Yaşlı hipertansiyon hastalarında ilaç tedavisine uyum ile akılcı ilaç kullanımı ve sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişki
The relationship between adherence to medication treatment, rational drug use and health literacy in elderly hypertension patients
- Tez No: 937409
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HACER GÖK UĞUR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Halk Sağlığı, Geriatri, Nursing, Public Health, Geriatrics
- Anahtar Kelimeler: Yaşlı, hipertansiyon, akılcı ilaç kullanımı, ilaç tedavisine uyum, sağlık okuryazarlığı, hemşirelik, Elderly, hypertension, rational drug use, medication adherence, health literacy, nursing
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ordu Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma yaşlı hipertansiyon hastalarında ilaç tedavisine uyum ile akılcı ilaç kullanımı ve sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma tanımlayıcı-ilişki arayıcı türde, Ankara Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Polikliniğine başvuran yaşlı hipertansiyon hastaları üzerinde 01 Ocak 2024-01 Şubat 2025 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini kardiyoloji polikliniğine başvuran yaşlı hipertansiyon hastaları, örneklemi ise, araştırma kriterlerine uyan 370 yaşlı hipertansiyon hastası oluşturmuştur. Araştırmanın verileri,“Hasta Tanıtım Formu”,“Akılcı İlaç Kullanımı Ölçeği”,“İlaç Tedavisine Uyum Öz-Etkililik Ölçeği”ve“Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği”ile toplanmıştır. Araştırmanın verileri tanımlayıcı istatistikler, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi, Dunn testi, Spearman's rho korelasyon katsayısı ve Robust Regresyon testi ile analiz edilmiştir. Araştırma için kurum izni ve etik kurul onayı alınmıştır. Bulgular: Araştırmada yaşlı hipertansiyon hastalarının“Akılcı İlaç Kullanımı Ölçeği”puan ortalamaları 33.87±3.75,“İlaç Tedavisine Uyum Öz-Etkililik Ölçeği”puan ortalaması 39.77±9.2 ve“Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği”puan ortalaması 26.02±8.45 olarak bulunmuştur. Araştırmada“Akılcı İlaç Kullanım Ölçeği”puanının bir birim artmasının“İlaç Tedavisine Uyum Öz-Etkililik Ölçeği”puanını 0.240 birim artırdığı (p=0.019) ve“Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği”puanının bir birim artmasının“İlaç Tedavisine Uyum Öz-Etkililik Ölçeği”puanını 0.288 birim arttırdığı belirlenmiştir (p<0.001). Sonuç: Araştırmada yaşlı hipertansiyon hastalarının akılcı ilaç kullanımı, ilaç tedavisine uyum ve sağlık okuryazarlığı düzeylerinin orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Yaşlı hipertansiyon hastalarının akılcı ilaç kullanımı ve sağlık okuryazarlığı arttıkça ilaç tedavisine uyumlarının arttığı bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
Aim: This study was conducted to determine the relationship between medication adherence, rational drug use and health literacy in elderly hypertensive patients. Material and Method: The descriptive correlational study was conducted between January 01, 2024 and February 01, 2025 on elderly hypertension patients who applied to the Cardiology Outpatient Clinic of Ankara Gülhane Training and Research Hospital. The population of the study consisted of elderly hypertension patients who applied to the cardiology outpatient clinic, and the sample consisted of 370 elderly hypertension patients who met the research criteria. The data were collected using the“Patient Information Form”,“Rational Drug Use Scale”,“Self-Afficacy Scale for Medication Adherence”and“Health Literacy Scale”. The data were analyzed using descriptive statistics, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis H test, Dunn test, Spearman's rho correlation coefficient and Robust Regression test. Institutional permission and ethics committee approval were obtained for the study. Results: In the study, the mean score of the“Rational Drug Use Scale”was 33.87±3.75, the mean score of the“Medication Adherence Self-Afficacy Scale”was 39.77±9.2 and the mean score of the“Health Literacy Scale”was 26.02±8.45. In the study, it was determined that a one unit increase in the“Rational Drug Use Scale”score increased the“Medication Therapy Adherence Self-Afficacy Scale”score by 0.240 units (p=0.019) and a one unit increase in the“Health Literacy Scale”score increased the“Medication Therapy Adherence Self-Afficacy Scale”score by 0.288 units (p<0.001). Conclusions: In the study, it was determined that the levels of rational drug use, medication adherence and health literacy of elderly hypertensive patients were moderate. It was found that as the rational drug use and health literacy of elderly hypertensive patients increased, their compliance with drug therapy increased.
Benzer Tezler
- Samsun ili atakum ilçesinde hipertansif yaşlı bireylerde ilaç tedavisine uyum ve etkileyen faktörler
Medication adherence and associated factors in hypertensive elderly individuals in atakum district of Samsun province
GÜLÇİN ELMAS AKINCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
GeriatriOndokuz Mayıs ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CİHAD DÜNDAR
- Hipertansiyon hastalarında e-sağlık okuryazarlığının tedavi uyumu ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between e-health literacy and treatment adherence in hypertension patients
ZEYNEP TORAMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ VOLKAN ATASOY
- Genel dahiliye polikliniğine başvuran hipertansiyon hastalarının ilaç tedavisine uyumu ve tansiyon regülasyonu ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the adaptation of hypertension patients admitted to general internal clinic to drug therapy and the relation of tension regulation
BERİL DERVİŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ÖZDEMİR
- Hipertansiyon hastalarında tedavi uyumu ve tedavi uyumunu etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Assessment of medication adherence of hypertension patients and factors affecting medication adherence
SEZEN KAYA DOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile Hekimliğiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KURTULUŞ ÖNGEL
- Hipertansiyon hastalarında tedavi başarısını etkileyen faktörler
Factors affecting treatment success in hypertensive patients
SEVDE KORKMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF ÇETİN DOĞANER