Bedensel engelli sporcularda psikolojik ve bilişsel faktörlerin incelenmesi
Examination of psychological and cognitive factors in athletes with physical disabilities
- Tez No: 939836
- Danışmanlar: PROF. DR. ZEYNEP FİLİZ DİNÇ, PROF. DR. GONCA İNCE
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Engellilik, Egzersiz, Zihinsel Enerji, Bilinçli Farkındalık, Bağımlılık, Disability, Exercise, Mental Energy, Mindfulness, Addiction
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Spor Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, bedensel engelli sporcuların, atletik zihinsel enerjileri, bilinçli farkındalık (mindfulness) düzeyleri ve egzersiz bağımlılıkları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma Adana ili ve çevresinde bedensel engelli spor kulüplerine devam eden lisanslı sporcular ile yapılmıştır. Örneklem seçiminde ise, olasılıklı olmayan örnekleme türlerinden ölçüt örnekleme yönteminden yararlanılmıştır. Katılımcılar, yaş ortalamaları 32,11±10,94 olan 127 bedensel engelli (107 erkek, 20 kadın) sporcudan oluşmaktadır. Bedensel engelli sporcuların, 81'i ortopedik engelli, 46'sı ise ampüte sporcudan oluşmaktadır. Bu sporcuların 50'si tekerlekli sandalye basketbol, 38'i ampüte futbol, 39'u ise bireysel bedensel engelli sporları yapmaktadır. Bu çalışmada, sporcuların atletik zihinsel enerji, bilinçli farkındalık (mindfulness) ve egzersiz bağımlılığı düzeylerini belirlemek amacıyla, 'Atletik Zihinsel Enerji Ölçeği' (AZEÖ), 'Sporcu Bilinçli Farkındalık (Minfulness) Ölçeği' (SBFÖ) ve 'Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği' (EBÖ) kullanılmıştır. İstatistiksel analizler ise Kruskal Wallis ve Spearman Korelasyon nonparametrik testleri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulgularına göre; atletik zihinsel enerji sakinlik alt boyut puan ortalamaları arasında, bilinçli farkındalığın, yeniden odaklanma alt boyut puan ortalamaları arasında, tekerlekli sandalye basketbol branşı lehine istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0,05). Katılımcıların, atletik zihinsel enerji alt boyut puan ortalamaları ile bilinçli farkındalık ve egzersiz bağımlılığı toplam puan ortalamaları arasında pozitif yönlü, anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05). Bilinçli farkındalık alt boyutlarından, farkındalık ve yeniden odaklanma ile egzersiz bağımlılığı arasında, pozitif yönlü, yargılamama alt boyutu ile negatif yönlü anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05). Sonuç olarak, bedensel engelli sporcuların, atletik zihinsel enerji, bilinçli farkındalık ve egzersiz bağımlılığı düzeyleri arasında ilişki olduğu ve tüm branş sporcularının, yüksek oranda, egzersize bağımlılık ve yüksek düzeyde bağımlılık geliştirdikleri belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to determine the relationship between athletic mental energy, mindfulness levels and exercise addiction of physically disabled athletes. In the research, the screening model, which is one of the quantitative research methods, was used. The study was conducted with licensed athletes who attend physically disabled sports clubs in Adana province and its surroundings. In the sample selection, the criterion sampling method, which is one of the non-probability sampling types, was used. The participants consisted of 127 physically disabled athletes (107 male, 20 female) with an average age of 32.11±10.94. Of the physically disabled athletes, 81 were orthopedic disabled and 46 were amputee athletes. 50 of these athletes do wheelchair basketball, 38 amputee football, and 39 do individual physically disabled sports. In this study, in order to determine the athletic mental energy, conscious awareness and exercise addiction levels of athletes, 'Athletic Mental Energy Scale' (AMES), 'Athlete Conscious Awareness Scale' (MIS) and 'Exercise Addiction Scale' (EAS) were used. Statistical analyses were performed with Kruskal Wallis and Spearman Correlation nonparametric tests. According to the research findings; a statistically significant difference was found between the athletic mental energy calmness sub-dimension mean scores, and the sub-dimension mean scores of conscious awareness and refocusing, in favor of the wheelchair basketball branch (p<0.05). A positive, significant relationship was found between the participants' athletic mental energy sub-dimension mean scores and the total mean scores of conscious awareness and exercise addiction (p<0.05). A positive significant relationship was found between the mindfulness sub-dimensions, awareness and refocusing, and exercise addiction, and a negative significant relationship was found with the non-judgment sub-dimension (p<0.05). As a result, it was determined that there was a relationship between the levels of athletic mental energy, mindfulness and exercise addiction of physically disabled athletes and that athletes of all branches developed a high rate of exercise addiction and high levels of addiction.
Benzer Tezler
- ODTÜ Beden Eğitimi ve Spor bölümü 1985-1986 programının öğrencilerin fizyolojik kapasitelerine etkisi
Başlık çevirisi yok
ALİ AHMET DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EYYUP GÜNAY İSBİR
- Kentsel yakın çevre alanlarının rekreasyonel amaçlı düzenleme kararlarını belirleyen etmenler ve Antakya (Hatay) kentsel yakın çevresinde uygulanması
The Faktors defininig the recreational planning of the urban nearby regions and the application at Antakya (Hatay) urban nearby regions
ERDOĞAN YAŞLICA
- Spor salonlarında tesis büyüklüğüne bağlı olarak program ilkelerinin araştırılması
Formulation of the programme of requiriments related to the capacity of space in sports centers
MERAL ERDOĞAN
- Eskişehir'deki ortaöğretim kurumlarında görevli yabancı dil öğretmenlerinin hizmetiçi eğitim ihtiyaçları ve eğitim-öğretimde karşılaştıkları güçlükler
Başlık çevirisi yok
F.DÜRNEV YAZICIOĞLU