2023 Kahramanmaraş Depremi'nin uzun dönem psikolojik etkileri, TSSB'yi sürdürücü faktörler ve travma sonrası büyüme
Long-term psychological effects of the 2023 Kahramanmaraş Earthquake, factors perpetuating PTSD, and post-traumatic growth
- Tez No: 936869
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HÜSEYİN ÜNÜBOL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Travma sonrası stres bozukluğu, deprem, travma sonrası büyüme, yaşam doyumu, Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD), earthquake, post-traumatic growth, life satisfaction
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Depremler, fiziksel yıkımın yanı sıra psikolojik anlamda derin etkiler yaratarak bireylerde birçok değişime yol açmaktadır. Bu çalışmada, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremini yaşayan bireylerde depremin psikolojik etkileri araştırılarak travma sonrası stres bozukluğu (TSSB), yetişkin yaşam doyumu ölçeği (YYDÖ), sosyodemografik özellikler ve travma sonrası büyüme (TSB) düzeyleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırma, kesitsel tarama yöntemiyle gerçekleştirilmiş ve 196 katılımcının verileri analiz edilmiştir. İstatistiksel analizler sonucu TSSB ve YYDÖ arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu (p<0.001) ve yaşam doyumunun TSSB üzerindeki etkisinin anlamlı olduğu (p<0.001) görülmüştür. TSSB ve TSB arasında anlamlı seviyede pozitif bir ilişki (p<0.001) tespit edilmiştir. Kadın katılımcıların TSSB puanlarının erkeklere oranla anlamlı seviyede daha yüksek olduğu (p < 0.001) saptanmıştır. Sigara içen kişilerde TSB puanı anlamlı seviyede daha düşük (p<0.05) bulunmuştur. YYDÖ ve TSB arasında anlamlı bir pozitif ilişki bulunmuş (p < 0.001), yaşam doyumu yüksek bireylerin travma sonrası büyüme düzeylerinin daha yüksek olduğu gözlenmiştir. Bulgular, yaşam doyumu puanlarının yüksek oluşunun TSSB puanlarını azalttığını, travma sonrası büyüme puanlarını ise arttırdığını göstermiştir. Bu sonuç yaşam doyumunun travmaya karşı koruyucu ve geliştirici bir etken olabileceğini göstermiştir. Sigara kullanan kişilerde TSB puanlarının anlamlı seviyede düşük olması, sağlıklı baş etme stratejilerin önemini vurgulamıştır. Bu çalışma, deprem öncesi ve sonrası yaşam doyumunu arttıracak çalışmaların, kadınlara yönelik desteğin ve sağlıklı baş etme stratejilerinin önemine vurgu yapmıştır. Deprem sonrası süreci psikolojik açıdan daha iyi anlayabilmek için nitel ve boylamsal araştırmalar yapılması, nedensel ilişkiler için deneysel çalışmalar yapılması, gelecekteki araştırmalar için önem arz etmektedir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Earthquakes, in addition to causing physical destruction, also exert profound psychological effects on individuals, leading to numerous changes. In this study, the psychological impacts of the February 6, 2023 Kahramanmaraş earthquake on those who experienced it were examined by investigating the relationships among Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD), Adult Life Satisfaction Scale (YYDÖ), sociodemographic characteristics, and Post-Traumatic Growth (PTG). The research was conducted using a cross-sectional survey method, and data from 196 participants were analyzed. Statistical analyses revealed a significant negative relationship between PTSD and life satisfaction (p < 0.001), as well as a significant effect of life satisfaction on PTSD (p < 0.001). A significant positive relationship was identified between PTSD and PTG (p < 0.001). Women's PTSD scores were found to be significantly higher than those of men (p < 0.001). Individuals who smoked had significantly lower PTG scores (p < 0.05). Additionally, a significant positive relationship was found between life satisfaction and PTG (p < 0.001), indicating that participants with higher life satisfaction exhibited higher levels of post-traumatic growth. The findings demonstrate that elevated life satisfaction scores reduce PTSD scores while increasing PTG, suggesting that life satisfaction may serve as a protective and enhancing factor against trauma. Moreover, the significantly lower PTG scores among smokers highlight the importance of healthy coping strategies. This study underscores the importance of interventions aimed at increasing life satisfaction both before and after an earthquake, providing greater support for women, and fostering healthy coping strategies. To gain a deeper psychological understanding of the post-earthquake period, qualitative and longitudinal studies, as well as experimental research to explore causal relationships, are recommended for future investigations.
Benzer Tezler
- Kahramanmaraş depreminin dermatolojik hastalıklara etkisi
Effect of Kahramanmaras earthquake on dermatological diseases
ESRA MERVE EVRAN KILIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
DermatolojiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
PROF. PERİHAN ÖZTÜRK
DR. ÖĞR. ÜYESİ MİNE MÜJDE KUŞ
- High resolution coseismic surface displacement measurements between Çiğli and Hassa along the surface rupture of february 6, 2023 Pazarcık Earthquake
6 Şubat 2023 Pazarcık Depremi (Mw 7.7) Çiğli ve Hassa arasında yüzey kırığı boyunca yüksek çözünürlüklü eşsismik yüzey deformasyonu ölçümleri
ÇAĞDAŞ MERT BAKA
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiKatı Yer Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENGİZ YILDIRIM
- 1975 deprem yönetmeliğe göre tasarlanmış beton dayanımıdüşük binalarda perde başlıklarının ve kolon mantosununyapısal performansa etkisi
The effect of shear wall joint and column jacket on structuralperformance in buildings with low concrete strength designedaccording to the 1975 earthquakes code
ŞENOL ALBAYRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İnşaat Mühendisliğiİnönü Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ONUR ONAT
- Afet yönetimine dair kamuoyu algısının muhtemel İstanbul depremi kapsamında incelenmesi: Yapay zekâ teknikleri ve büyük sosyal veriler üzerinden mekânsal bir yaklaşım
Analyzing public perception of disaster management in the context of the probable Istanbul earthquake: A spatial approach through artificial intelligence techniques and big social data
BURAK OĞLAKCI
Doktora
Türkçe
2026
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolBalıkesir ÜniversitesiCoğrafya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALPER UZUN
- Kahramanmaraş Depremi sonrası ergenlerde travma sonrası stres/büyüme: Öz şefkat ve duygu düzenlemenin rolü
Post-traumatic stress/growth in adolescents after the Kahramanmaras Earthquake: The role of self-compassion and emotion regulation
SÜMEYYE DEMİRBİLEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE ALTUN