Türk müziğinde Saba makamı perdelerinin kullanımına yönelik durum değerlendirmesi
Situation evaluation for the use of Saba makami curtains inturkish music
- Tez No: 940100
- Danışmanlar: PROF. DR. AYTEN KAPLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Müzik, Music
- Anahtar Kelimeler: Türk Müziği, Makam, Saba Makamı, İcra Farklılıkları, Perde Frekansları, Turkish Music, Makam, Saba Makam, Performance Differences, Pitch Frequencies
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Geleneksel Türk Müzikleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Arapça ayak üstünde durmak anlamına gelen ve“Kâma”kelimesinden türeyen Makam kavramı müzikte,“bir dizide durak ile güçlünün önemini belirtmek ve diğer kurallara da bağlı kalmak suretiyle nağmeler meydana getirerek gezinme”anlamına gelmektedir. Türk müziği makam müziği coğrafyası kapsamında kuramı oluşturulmuş bir müzik türüdür. Geleneksel müzik dizilerini kuramsal açıdan adlandırmada, makam kavramı kullanılmaktadır. Özellikle son 20 yıl içerisinde Türk halk müziği dizilerini adlandırmada makam teriminin kullanılması üzerine yapılan bilimsel çalışmalar yaygınlaşmıştır. Bu bakımdan 1950'li yıllardan sonra Türk halk müziği dizilerini adlandırmada kullanılan Ayak kavramı yerine günümüzde makam kavramı kullanımı tercih edilmektedir. Türk müziğinin makam zenginliği, Türk sanat müziği ve Türk halk müziği ortak icralarında bazı sorunlar ortaya çıkarmaktadır. Mikrotonal aralıkların kullanıldığı her iki müzik türünde 17 ve 24 perdeli sistemlerden kaynaklanan perde ve aralık farklılığı makamsal işitmeyi de etkilemektedir. Bu doğrultuda araştırmada, Türk müziği makamlarından“Saba”makamında kullanılan perdeler üzerine değerlendirme yapılması amaçlanmıştır. Araştırma, Türk Halk Müziği ve Türk Sanat Müziği repertuvarında ve Türkü formunda ortak olan eserler ile sınırlandırılmıştır. Veriler doküman analizi ve korelasyon türü ilişkisel tarama yöntemi ile elde edilecektir. Saba makamı perde frekansları, her iki müzik türünde belirlenen ortak eserlerin icralarından tespit edilecektir. Bu iki müzik türü ile yapılan icralarda bilgisayar analizi teknikleri kullanılarak müzik verileri nicel verilere dönüştürülecek, doküman analizi ve tarama türü araştırma modeli ile verilerin analizi yorumlanacaktır.
Özet (Çeviri)
The concept of Makam, which derives from the Arabic word“Kama”meaning to stand on one's feet, means“to wander by creating melodies by indicating the importance of the stop and the strong in a scale and adhering to other rules”in music. Turkish music is a musical genre whose theory has been established within the scope of the geography of makam music. The concept of makam is used in naming traditional musical scales from a theoretical perspective. Especially in the last 20 years, scientific studies on the use of the term makam in naming Turkish folk music scales have become widespread. In this respect, instead of the concept of Ayak, which was used in naming Turkish folk music scales after the 1950s, the use of the term makam is preferred today. The richness of the makams in Turkish music creates some problems in the joint performances of Turkish classical music and Turkish folk music. In both music genres where microtonal intervals are used, the pitch and interval differences arising from the 17 and 24-pitched systems also affect modal hearing. In this context, the aim of the research is to evaluate the pitches used in the“Saba”maqam, one of the Turkish music maqams. The research is limited to works common in Turkish Folk Music and Turkish Classical Music repertoire and in the form of a folk song. Data will be obtained by document analysis and correlation type relational scanning method. Saba makam pitch frequencies will be determined from the performances of common works determined in both music genres. In the performances made with these two music genres, music data will be converted into quantitative data by using computer analysis techniques, and the analysis of data will be interpreted with document analysis and scanning type research model.
Benzer Tezler
- Ali Rifat Çağatay'ın 8 numaralı Hamparsum Defterinde ve Dârülelhân Külliyatı'nda yer alan ortak eserlerin edisyon kritiği
Edition critical of the common works in Ali Rıfat Çağatay's Hamparsum Book no. 8 and in the Darülelhân Corpus
TARIK ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. ŞİRİN KARADENİZ
- Halvetiyyenin Şa'baniyye kolu ve Şa'ban-ı Veli
Başlık çevirisi yok
L. NİHAL YAZAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiYRD. DOÇ. DR. ABDÜLKERİM ABDÜLKADİROĞLU
- Atherosklerotik kalp hastalıklarında risk faktörleri
Risk factors in the coronary artery disease
MURAT SUHER
- Polatlı Kerç ve Çongar Tatar ağızları
Başlık çevirisi yok
ZÜHAL YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. AHMET BİCAN ERCİLASUN
- İbrahim Hakkı Erzurumi'nin Tertib-i ulum isimli eserindeki eğitimle ilgili görüşleri
Başlık çevirisi yok
ÖMER ÖZYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Eğitim ve ÖğretimUludağ ÜniversitesiDin Kültürü ve Ahlak Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HALİS AYHAN