Diversity and stability of bird communities in Türkiye and europe
Türkiye ve Avrupa'daki kuş komünitelerinin çeşitliliği ve stabilitesi
- Tez No: 940399
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSA DOĞAN, DR. ÖĞR. ÜYESİ DİDEM AMBARLI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Biyoloji, Zooloji, Biology, Zoology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ekoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: 304
Özet
Biyoçeşitlilik, ekosistemlerin işleyişi ve insan varlığı için hayati öneme sahiptir. Ancak, insan faaliyetleri küresel ölçekte eşi görülmemiş bir biyoçeşitlilik kaybına neden olmaktadır. Kuşlar, ekolojik önemlerine rağmen en fazla etkilenen organizmalar arasındadır ve tüm kuş türlerinin %12'si yok olma tehlikesi altındadır. Bu tezde, fonksiyonel bir yaklaşım benimseyerek, üreyen kuş atlaslarını, genelleştirilmiş lineer karma-etki ve mekânsal hata modelleri ile birlikte kullanarak (i) Türkiye'nin iç kesimlerindeki yaygın sulak alan tahribatının üreyen sulak alan kuş topluluklarının çeşitliliği üzerindeki farklı mekânsal ölçeklerde etkilerini, (ii) Avrupa'daki üreyen kuş komünitelerinin zamansal stabilitesini belirleyen dışsal ve içsel faktörleri inceledim. Sonuçlar, Türkiye'nin iç kesimlerindeki sulak alan kuşlarının işlevsel çeşitliliğindeki azalmanın taksonomik düşüşlerden daha güçlü olduğunu ve yaygın tür kayıplarının komüniteleri mekânsal olarak daha heterojen hale getirdiğini gösterdi. Ayrıca, sulak alanların mevsimsel olarak daha erken kurumasının, geç üreyen tehlike altındaki sulak alan kuşlarını tehdit ediyor olabileceği tespit edildi. Avrupa'daki üreyen kuş topluluklarının stabilitesi üzerine yapılan analizler, ortalama yükselti, korunan alan oranı, biyom kapsamı ve iklim değişikliğinin taksonomik ve fonksiyonel stabiliteyi önemli ölçüde etkilediğini ortaya koydu. Taksonomik veya fonksiyonel olarak benzer komşulara sahip komüniteler daha stabil kaldı. Tür zenginliği ve belirli fonksiyonel çeşitlilik bileşenleri gibi bazı içsel faktörlerin de topluluk stabilitesinin ile önemli ölçüde ilişkili olduğu bulundu. Bu tezde sunulan bulgular, koruma çalışmalarına rehberlik edebilir, kuş komünitelerinin stabilitesini şekillendiren faktörlere dair fikir sağlayabilir ve komüniteleri kompozisyonel ve fonksiyonel değişimlere karşı hassasiyetini tahmin etmeye yönelik gelecekteki çalışmalar için bir temel oluşturabilir.
Özet (Çeviri)
Biodiversity is essential for functioning of ecosystems and human existence. However, human activities have driven an unparalleled loss of biodiversity globally. Despite their ecological importance, birds are among the most impacted organisms, with 12% of all species facing extinction. In this thesis, I adopted a trait-based approach and used breeding bird atlases alongside generalized linear mixed-effect and spatial error models to examine (i) how extensive wetland degradation in central Türkiye has altered diversity of breeding wetland bird communities across spatial scales (ii) the extrinsic and intrinsic factors driving the temporal stability of breeding bird communities in Europe. Results showed that the decline in functional diversity of wetland birds in central Türkiye was stronger than taxonomic declines, with widespread species losses making communities taxonomically and functionally more heterogenous in space. Additionally, advancing seasonal shrinking/drying of wetlands likely threatens late-breeding endangered wetland birds in the region. Analyses concerning the community stability of European breeding bird communities revealed that extrinsic factors such as mean elevation, proportion of protected areas, biome coverage, and climate change significantly influenced taxonomic and functional stability. Communities with taxonomically or functionally similar neighbors remained more stable. Several intrinsic factors, including species richness and specific aspects of functional diversity, including redundancy, were also significantly associated community stability. The findings presented in this thesis can help guide conservation efforts, provide insight into the factors shaping stability of bird communities, and establish a foundation for future studies aiming at predicting vulnerability of communities to compositional and functional changes.
Benzer Tezler
- Orta çağda Herât bölgesi Gaznelilerin kuruluşundan Timurluların yıkılışına kadar) (961-1507)
Herat area in the middle ages from foundation of Ghaznevids till the fall of Timurids
MUSTAFA ŞAHİN
- Maki eşbütünleşme testi ile portföy çeşitlendirmesi analizi: Türkiye ve OECD ülkeleri karşılaştırması
The portfolio diversification analysis with Maki cointegration test: A comparison of Turkey and OECD countries
AYŞE GÜL ÖZERALP ZEREN
- 1990 sonrası Türkiye'de enerji bağımlılığının ekonomik açıdan değerlendirilmesi
Evaluation in terms of economic energy dependency in Turkey
BÜŞRA HİLAL AKAYIN
- James Joyce's mythographical re-writing: The subversion of myth in Ulysses
James Joyce'un yeni mitografik yazımı: Ulysses romanında yeni mitolojik anlatım
MELTEM UZUNOĞLU ERTEN
Doktora
İngilizce
2015
Batı Dilleri ve EdebiyatıPamukkale Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MURAT GÖÇ
- Turizm tanıtımında sosyal medya planlamasına yönelik uygulamalı bir çalışma: Erciyes Dağı örneği
A practical study about social media planning in tourism publicity: Mount Erciyes case
MUSTAFA CINGI
Doktora
Türkçe
2015
Halkla İlişkilerErciyes ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA AKDAĞ