Laparoskopik kolesistektomi operasyonu geçiren hastalarda bulantı, kusma ve ağrının iyileşme kalitesine etkisi
The effect of nausea, vomiting, and pain on the quality of recovery in patients undergoing laparoscopic cholecystectomy surgery
- Tez No: 938810
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GİZEM KUBAT BAKIR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Laparoskopik Kolesistektomi, Cerrahi Hemşireliği, İyileşme Kalitesi, Bulantı-Kusma, Ağrı, Bulantı, Cerrahi, Hemşirelik, Kolesistektomi, Laparoskopi, Laparoscopic Cholecystectomy, Surgical Nursing, Quality of Recovery, Nausea and Vomiting, Pain, Nausea, Surgery, Nursing, Cholecystectomy, Laparoscopy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Maltepe Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı laparoskopik kolesistektomi operasyonu geçiren hastalarda bulantı, kusma ve ağrının iyileşme kalitesi üzerine etkisini belirlemektir. Araştırmanın evrenini, Aralık 2024–Nisan 2025 tarihleri arasında İstanbul'daki bir kamu eğitim ve araştırma hastanesi ile bir vakıf üniversitesine bağlı eğitim ve araştırma hastanesinin cerrahi servislerinde laparoskopik kolesistektomi geçiren hastalar oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini dahil edilme kriterlerini karşılayan 200 hasta oluşturmaktadır. Araştırma verileri“Tanımlayıcı Bilgi Formu”,“İyileşme Kalitesi Ölçeği-40 (QoR-40)”,“Rhodes Bulantı, Kusma ve Öğürme Ölçeği”ve“Visual Analog Skala (VAS)”kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, güvenirlik analizleri, doğrulayıcı faktör analizi, düzenleyicilik analizleri kullanıldı. Hipotezlerin testinde PROCESS Macro (Model 1) kullanılarak düzenleyicilik analizi yapıldı. Tüm analizler IBM SPSS 26.0 programıyla gerçekleştirildi. Araştırmada hastaların yaş ortalaması 52,26±12,48 yıl olup, %60,5'i 40 yaş ve üzeri, %63,5'i kadın, %88,5'i evli ve %39,5'i ilkokul mezunudur. BKİ ortalaması 28,89±3,21'dir. Hastaların %54,0'ının kronik hastalığı bulunmazken, %75,5'i daha önce cerrahi operasyon geçirmiştir. Hastalar sigara (%65,0) ve alkol (%94,5) kullanmamaktadır. VAS ağrı puanı ortalaması 6,49±0,58, Rhodes Bulantı Kusma ve Öğürme Ölçeği puanı 15,13±0,84, İyileşme Kalitesi-40 Ölçek puanı ise 143,18'dir. İyileşme Kalitesi-40 Ölçeği'nin alt boyutları incelendiğinde, en yüksek ortalamanın 49,70±0,53 ile fiziksel rahatlık alt boyutuna ait olduğu belirlenmiştir. İyileşme kalitesi arttıkça bulantı, kusma ve öğürme düzeylerinin anlamlı şekilde azaldığı, bu ilişkinin Rhodes Bulantı Kusma ve Öğürme Ölçeği ile İyileşme Kalitesi-40 Ölçeği toplam puan ortalamaları arasındaki negatif ve güçlü bir korelasyonla (r = –.635, p <.01) ifade edildiği belirlenmiştir. Yapılan düzenleyici etki analizleri sonucunda cinsiyet, BKİ, gelir durumu, sigara kullanımı ve kullanım miktarı ile kronik hastalık varlığının, iyileşme kalitesi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı düzenleyici etkiler oluşturduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, araştırma laparoskopik kolesistektomi geçiren hastalarda bulantı, kusma ve ağrı gibi semptomların iyileşme kalitesi üzerinde belirleyici olduğunu, bu ilişkinin bazı sosyodemografik faktörler tarafından anlamlı şekilde etkilendiğini ortaya koymuştur. Bu doğrultuda hemşirelik bakımında iyileşme kalitesini artırmaya yönelik semptom yönetimi ve bireyselleştirilmiş bakım yaklaşımlarının güçlendirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study was to determine the impact of nausea, vomiting, and pain on the quality of recovery in patients undergoing laparoscopic cholecystectomy. The study population consisted of patients who underwent laparoscopic cholecystectomy in the surgical units of a public training and research hospital and a foundation university-affiliated teaching hospital in Istanbul between December 2024 and April 2025. The sample included 200 patients who met the inclusion criteria. Data were collected using the“Descriptive Information Form”the“Quality of Recovery-40 Questionnaire (QoR-40),”the“Rhodes Index of Nausea, Vomiting and Retching,”and the“Visual Analog Scale (VAS).”Data analysis involved descriptive statistics, reliability testing, confirmatory factor analysis, and moderation analyses. Moderation analysis was conducted using PROCESS Macro (Model 1) for hypothesis testing. All analyses were performed using IBM SPSS version 26.0. The mean age of the patients in the study 52.26±12.48 years; 60.5% were aged 40 years or older, 63.5% were female, 88.5% were married, and 39.5% had completed primary education. The mean Body Mass Index (BMI) was 28.89±3.21. While 54.0% reported no chronic illnesses, 75.5% had undergone a previous surgical procedure. Most participants were non-smokers (65.0%) and non-alcohol users (94.5%). The mean VAS pain score was 6.49±0.58; the mean score on the Rhodes Index was 15.13±0.84; and the mean overall QoR-40 score was 143.18. Among the subscales of QoR-40, the highest mean score was observed in the physical comfort dimension (49.70±0.53). A statistically significant, strong negative correlation was identified between recovery quality and nausea-vomiting levels (r = –.635, p <.01), indicating that as recovery quality improved, the severity of nausea, vomiting, and retching decreased. Moderation analysis revealed that gender, BMI, income level, smoking status and quantity, and presence of chronic disease significantly influenced the relationship between symptoms and quality of recovery. In conclusion, the study findings indicate that postoperative symptoms such as nausea, vomiting, and pain are critical determinants of recovery quality among patients undergoing laparoscopic cholecystectomy. Furthermore, these relationships are significantly moderated by various sociodemographic factors. Based on these findings, it is recommended that nursing care interventions focus on effective symptom management and the delivery of individualized, patient-centered care strategies to improve recovery outcomes.
Benzer Tezler
- Laparoskopik kolesistektomi uygulanacak hastalarda erektör spina plan bloğu ile intraperitonenal lokal anestezik instilasyonunun postoperatif iyileşme kalitesi üzerine etkisinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of erector spinae plane block and intraperitoneal local anesthetic instillation on the quality of postoperative recovery in patients undergoing laparoscopic cholecystectomy
HAKAN DUZLA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Anestezi ve ReanimasyonAnkara ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MENEKŞE ÖZÇELİK
- Laparoskopik kolesistektomilerde, eksternal oblik interkostal plan bloğu, oblik subkostal transversus abdominis plan bloğu ve lokal anestezik infiltrasyon yöntemlerinin karşılaştırılması
Comparison of external oblique intercostal plane block, oblique subcostal transversus abdominis plane block, and local anesthetic infiltration techniques in laparoscopic cholecystectomies
SELAHATTİN BUĞRA KURTOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Anestezi ve ReanimasyonSağlık Bilimleri ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYÇA TUBA DUMANLI ÖZCAN
- Laparoskopik kolesistektomi operasyonu sonrası ağrı kontrolünün derlenme üzerine etkisi
The effect of pain management in laparoscopic cholecystectomy onrecovery parameters
BETÜL GÜVEN AYTAÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
Anestezi ve ReanimasyonSağlık BakanlığıAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
UZMAN BAYAZİT DİKMEN
- Laparoskopik kolesistektomi geçiren hastalarda ultrasonografi eşliğinde yapılan transversus abdominis plan (tap) bloğun perioperatif analjezi ve hasta konforuna katkısı
Evaluation of the effects of ultrasound-guided transverse abdominis plane (tap)block on perioperative analgesia and patient comfort in patients undergoing laparoscopic cholecystectomy
KEVSER DİLEK ANDIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Anestezi ve ReanimasyonSağlık Bilimleri ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE LAFÇI
- Laparoskopik kolesistektomi için Sevofluran-Azotprotoksit uygulanan hastalarda preoperatif oral karbonhidrat solusyonu kullanımının postoperatif bulantı kusmaya etkisi
Effect of preoperative oral carbohydrate solution administiration on postoperative nausea and vomiting in patient undergoing laparoscopic cholecystectomy under Sevoflurane-Nitrousoxide anesthesia
ÖZDEN YILDIZHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
Anestezi ve ReanimasyonFırat ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AZİZE BEŞTAŞ