Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Aile Hekimliği Birimlerine başvuran yetişkinlerin deri kanseri bilgi düzeyi ve güneşten korunma davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of skin cancer knowledge and sun protection behaviors among adults attending Family Medicine Units at Aydın Adnan Menderes University
- Tez No: 1000765
- Danışmanlar: PROF. DR. AYFER GEMALMAZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Deri kanseri, dünya çapında en yüksek insidansa sahip kanser türlerinden biri olup görülme sıklığı giderek artmaktadır. Deri kanserlerinin gelişiminde ultraviyole (UV) radyasyonuna maruziyet, en önemli ve önlenebilir risk faktörüdür. Bu nedenle, güneşten korunma davranışları deri kanserlerinin önlenmesinde büyük önem taşır. Birinci basamak sağlık hizmetleri, bireylerin deri kanseri konusunda bilgilendirilmesi ve etkili güneşten korunma davranışlarının kazandırılması açısından kritik öneme sahiptir. Bu çalışmada, erişkin bireylerin deri kanseri bilgi düzeyleri ile güneşten korunma davranışlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, bireylerde deri kanserleri ve doğru güneşten korunma konusunda farkındalık yaratmak hedeflenmiştir. Yöntem: Çalışma kesitsel ve analitik bir araştırmadır. Araştırma, ADÜ Tıp Fakültesi Dekanlığı ve Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan izinlerin alınmasıyla başlamış ve 355 katılımcıya ulaşınca sonlanmıştır. Aile Hekimliği birimlerine başvuran, 18 yaş ve üzeri çalışmaya katılmaya gönüllü kişilere, yüz yüze görüşme yöntemiyle anket formu doldurularak uygulanmıştır. Anket formu; sosyodemografik veri formu ile Deri Kanseri ve Güneş Bilgi Ölçeği' nden (DKGBÖ) oluşmuştur. İstatistiksel analiz SPSS programı ile yapılmıştır. Tanımlayıcı istatistikler sayı ve yüzde olarak sunulmuş; normal dağılım göstermeyen ikili gruplar Mann-Whitney U testi, ikiden fazla gruptan oluşan karşılaştırmalar ise Kruskal-Wallis testi ile analiz edilmiş olup p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya toplam 355 kişi katılmıştır. Katılımcıların %58,9'u kadın %41,1'i erkektir, bireylerin yaş ortalaması 34,96±12,31' dir. Katılımcıların DKGBÖ ortalama puanı 14,73 ± 3,9, Güneşten Korunma Davranışı (GKD) ortalama puanı ise 31,18 ± 9,2 olarak tespit edilmiştir. Katılımcıların %22,3'ünün kendi kendine deri muayenesi yaptığı belirlenmiştir. DKGBÖ ile GKD puanları arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Deri kanseri ve güneşin zararlı etkilerinden korunmaya yönelik bilgi ediniminde en sık başvurulan kaynağın internet olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Çalışmamız, erişkin bireylerde deri kanseri bilgisi ve güneşten korunma davranışlarının yeterli düzeyde olmadığını ortaya koymuştur. Yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi, meslek, ekonomik durum, saç rengi, güneş lekesi varlığı ve KKDM yapma durumu ile bilgi düzeyi ve korunma davranışları arasında anlamlı ilişki bulundu. Yaşanılan bölge, cilt tipi, göz rengi, ailede deri kanseri öyküsü, güneş yanığı öyküsü ve KKDM yapma sıklığı ile anlamlı bir ilişki bulunmadı. Deri kanserinin büyük ölçüde önlenebilir olmasına rağmen görülme sıklığının artması, toplumda farkındalık çalışmalarının güçlendirilmesini ve riskli güneşlenme davranışlarının azaltılmasını gerekli kılmaktadır. Bu kapsamda aile hekimlerinin deri kanseri, UV' ye bağlı riskler ve güneşten korunma yöntemleri konusunda sağlayacağı düzenli bilgilendirme ve danışmanlık önemli bir yere sahiptir.
Özet (Çeviri)
Introduction and objective: Skin cancer is one of the cancer types with the highest incidence worldwide, and its frequency is steadily increasing. Exposure to ultraviolet (UV) radiation is the most important and preventable risk factor in the development of skin cancers. Therefore, sun protection behaviors play a major role in the prevention of skin cancers. Primary healthcare services have critical importance in informing individuals about skin cancer and in promoting effective sun protection behaviors. In this study, it was aimed to evaluate the skin cancer knowledge levels and sun protection behaviors of adult individuals. Additionally, it was aimed to create awareness among individuals about skin cancers and proper sun protection. Methods: The study is a cross-sectional and analytical research. The research began after obtaining approvals from the ADU Faculty of Medicine Dean's Office and the Non-Interventional Clinical Research Ethics Committee, and it was completed when 355 participants were reached. It was administered to individuals aged 18 years and older who applied to the Family Medicine units and volunteered to participate in the study, by filling out a questionnaire form through the face-to-face interview method. The questionnaire form consisted of a sociodemographic data form and the Skin Cancer and Sun Knowledge Scale (DKGBÖ). Statistical analysis was performed using the SPSS program. Descriptive statistics were presented as numbers and percentages; non-normally distributed two-group comparisons were analyzed using the Mann-Whitney U test, and comparisons involving more than two groups were analyzed using the Kruskal-Wallis test, with a p-value <0.05 considered statistically significant. Results: A total of 355 people participated in the study. Of the participants, 58.9% were women and 41.1% were men, and the mean age of the individuals was 34.96±12.31 years. The participants' mean score on the Skin Cancer and Sun Knowledge Scale (DKGBÖ) was 14.73 ± 3.9, and the mean Sun Protection Behavior (GKD) score was 31.18 ± 9.2. It was determined that 22.3% of the participants performed self–skin examination. A moderate, positive, and significant relationship was found between DKGBÖ and GKD scores. It was determined that the most frequently used source for obtaining information on skin cancer and protection from the harmful effects of the sun was the internet. Conclusion: Our study revealed that skin cancer knowledge and sun protection behaviors among adult individuals were not at a sufficient level. A significant relationship was found between age, gender, marital status, education level, occupation, economic status, hair color, presence of sunspots, and the status of performing self–skin examination, and the levels of knowledge and protection behaviors. No significant relationship was found with region of residence, skin type, eye color, family history of skin cancer, history of sunburn, and the frequency of performing self–skin examination. Although skin cancer is largely preventable, its increasing incidence necessitates strengthening awareness efforts in the community and reducing risky sun exposure behaviors. In this context, regular education and counseling provided by family physicians on skin cancer, UV–related risks, and sun protection methods have an important role.
Benzer Tezler
- Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Birimlerine Başvuran 18 Yaş Üzeri Hastalarda Aşı Karşıtlığı ve Etkileyen Faktörler
Vaccine Hesitancy and Its Determinants Among Patients Over the Age of 18 Applied to the Family Medicine Centers of Aydın Adnan Menderes University School of Medicine
HÜSEYİN ALDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERPİL DEMİRAĞ
- ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ AİLE HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI BİRİMLERİNE BAŞVURAN BİREYLERDE SAĞLIK OKURYAZARLIĞI DÜZEYİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER
Health Literacy Level and Affecting Factors in Individuals Applying to Adnan Menderes University Department of Family Medicine Units
ŞEYDA BİLİCAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERPİL DEMİRAĞ
- Aydın Adnan Menderes Üniversitesi 25 no'lu eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 18-65 yaş arası hastalarda depresyon riski ve ilişkili faktörler
The risk of depression and related factors in patients between the ages of 18-65 who applied to the educational Family health center no 25 of aydin Adnan Menderes University
GÜLDA SAYLIK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. AYFER GEMALMAZ
- Sigara bırakma danışmanlığı alan içicilerde duygudurum bozukluklarının değerlendirilmesi
Evaluation of mood disorders in smokers receiving smoking cessation counseling
KÜBRA ŞENGÜL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKAY BAŞAK
- Kadın akademisyenlerde iş-aile yaşam dengesi: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi örneği
Work-family life balance among women academics: The case of Adnan Menderes University
GAMZE ÖRÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SosyolojiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ATİLLA GÜLER