Iğdır ili buğday ekim alanlarında sorun olan yabani yulaf (avena fatua L.) populasyonlarının als ile accase inhibitörü herbisitlere karşı dayanıklılık durumunun, morfolojik karakterizasyonunun ve metilasyon düzeylerinin belirlenmesi
Determination of resistance status, morphological characterization, and methylation levels of wild oat (avena fatua L.) populations problematic in wheat cultivation areas in iğdir province to als and accase inhibitor herbicides
- Tez No: 940828
- Danışmanlar: DOÇ. DR. RAMAZAN GÜRBÜZ, DOÇ. DR. ADNAN AYDIN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Iğdır Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarım Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Tarım Bilimleri (disiplinlerarası) Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yabani yulaf (Avena fatua L.) buğday ekim alanlarında sorun oluşturan önemli yabancı otlardan biridir. Buğday ekim alanlarında herbisitlerin kullanması ile birlikte A. fatua herbisitlere karşı dayanıklılık kazanmıştır. Yabancı otların herbisitlere karşı kazanmış olduğu dayanıklılığı tespit etmek onlarla mücadele etmede büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma Iğdır ili ve ilçelerinde buğday ekim alanlarında toplanılan A. fatua popülasyonlarının morfolojik özellikleri, ACCase inhibitörü ve ALS inhibitörü herbisitlere karşı dayanıklılık durumlarının belirlenmesi ve ayrıca A. fatua'nın hassas ve dayanıklı bireylerinin ACCase ve ALS inhibitörü herbisitlerin farklı dozları uygulandığında epigenetik olarak meydana gelebilecek değişiklikleri araştırmak amacıyla yürütülmüştür. Çalışma kapsamında Iğdır ili ve ilçelerinde 50 farklı lokasyonda A. fatua tohumları toplanmıştır. ACCase inhibitörü (clodinafop-propargyl) ve ALS inhibitörü [mesosulfuron-methyl + mefenpyr-diethyl (safener)] herbisitler kullanılmıştır. Epigenetik çalışma için ise A. fatua'nın dayanıklı ve hassas popülasyonları ile ALS ve ACCase inhibitör herbisitlerin N/2, N, 2N dozları kullanılmıştır. A. fatua'nın populasyonlarının ilk olarak belirtilen herbisitlere karşı tavsiye edilen dozları sera koşullarında denenmiştir. Bazı populasyonların herbisit uygulamasından etkilenmedikleri ve canlı kaldığı belirlenmiştir. Bu populasyonlar doz-etki çalışmalarına alınmış ve ED90 değerlerinin elde edilmesi için Weibull modeli ile R paket programı kullanılmıştır. A. fatua popülasyonlarının gövde çapı dışında diğer morfolojik özellikleri bakımında istatistiki olarak %1 (p<0,01) fark meydana gelmiştir. Doz etki denemeleri sonucunda iki popülasyon (IĞR36 ve IĞR40) ALS inhibitörü herbisite, iki popülasyon (IĞR17 ve IĞR23) ise ACCase inhibitörü herbisite karşı dayanıklılık kazandığı belirlenmiştir. Yapılan korelasyon analizleri, morfolojik özellikler ile herbisit dayanıklılığı arasında belirgin bir ilişki olmadığı belirlenmiştir. Metilasyon analizi sonucunda, ALS ve ACCase hassas bireylerin herbisitlere karşı metilasyon seviyelerinde daha büyük değişimler gösterdiğini, dayanıklı bireylerde ise bu değişimlerin daha sınırlı kaldığı gözlemlenmiştir. Ayrıca herbisit dozlarının artmasıyla metilasyon seviyelerinde arrtığı belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Wild oat (Avena fatua L.) is one of the important weeds that cause problems in wheat cultivation areas. With the use of herbicides in wheat cultivation areas, A. fatua has gained resistance to herbicides. Determining the resistance that weeds have gained to herbicides is of great importance in controlling them. This study was carried out to determine the morphological characteristics of A. fatua populations collected from wheat cultivation areas in Iğdır province and its districts, their resistance status to ACCase inhibitor and ALS inhibitor herbicides and also to investigate the epigenetic changes that may occur when different doses of ACCase and ALS inhibitor herbicides are applied to susceptible and resistant individuals of A. fatua. Within the scope of the study, A. fatua seeds were collected from 50 different locations in Iğdır province and its districts. ACCase inhibitor (clodinafop-propargyl) and ALS inhibitor [mesosulfuron-methyl + mefenpyr-diethyl (safener)] herbicides were used. For the epigenetic study, resistant and sensitive populations of A. fatua and N/2, N, 2N doses of ALS and ACCase inhibitor herbicides were used. First, the recommended doses of the A. fatua populations against the mentioned herbicides were tested under greenhouse conditions. It was determined that some populations were not affected by the herbicide application and remained alive. These populations were included in dose-effect studies and Weibull model and R package program were used to obtain ED90 values. A statistically 1% (p<0.01) difference occurred in terms of morphological characteristics except stem diameter of A. fatua populations. As a result of dose-effect studies, it was determined that two populations (IĞR36 and IĞR40) gained resistance to ALS inhibitor herbicide, and two populations (IĞR17 and IĞR23) gained resistance to ACCase inhibitor herbicide. Correlation analyses showed that there was no significant relationship between morphological characteristics and herbicide resistance. As a result of methylation analysis, it was observed that ALS and ACCase sensitive individuals showed greater changes in methylation levels to herbicides, while these changes were more limited in resistant individuals. It was also determined that methylation levels increased with increasing herbicide doses.
Benzer Tezler
- Mardin ili buğday (Triticum aestivum L.) ekim alanlarındaki yabancı otların belirlenmesi ve bazı herbisit ve karışımlarının etkinliğinin araştırılması
Determination of weeds in wheat (Triticum aestivum L.) cultures in Mardin and investigation of the efficiency of some herbites and mixes
ABDULLAH ÖZKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
ZiraatIğdır ÜniversitesiTarım Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN GÜRBÜZ
- Iğdır ili buğday ekim alanlarında segetal floranın belirlenmesi ve önemli bazı yabancı otların gelişme biyolojilerinin incelenmesi
Determination of segetal flora in wheat fields and investigation of some important weeds growth stages in Igdir province
MUHABBET ÜCRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
ZiraatIğdır ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN GÜRBÜZ
PROF. DR. İRFAN ÇORUH
- Ağrı ili Hamur ilçesinde kültür bitkilerinde bulunan yabancı otların yoğunluk ve rastlama sıklıklarının belirlenmesi
Determination of density and frequency of weeds in cultivated plants in Hamur district of Ağrı province
HARUN SAVCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
ZiraatIğdır ÜniversitesiTarım Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN GÜRBÜZ
- Şanlıurfa ilinde ekmeklik ve makarnalık buğdayda farklı ekim zamanlarının süne, eurygaster integriceps puton, 1881 (heteroptera: scutellerıdae) zararı üzerine etkileri
The effects of different sowing times of bread and durum wheat on damage of sunnpest, eurygaster integriceps puton, 1881 (heteroptera: scutelleridae) in şanliurfa provi̇nce
ABDULKADİR ULUĞTÜRKEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
ZiraatIğdır ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
DOÇ. CELALETTİN GÖZÜAÇIK
PROF. DR. LEVENT GÜLTEKİN