Geri Dön

Bilişsel-davranışçı yaklaşıma dayalı psikoeğitim programının ortaokul öğrencilerinin problemli cep telefonu kullanımına etkisi

The effect of psychoeducation program based on cognitive-behavioral approach on problematic mobile phone usage of secondary school students

  1. Tez No: 940748
  2. Yazar: VEDAT CEYLAN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. FİLİZ BİLGE
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmanın amacı, bilişsel davranışçı yaklaşıma dayalı olarak ortaokul öğrencileri ve ebeveynleri için hazırlanan psikoeğitim programlarının öğrencilerin problemli cep telefonu kullanımı üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırmada, karma araştırma yöntemlerinden açımlayıcı sıralı desen tercih edilmiştir. Nicel aşamada, 4 (Deney 1, Deney 2, Plasebo ve Kontrol grubu) x 3 (öntest, sontest, izleme ölçümü) yarı deneysel desen; nitel aşamada ise fenomenolojik desen kullanılmıştır. Deney gruplarına sekiz oturumluk öğrenci psikoeğitim programı, Plasebo grubuna ise beş oturumluk“Kariyer Uyumunu Destekleme Psikoeğitim Programı”uygulanmıştır. Kontrol grubuna herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Ebeveyn eğitim programı ise yalnızca Deney 1 grubundaki katılımcıların ebeveynlerine dört oturum olarak uygulanmıştır. Araştırmanın nicel çalışma grubu, 47 yedinci sınıf öğrencisi ve 11 ebeveynden oluşurken; nitel çalışma grubu ise Deney gruplarına katılan 19 öğrenci ve altı ebeveyni kapsamaktadır. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Problemli Cep Telefonu Kullanımı Ölçeği ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde tekrarlı ölçümlerde iki faktörlü ANOVA ve içerik analizi yöntemleri uygulanmıştır. Araştırmanın nicel bulguları, Deney 1 ve Deney 2 gruplarındaki öğrencilerin Plasebo ve Kontrol gruplarındaki öğrencilere kıyasla problemli cep telefonu kullanımı puanlarında anlamlı bir düşüş yaşadığını ve bu düşüşün izleme ölçümlerinde de devam ettiğini göstermektedir. Ancak, ebeveynleriyle eğitim alan Deney 1 grubu ile yalnızca kendileri psikoeğitim programına katılan Deney 2 grubu arasında anlamlı bir fark gözlenmemiştir; izleme ölçümlerinde de beklenen düşüş bulunmamıştır. Nitel bulgular, öğrenci ve ebeveynlerin programlara yönelik görüşlerinin olumlu olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak, öğrenci ve ebeveyn programlarının problemli cep telefonu kullanımını azaltmada etkili olduğu söylenebilir. Sonuçlar literatür ışığında değerlendirilmiş ve çeşitli öneriler sunulmuştur.

Özet (Çeviri)

The aim of this study is to examine the effects of psychoeducation programs developed based on the cognitive-behavioral approach for secondary school students and their parents on students' problematic mobile phone usage. In the study, explanatory sequential design from mixed research methods was preferred. In the quantitative phase, a 4 (Experiment 1, Experiment 2, Placebo, and Control group) x 3 (pretest, posttest, follow-up) quasi-experimental design was used, in the qualitative phase, a phenomenological design was employed. An eight-session psychoeducation program for students was applied to the experimental group, a five-session“Career Adjustment Support Psychoeducation Program”applied to the placebo group. No intervention was applied to the control group. The parent education program was applied to only the parents of the participants in the Experimental 1 group in four sessions. The quantitative study group consisted of 47 seventh-grade students and 11 parents, while the qualitative study group included 19 students and six parents who participated in the experimental groups. The Personal Information Form, Problematic Mobile Phone Usage Scale, and Semi-Structured Interview Form were used as data collection tools. In the analysis of the data, two-factor ANOVA with repeated measures and content analysis methods were applied. The quantitative findings of the study show that students in Experimental Group 1 and Experimental Group 2 experienced a significant decrease in problematic mobile phone usage scores compared to students in the Placebo and Control groups, and this decrease continued in the follow-up measurements. However, no significant difference was observed between Experimental Group 1 and Experimental Group 2; the expected decrease was also not found in the follow-up measurements. Qualitative findings showed that students' and parents' views on the programs were positive. As a result, it can be stated that the student and parent programs were effective in reducing problematic mobile phone usage. The results obtained were evaluated in light of the literature and various recommendations were presented.

Benzer Tezler

  1. Organize sanayi bölgelerinde iş güvenliği sorunlarının teknik ve bilimsel araştırılmasında bir yöntem önerisi

    Başlık çevirisi yok

    MEHMET ALİ YILDIRIM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi Üniversitesi

    Kazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    DOÇ. DR. İBRAHİM BOYNUKALIN

  2. Üniversite ile ilgili kanun ve yönetmeliğin bilgisayara aktarılması

    Başlık çevirisi yok

    NAFİYE MESTANOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1985

    Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolEge Üniversitesi

    Bilgisayar Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. OĞUZ MANAS

  3. Mevcut kaplıca yerleşmelerinin iyileştirilmesini etkileyen faktörler ve Yeni Kaplıca örneği

    Adjustment principles of spas in Turkey, Yeni Kaplıca being the sample

    DOĞAN ÜMİT YÜCEL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    İşletmeGazi Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. YÜKSEL ERDEMİR

  4. Üniversitelerde okutulan güzel sanatlar müzik dersi programının incelenmesi

    Studying the fine arts music curriculum taught in universities

    FERDA GÜRGAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    MüzikGazi Üniversitesi

    SAADETTİN ÜNAL

  5. Fethiye arıcılık istasyonunda yürütülen projeli çalışmalar

    Başlık çevirisi yok

    İSMAİL OĞUZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    ZiraatEge Üniversitesi

    Zootekni Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. REŞİT SÖNMEZ