Toplu taşıma ve mobilite sistemleri için otobüs seyir sürüş çevriminin geliştirilmesi ve optimizasyonu
The development and optimization of bus driving cycle for public transportation and mobility systems
- Tez No: 935064
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ORKUN ÖZENER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Otomotiv Mühendisliği, Makine Mühendisliği, Mühendislik Bilimleri, Automotive Engineering, Mechanical Engineering, Engineering Sciences
- Anahtar Kelimeler: Şehiriçi ulaşım, Urban transport
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Otomotiv Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sürüş çevrimleri, toplu taşıma araçları için enerji verimliliği, emisyon değerleri ölçümü ve yakıt tüketimini analiz etmek için kritik öneme sahiptir. Hem uluslararası çalışmalar (WLTP, SORT) hem de bölgesel sürüş çevrimleri olmak üzere farklı çalışmalar bulunmaktadır. Gerçek sürüş koşullarına en yakın sonuçları elde edebilmek için, sürüş çevrimleri oluşturulduğu bölgenin tüm özelliklerini yansıtması gerekmektedir. Aksi takdirde, bölgesel özellikleri içermeyen sürüş çevrimleri kullanılarak elde edilen yakıt tüketim değerleri, gerçek yaşamı yansıtmaz ve yanıltıcı sonuçlara yol açabilir. Örneğin, İstanbul gibi büyük ve karmaşık bir şehirde, trafik yoğunluğu, hava durumu ve yolcu davranışları gibi faktörler sürüş dinamiklerini büyük ölçüde etkileyebilir. Bu çalışma, İstanbul'daki toplu taşıma araçları için gerçek hayata en yakın sürüş çevrimlerini oluşturmayı hedeflemektedir. Mevcut kullanılan ve geliştirilen sürüş çevrimlerinden farklı bir yaklaşım benimsenmiş ve bu kapsamda üç ana sınıflandırma yapılmıştır. Bu sınıflandırmalar doğrultusunda, birden fazla sürüş çevrimi oluşturulmuştur. Günün belirli saatlerine göre oluşturulan üç ayrı sürüş çevrimi, sabah, öğle ve akşam saatlerinde değişen trafik yoğunluklarını ve yolcu taleplerini göz önünde bulundurarak tasarlanmıştır. Sabah saatlerinde işe gidiş yoğunluğu, öğle saatlerinde kısa süreli yoğunluk artışı ve akşam saatlerinde işten dönüşlerde yaşanan yoğunluk gibi dinamikler, sürüş çevrimlerinin oluşturulmasında dikkate alınmıştır. Mevsimsel farklılıklar nedeniyle oluşan trafik yoğunluğunu yansıtmak amacıyla dört mevsim için ayrı ayrı sürüş çevrimi geliştirilmiştir. İstanbul'un iklim yapısı, mevsimlere göre değişiklikler gösterdiği için bu çevrimler, her mevsim için özel olarak tasarlanmıştır. Mevsimsel çevrimleri oluşturmak için, İstanbul'daki 15 otobüs hattından bir ay boyunca toplanan veriler, bir yılı kapsayan 500T otobüs hattından elde edilen verilerle yeni ve yenilikçi bir yöntemle ilişkilendirilmiştir. Bu yeni yöntem, farklı zaman dilimlerinde ve mevsimlerde toplanan verilerin entegre edilmesini sağlamış, böylece daha gerçekçi ve kapsamlı sürüş çevrimlerinin oluşturulmasına katkıda bulunmuştur. Bunun yanı sıra, gerçek hayata en yakın sonuçları elde edebilmek amacıyla yol profilleri, eğim bilgileri dikkate alınarak tasarlanmıştır. Eğim, toplu taşıma araçlarının yakıt tüketimini ve sürüş dinamiklerini doğrudan etkileyen önemli bir faktördür. Eğimli yollarda yapılan sürüşlerde, araçların daha fazla enerji harcaması ve performans kaybı yaşaması gibi durumlar gözlemlenmektedir. Bu nedenle, yol eğimlerinin sürüş çevrimlerine entegre edilmesi ile elde edilen verilerin doğruluğunu artırmakta ve yakıt tüketim değerlerinde daha anlamlı sonuçların elde edilmesine olanak tanımaktadır. Elde edilen sürüş çevrimleri kullanılarak hesaplanan yakıt tüketim değerlerinde önemli farklılıklar gözlemlenmiştir. Bu farklılıklar, sürüş çevrimlerinin gerçek koşulları yansıtma kapasitesini ortaya koymakta ve İstanbul'un toplu taşıma sisteminin verimliliğini artırmaya yönelik gelecekteki çalışmalara ışık tutmaktadır.
Özet (Çeviri)
Driving cycles are critical for analyzing the energy efficiency, emission values, and fuel consumption of public transport vehicles. There are various studies, including both international ones (WLTP, SORT) and regional driving cycles. To obtain the most accurate results in real driving conditions, the driving cycles need to reflect all the characteristics of the region in which they are created. Otherwise, fuel consumption values obtained using driving cycles that do not include regional characteristics may not reflect real-life conditions and could lead to misleading results. For example, in a large and complex city like Istanbul, factors such as traffic density, weather conditions, and passenger behavior can significantly affect driving dynamics. This study aims to create the driving cycles that are closest to real-life conditions for public transport vehicles in Istanbul. A different approach has been adopted compared to the currently used and developed driving cycles, and within this scope, three main classifications have been made. Based on these classifications, a large number of driving cycles have been generated. Three separate driving cycles, designed according to different times of the day, were created by considering the varying traffic densities and passenger demands during morning, afternoon, and evening hours. Dynamics such as the rush hour traffic in the morning, short-term increases in density during lunchtime, and the congestion experienced during evening rush hours have been considered when creating the driving cycles. To reflect the traffic density caused by seasonal differences, separate driving cycles have been developed for each of the four seasons. Since Istanbul's climate varies with the seasons, these cycles have been specifically designed for each season. To create the seasonal cycles, data collected over one month from 15 bus lines in Istanbul was associated with data obtained from a year-long 500T bus line dataset using a new and innovative method. This new method allowed the integration of data collected during different time periods and seasons, contributing to the creation of more realistic and comprehensive driving cycles. Additionally, in order to obtain the closest possible results to real life, road profiles and slope information were considered in the design. Slope is an important factor that directly affects the fuel consumption and driving dynamics of public transport vehicles. When driving on inclined roads, vehicles tend to consume more energy and experience performance losses. Therefore, integrating road slopes into the driving cycles enhances the accuracy of the obtained data and allows for more meaningful results in fuel consumption values. Significant differences have been observed in the fuel consumption values calculated using the generated driving cycles. These differences highlight the ability of the driving cycles to reflect real conditions and shed light on future studies aimed at improving the efficiency of Istanbul's public transport system.
Benzer Tezler
- İki katlı pamuk ipliklerinden dokunan kumaşlarda örgüye bağlı olarak maksimum atkı sıklığının değişimi üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MELTEM ASLI NARTER
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜNGÖR BAŞER
- Computer aided design of lumped and distributed broadband matching and filtering networks
Başlık çevirisi yok
ADNAN KÖKSAL
Yüksek Lisans
İngilizce
1987
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NEVZAT YILDIRIM
- Ülkemizdeki çeşitli büyüklükteki yerleşim merkezlerinde uygulanabilecek kültür yapısı planlama modeli
The Planning model of the cultural building which applicable at different size of settlement center
MUSTAFA İNCESAKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UMUR ERKMEN
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN