ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ AİLE HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI BİRİMLERİNE BAŞVURAN BİREYLERDE SAĞLIK OKURYAZARLIĞI DÜZEYİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER
Health Literacy Level and Affecting Factors in Individuals Applying to Adnan Menderes University Department of Family Medicine Units
- Tez No: 939352
- Danışmanlar: PROF. DR. SERPİL DEMİRAĞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Sağlık okuryazarlığı, Health literacy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Sağlık okuryazarlığı, bireylerin sağlıkla ilgili bilgilere ulaşma, anlama, değerlendirme ve kullanma becerilerini kapsayan önemli bir halk sağlığı göstergesidir. Yetersiz sağlık okuryazarlığı, bireylerin sağlık bilgilerini doğru yorumlayamamasına, sağlık hizmetlerinden etkin yararlanamamasına ve tedavi sürecinde yeterli katılım sağlayamamasına neden olmaktadır. Bu çalışmada poliklinik birimlerimize başvuran hastalarda sağlık okuryazarlığı düzeyini, etkileyen faktörlerle ilişkisini belirlemek ve katılımcılarda sağlık okuryazarlığı konusunda farkındalık oluşturmak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel desendeki çalışmamızın evrenini 1 Nisan 2024-31 Temmuz 2024 tarihleri arasında Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi Aile Hekimliği Anabilim dalı birimlerine ardışık başvuran 18 yaş ve üstü bireyler oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak bireylerin sosyodemografik özelliklerini, sağlık okuryazarlığı düzeyini etkileyen faktörleri anlamaya yönelik 42 soruluk anket formu ve dörtlü likert tipi 12 önermeden oluşan Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-Kısa Form kullanıldı. Verilerin istatistiksel analizleri SPSS paket programı aracılığıyla değerlendirildi. Elde edilen verilerde istatistiksel olarak p<0,05 değeri anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmamız %50,2'si (s=124) kadın olmak üzere 247 katılımcıyla yapılmıştır. Katılımcıların SOÖ-KF ölçeğinden aldıkları indeks puanların ortalaması 31,42±7,99 olarak bulunmuştur. SOÖ-KF'den aldıkları toplam puanlar ile sosyodemografik değişkenler karşılaştırıldığında, 45 yaş altı, çocuk sahibi olmayan, kentsel bölgede yaşayan, 12 yıl ve üzeri eğitim gören, gelirleri giderlerinden fazla olan bireylerde sağlık okuryazarlığı anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Kronik hastalığı olmayan, yetişkin aşılaması yaptıran, kullandığı ilaçların prospektüslerini okuyan, reçete edilen ilaçları kendiliğinden veya başkasından duyduğu bilgiler nedeniyle bırakmayan bireylerin sağlık okuryazarlığı düzeyi daha yüksek bulunmuştur. Sonuç: Çalışmanın bulguları, sağlık okuryazarlığının bireylerin sağlık davranışları, tedaviye uyumu ve hastalık yönetiminde belirleyici bir rol oynadığını göstermektedir. Toplumun sağlığını güçlendirmek ve sağlığın geliştirilmesini sağlamak için sağlık okuryazarlığı düzeyini etkileyen faktörler dikkate alınmalı ve çalışmalar buna göre planlanmalıdır.
Özet (Çeviri)
Introduction and Aim: Health literacy is an important public health indicator that covers individuals' ability to access, understand, evaluate and use health-related information. Inadequate health literacy causes individuals to be unable to interpret health information correctly, to utilize health services effectively and to participate adequately in the treatment process. In this study, it was aimed to determine the level of health literacy, its relationship with the factors affecting it and to raise awareness about health literacy in patients applying to the our outpatient clinics. Materials and Method: The population of our cross-sectional study consist of individuals aged 18 years and over who consecutively applied to the Department of Family Medicine of Aydın Adnan Menderes University Hospital between April 1, 2024 and July 31, 2024. The aimed of understanding the sociodemographic characteristics of individuals, factors affecting the level of health literacy, is used as A 42-question questionnaire form and the Health Literacy Scale-Short Form consisting of 12 four-point Likert-type propositions as data collection tools. Statistical analyses of the data were evaluated using the SPSS package program. A value of p<0.05 was considered statistically meaningful in the data obtained. Data were collected by face-to-face interviews with individuals. Results: Our study was conducted with 247 participants, 50.2% (s=124) of whom were women. The mean index score of the participants was 31.42±7.99 on the HLS-SF scale. When the total scores obtained from the HLS-SF were compared with sociodemographic variables, health literacy was found to be meaningfully higher in individuals who were under 45 years of age, who did not have children, who lived in urban areas, who had 12 or more years of education, and whose income was higher than their expenses. Health literacy levels were found to be higher in individuals who did not have chronic diseases, who received adult vaccination, who read the package inserts of the medicines they used, and who did not stop taking prescribed medicines spontaneously or because of information they heard from others. Conclusion: The findings of the study show that health literacy plays a determinant role in individuals' health behaviors, treatment adherence and disease management. In order to strengthen the health of the society and ensure health improvement, the factors affecting the level of health literacy should be taken into consideration and studies should be planned accordingly.
Benzer Tezler
- Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Birimlerine Başvuran 18 Yaş Üzeri Hastalarda Aşı Karşıtlığı ve Etkileyen Faktörler
Vaccine Hesitancy and Its Determinants Among Patients Over the Age of 18 Applied to the Family Medicine Centers of Aydın Adnan Menderes University School of Medicine
HÜSEYİN ALDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERPİL DEMİRAĞ
- Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Aile Hekimliği Birimlerine başvuran yetişkinlerin deri kanseri bilgi düzeyi ve güneşten korunma davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of skin cancer knowledge and sun protection behaviors among adults attending Family Medicine Units at Aydın Adnan Menderes University
HATİCE YAMAÇ OKTAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYFER GEMALMAZ
- Aydın Adnan Menderes Üniversitesi 25 no'lu eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 18-65 yaş arası hastalarda depresyon riski ve ilişkili faktörler
The risk of depression and related factors in patients between the ages of 18-65 who applied to the educational Family health center no 25 of aydin Adnan Menderes University
GÜLDA SAYLIK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. AYFER GEMALMAZ
- Sigara bırakma danışmanlığı alan içicilerde duygudurum bozukluklarının değerlendirilmesi
Evaluation of mood disorders in smokers receiving smoking cessation counseling
KÜBRA ŞENGÜL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKAY BAŞAK
- Sağlık çalışanlarında öfke ifade tarzı ve ilişkili faktörler
Anger expression style and related factors in healthcare professionals
FATIMA İLAY YEGEN YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiAdnan Menderes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKAY BAŞAK