yapılabilmektedir. Elmas telli katraklarda kesim daha stabil olduğundan, levhaların yüzeyi daha düzgün, kalınlık ve kamburluk sorunlarının daha az olması ile, silim hattında daha az aşındırıcı ve abrasiv kullanımı sayesinde istenilen cila kalitesine daha kolay ulaşılabilmektedir. Elmas telli katraklarda telin çalışma prensibi sayesinde levhalarda herhangi bir titreşim olmadığından, blok fire oranları daha düşük olabilmektedir. Elmas telli katrakların ilk yatırım maliyetleri lamalı katraklardan 3-4 kat daha yüksektir. Elmas telli katrakların henüz yerli üretimi olmaması da ilk yatırım ve bakım maliyetlerinin artmasına neden olmaktadır. Bütün bu ölçüm, hesap ve TOPSİS yöntemine göre yapılan analizler sonucunda, elmas tel katrak makinesinin kesim işleminde hız, verimlilik ve çevre açısından daha avantajlı bir makine olduğu görülmüştür.
Özet (Çeviri)
In this thesis, the cutting performances of blade and multi-wire cutrocks used in block cutting in natural stone factories were investigated. In this context, during the cutting of 5 different natural stone blocks with different properties with both machines, necessary measurements and analyses were carried out by considering parameters such as cutting speed, bead/socket wear, energy consumption, water consumption, plate surface quality and initial investment cost. As a result of the studies, the multi-wire gang saw speed was found to be 80 cm/h and 1,16 m2/h, and the blade cutrock cutting speed was found to be 20 cm/h and 0,38 m2/h. The energy consumption was calculated to be 244 kWh/m2 for the multi-wire cutrock and 332 kWh/m2 for the blade cutrock. The energy consumption of the blade cutrock was found to be 36 % higher than the energy consumption of the multi-wire cutrock. As a result of the analysis carried out by applying the TOPSIS method, it is understood that the multi-wire gang saw provides energy efficiency. It is seen that the amount of water consumed during the cutting of similar volumes blocks with the multi-wire cutrock is 50 % less than the amount of water consumed during the cutting of the blade cutrock. In multi-wire cutrock machines, different thicknesses can be cut at the same time with the sliding technique during the cutting of natural stone blocks. Since the cutting is more stable in diamond wire gang saws, the surface of the plates is smoother, there are fewer thickness and curvature problems, and the desired polishing quality can be achieved more easily thanks to the use of less abrasive in the polishing line. Since there is no vibration in the plates thanks to the working principle of the wire in multi-wire cutrocks, plate loss rates can be lower. The initial investment costs of multi-wire cutrocks are 3-4 times higher than those of blade cutrocks The fact that multi-wire cutrocks are not yet produced domestically also causes an increase in initial investment and maintenance costs. As a result of all these measurements, calculations and analyses made according to the TOPSIS method, it has been seen that the multi-wire cutrock machine is a more advantageous machine in terms of speed, efficiency and environment in the cutting process.
Benzer Tezler
- Landsat uydusu aracılığı ile elde edilen görüntülerin sınıflandırılmaları ve bunlara ilişkin bilgisayar programlarının hazırlanması
Başlık çevirisi yok
G. FERZAN KÜÇÜKA
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİS PÜSKÜLCÜ
- Küçük Yamanlar tepesi örneğinde kent yakın çevresinde rekreasyon alanı düzenleme projesi
Başlık çevirisi yok
NİHAN BULGUN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLÇİN ASLANBOĞA
- Çukurova bölgesinde biyoklimatik veriler kullanılarak açık ve yeşil alan sistemlerinin belirlenmesi ilkeleri üzerinde bir araştırma
A research on the determination of the principles in open and green spaces systems by using the bioclimatic data in Çukurova region
MEHMET FARUK ALTUNKASA
Doktora
Türkçe
1987
Çevre MühendisliğiÇukurova ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDOĞAN GÜLTEKİN
- Input-output modeling for Ankara water supply system
Ankara su temini sistemi için girdi-çıktı modellemesi
MEHMET GÜRSOY
Yüksek Lisans
İngilizce
1987
İnşaat MühendisliğiOrta Doğu Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DOĞAN ALTINBİLEK