Karma sitlerin bütünleşik korunmasına yönelik karar destek sistemli bir model önerisi: Konuralp (Prusias ad Hypium) örneği
A proposal of a decision support system model for the integrated protection of mixed sites: The case of Konuralp (Prusias ad Hypium)
- Tez No: 937636
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZLEM SAĞIROĞLU DEMİRCİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, kültürel miras alanlarında yer alan sit alanlarının korunmasının toplumsal ve tarihsel önemine vurgu yaparak geleceğe aktarılmasını ele almaktadır. Sit alanlarının korunması sürecinde karşılaşılan zorluklar, özellikle farklı sit türlerinin bir arada bulunması durumunda hangi alanlara öncelik verilmesi gerektiği konusu üzerinden ele alınmıştır. Bu süreçte, öznel yaklaşımlar ve subjektif değerlendirmelerin öne çıkması, karar alma mekanizmalarını karmaşık hale getirmektedir. Bu zorlukların üstesinden gelmek ve karar vericilere rehberlik etmek amacıyla, çok kriterli karar verme süreçlerine dayalı, değer odaklı bir karar destek sistemi önerilmektedir. Önerilen sistemin temelini, değerlendirme yöntemi olarak Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) destekli model oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında, karar destek sisteminin oluşturulması için alanında uzman kişilerle iki aşamalı anket çalışması gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada, kültürel ve tarihi değerler açısından önem arz eden kriterlere ulaşmak amacıyla çalışma yapılmış; ikinci aşamada ise kentsel ve arkeolojik değerleri bünyesinde barındıran Konuralp Kentsel Arkeolojik Sit Alanı örnek olarak seçilerek, ilk aşamada ortaya çıkan kriterler üzerinden değerlendirilmiştir. Seçilen alan üzerinden model test edilerek, taşıdığı çoklu değerler ve bu alana yapılacak müdahaleler arasında önem sıralaması yapılmıştır. Çalışmada önerilen karar destek sistemi, özellikle karma sit alanları gibi koruma kararı alınırken birçok farklı kriterin değerlendirilmesi gereken alanlarda etkili bir yöntem olarak öne çıkmakta; Kentsel ve arkeolojik sit alanlarının korunmasına yönelik kararların daha sağlıklı ve sürdürülebilir bir şekilde alınabilmesinde etkin olmaktadır. AHP yöntemi kullanılarak geliştirilen bu sistem, uzmanların ve paydaşların katılımıyla Karar vericilerin koruma kapsamındaki tüm kriterleri bir arada önem sıralamasıyla görmesini ve bütüncül bir bakış açısı kapsamında karar vermesini kolaylaştırmakta; öznel değerlendirmelerin kültürel miras üzerinde oluşturacağı olumsuzlukların üstesinden gelmek mümkün olmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study emphasizes the societal and historical significance of preserving heritage sites within cultural heritage areas, focusing on their transmission to future generations. It addresses the challenges encountered during the preservation process, particularly when different types of sites coexist and prioritization is required. Subjective approaches and evaluations often complicate decision-making mechanisms in this context. To overcome these challenges and guide decision-makers, a value-oriented decision support system based on multi-criteria decision-making processes is proposed. The foundation of the proposed system is a model supported by the Analytic Hierarchy Process (AHP) as the evaluation method. Within the scope of the study, a two-stage survey was conducted with experts in the field to develop the decision support system. In the first stage, criteria of importance concerning cultural and historical values were identified. In the second stage, the Konuralp Urban Archaeological Site, which encompasses both urban and archaeological values, was selected as a case study and evaluated based on the criteria identified in the first stage. By testing the model on the selected area, a prioritization of the multiple values and potential interventions was established. The proposed decision support system emerges as an effective method, especially in areas like mixed heritage sites where numerous diverse criteria must be assessed during preservation decisions. It facilitates more sound and sustainable decision-making regarding the preservation of urban and archaeological sites. Developed using the AHP method, this system enables decision-makers to view all preservation-related criteria in a prioritized manner through the participation of experts and stakeholders, promoting a holistic perspective in decision-making. Consequently, it becomes possible to overcome the adverse effects that subjective evaluations may have on cultural heritage.
Benzer Tezler
- Bazı yer ve sırık fasulye çeşitlerinde optimal melezleme şartlarının tespiti üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
TÜRKAN KOÇLU
- Ankara-Kızılcahamam karayolunda meydana gelen trafik kazalarında insan faktörü
Başlık çevirisi yok
CELAL AKBULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Gazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
Yükleniyor...
- Acenaphthene uygulaması ile tütün dihapladlerinin elde edilmesi üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
SERVET KEFİ
- Metalik B.C.C. yapıdaki arayer atomları ile dislokasyonların elastik etkileşmelerinden doğan enerji değerlerinin hesaplanması
Başlık çevirisi yok
M. EYÜPHAN YAKINCI