Sivil toplum kuruluşunda çalışan profesyonellerin tükenmişliğini yordayan faktörler: Bilişsel duygu düzenleme stratejileri, stresle başa çıkma tarzları ve algıladıkları kurumsal destek
Factors predicting burnout of professionals working in non-governmental organizations: Cognitive emotion regulation strategies, stress coping styles and perceived organizational support
- Tez No: 939509
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE KÖROĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Tükenmişlik, Sivil Toplum Kuruluşu, Bilişsel Duygu Düzenleme, Algılanan Kurumsal Destek, Stresle Başa Çıkma, Burnout, Non-Govermental Organization, Cognitive Emotion Regulation, Perceived Organizational Support, Stress Coping Strategies
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Kent Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sivil toplum kuruluşlarında (STK) çalışan profesyonellerin tükenmişlik düzeylerini yordayan faktörlerin incelendiği bu çalışmada, tükenmişlik ile bilişsel duygu düzenleme stratejileri, stresle başa çıkma tarzları ve algılanan kurumsal destek arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Bağımsız t testi ve tek yönlü varyans analizleri sonucunda çeşitli demografik değişkenler (görev tanımı, toplam çalışma süresi gibi) ile tükenmişlik arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (p<.05). Değişkenlerin arasındaki ilişkiye bakmak için Pearson korelasyonu yapılmış ve tükenmişlik ile anlamlı ilişkiye rastlanan alt boyutlar ele alınarak basit doğrusal regresyon yapılmıştır. Bilişsel duygu düzenleme stratejilerinden; kendini suçlama, kabul etme, yıkım ve diğerlerini suçlama stratejileri mesleki tükenmişliği anlamlı pozitif yönde, pozitif gözden geçirme stratejisi ise negatif yönde yordamaktadır (p<.001). Bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin mesleki tükenmişliğin %40'ını yordadığı görülmektedir. Stresle başa çıkma stratejilerinden; iyimser yaklaşım ve çaresizlik/kendini suçlama, mesleki tükenmişliği anlamlı şekilde yordamaktadır (p<.001). Söz konusu yordayıcılık %21 düzeyindedir. Algılanan kurumsal destek, mesleki tükenmişliği anlamlı düzeyde yordamaktadır (p<.001). Bu yordama ise %47 düzeyinde en güçlü yordayıcıdır. Son olarak hiyerarşik regresyon analizi yapılmış ve her bir bağımsız değişkenin modele katkıları aşamalara göre incelendiğinde sivil toplumda çalışma süresinin ilk aşamada, bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin eklendiği ikinci aşamada, stresle başa çıkma stratejilerinin eklendiği üçüncü aşamada modeli yordamadaki anlamlılığının devam ettiği; ancak algılanan kurumsal desteğin eklendiği dördüncü aşamada ise mesleki tükenmişliği yordamadaki gücünün ortadan kalktığı görülmüştür. Sivil toplum kuruluşlarında (STK) çalışan profesyonellerin tükenmişlik düzeylerini yordayan faktörlerin incelendiği bu çalışmada, tükenmişlik ile bilişsel duygu düzenleme stratejileri, stresle başa çıkma tarzları ve algılanan kurumsal destek arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Bağımsız t testi ve tek yönlü varyans analizleri sonucunda çeşitli demografik değişkenler (görev tanımı, toplam çalışma süresi gibi) ile tükenmişlik arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (p<.05). Değişkenlerin arasındaki ilişkiye bakmak için Pearson korelasyonu yapılmış ve tükenmişlik ile anlamlı ilişkiye rastlanan alt boyutlar ele alınarak basit doğrusal regresyon yapılmıştır. Bilişsel duygu düzenleme stratejilerinden; kendini suçlama, kabul etme, yıkım ve diğerlerini suçlama stratejileri mesleki tükenmişliği anlamlı pozitif yönde, pozitif gözden geçirme stratejisi ise negatif yönde yordamaktadır (p<.001). Bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin mesleki tükenmişliğin %40'ını yordadığı görülmektedir. Stresle başa çıkma stratejilerinden; iyimser yaklaşım ve çaresizlik/kendini suçlama, mesleki tükenmişliği anlamlı şekilde yordamaktadır (p<.001). Söz konusu yordayıcılık %21 düzeyindedir. Algılanan kurumsal destek, mesleki tükenmişliği anlamlı düzeyde yordamaktadır (p<.001). Bu yordama ise %47 düzeyinde en güçlü yordayıcıdır. Son olarak hiyerarşik regresyon analizi yapılmış ve her bir bağımsız değişkenin modele katkıları aşamalara göre incelendiğinde sivil toplumda çalışma süresinin ilk aşamada, bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin eklendiği ikinci aşamada, stresle başa çıkma stratejilerinin eklendiği üçüncü aşamada modeli yordamadaki anlamlılığının devam ettiği; ancak algılanan kurumsal desteğin eklendiği dördüncü aşamada ise mesleki tükenmişliği yordamadaki gücünün ortadan kalktığı görülmüştür. Sivil toplum kuruluşlarında (STK) çalışan profesyonellerin tükenmişlik düzeylerini yordayan faktörlerin incelendiği bu çalışmada, tükenmişlik ile bilişsel duygu düzenleme stratejileri, stresle başa çıkma tarzları ve algılanan kurumsal destek arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Bağımsız t testi ve tek yönlü varyans analizleri sonucunda çeşitli demografik değişkenler (görev tanımı, toplam çalışma süresi gibi) ile tükenmişlik arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (p<.05). Değişkenlerin arasındaki ilişkiye bakmak için Pearson korelasyonu yapılmış ve tükenmişlik ile anlamlı ilişkiye rastlanan alt boyutlar ele alınarak basit doğrusal regresyon yapılmıştır. Bilişsel duygu düzenleme stratejilerinden; kendini suçlama, kabul etme, yıkım ve diğerlerini suçlama stratejileri mesleki tükenmişliği anlamlı pozitif yönde, pozitif gözden geçirme stratejisi ise negatif yönde yordamaktadır (p<.001). Bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin mesleki tükenmişliğin %40'ını yordadığı görülmektedir. Stresle başa çıkma stratejilerinden; iyimser yaklaşım ve çaresizlik/kendini suçlama, mesleki tükenmişliği anlamlı şekilde yordamaktadır (p<.001). Söz konusu yordayıcılık %21 düzeyindedir. Algılanan kurumsal destek, mesleki tükenmişliği anlamlı düzeyde yordamaktadır (p<.001). Bu yordama ise %47 düzeyinde en güçlü yordayıcıdır. Son olarak hiyerarşik regresyon analizi yapılmış ve her bir bağımsız değişkenin modele katkıları aşamalara göre incelendiğinde sivil toplumda çalışma süresinin ilk aşamada, bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin eklendiği ikinci aşamada, stresle başa çıkma stratejilerinin eklendiği üçüncü aşamada modeli yordamadaki anlamlılığının devam ettiği; ancak algılanan kurumsal desteğin eklendiği dördüncü aşamada ise mesleki tükenmişliği yordamadaki gücünün ortadan kalktığı görülmüştür.
Özet (Çeviri)
This study examines the factors predicting burnout levels among professionals working in non-governmental organizations (NGOs). Significant relationships were identified between burnout and cognitive emotion regulation strategies, stress coping styles, and perceived organizational support. Independent t-tests and one-way ANOVA revealed significant relationships between various demographic variables (such as, job description, and total work experience) and burnout levels (p<.05). Pearson correlation analysis was used to assess the relationships between variables, and sub-dimensions significantly associated with burnout were included in simple linear regression analyses. Among cognitive emotion regulation strategies, self-blame, acceptance, rumination, and blaming others significantly predicted professional burnout in a positive direction, while the positive reappraisal strategy negatively direction (p<.001), accounting for 40% of the variance. For stress coping strategies, optimistic approach and helplessness/self-blame were significant predictors of burnout levels (p<.001), explaining 21% of the variance. Perceived organizational support significantly predicted burnout and was identified as the strongest predictor, explaining 47% of the variance (p<.001). Finally, hierarchical regression analysis demonstrated that the significance of each independent variable in predicting burnout remained across stages: in the first stage, the duration of working in NGOs; in the second stage, the inclusion of cognitive emotion regulation strategies; and in the third stage, the inclusion of stress coping strategies. However, in the fourth stage, when perceived organizational support was added, its predictive power on burnout disappeared.
Benzer Tezler
- Diesel motorları yakıt püskürtme sistemlerinin dinamik simülasyonu
Başlık çevirisi yok
İRFAN KARAGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Makine MühendisliğiUludağ ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OĞUZ BORAT
- Karıştırıcılar ve karıştırma kabındaki akım olaylarının incelenmesi
Başlık çevirisi yok
NADİR İLTEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Makine MühendisliğiUludağ ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. ÖMER SAMİH MERTBAŞ
- Çiğit ve ayçiçek yağlarının doğal antioksidan içerikleri ile bu yağların stabilitelerinin arttırılmaları üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
ALİ KEMAL YALNIZ
Doktora
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHİR ÇOLAKO¦LU
- Statik elektrikle yüklenmiş sıvı ilacın pamuk ilaçlamasında etkinliğinin belirlenmesi üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
ALİ BAYAT
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
ZiraatÇukurova ÜniversitesiTarımsal Mekanizasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF ZEREN