Kızılırmak deltası örneğinde sulak alan su bütçesininmodellenmesi ve iklim değişikliğinin etkilerinindeğerlendirilmesi
Modeling of wetland water budget in case of kizilirmak deltaand assesment of climate change impacts
- Tez No: 941053
- Danışmanlar: PROF. DR. EGEMEN ARAS
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İnşaat Mühendisliği, Civil Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sulak alanlar, yer altı sularını besleme, yüzey akışını kontrol etme, taşkın riskini azaltma ve suyun doğal filtrasyonunu sağlamasının yanı sıra suyun depolanması ve buharlaşma gibi hidrolojik süreçlere katkıda bulunması nedeni ile de hidrolojideki değişikliklere duyarlı ekosistemlerdir. Bu nedenle sulak alanların su bütçelerini karakterize etmek yönetim ve koruma için çok önemlidir. Bu çalışmada, Kızılırmak Deltası'nın su bütçesi ile iklim değişikliğinin paylaşılan iki sosyoekonomik yol (SPP2-4.5 ve SSP5-8.5) senaryosu altında seçilen üç farklı CMIP-6 iklim modeli kullanılarak delta üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Hidrolojik model, akış için sırasıyla 2011-2014 ve 2015-2021 dönemlerindeki günlük verilere göre kalibre edilmiş ve doğrulanmıştır (RMSE = 2.66, R2 = 0.68, ve R=0.82, RMSE = 2.27, R2 = 0.62 ve R=0.79). Hidrolojik bütçede, yağışların büyük kısmı evapotranspirasyonla atmosfere dönerken, yeraltı suyu ve yüzey akışı gibi diğer bileşenlerin, yerel meteorolojik koşullara bağlı olarak su dengesine katkıda bulunduğu görülmüştür. SPP2-4.5 ve SSP5-8.5 senaryoları altında sıcaklık artışının 1.05°C ile 7.13°C arasında, yağışların %12 ile %50 ye varan azalış olacağı ve nehir akışında ise %10 civarında azalma olacağı beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
Wetlands are ecosystems that are sensitive to changes in hydrology because they contribute to hydrological processes such as water storage and evaporation, as well as feeding groundwater, controlling surface runoff, reducing flood risk and providing natural filtration of water. Therefore, characterizing the water budgets of wetlands is crucial for management and conservation. In this study, we investigate the water budget of the Kızılırmak Delta and the effect of climate change on the delta using three different CMIP-6 climate models selected under two shared socioeconomic pathway scenarios (SPP2-4.5 and SSP5-8.5). The hydrological model was calibrated and validated for runoff based on daily data for the period 2011-2014 and 2015-2021, respectively (RMSE = 2.66, R2 = 0.68, and R=0.82, RMSE = 2.27, R2 = 0.62, and R=0.79). In the hydrological budget, the majority of precipitation returns to the atmosphere through evapotranspiration, while other components such as groundwater and surface runoff contribute to the water balance depending on local meteorological conditions. Under the SPP2-4.5 and SSP5-8.5 scenarios, temperature increase is expected to range between 1.05°C and 7.13°C, precipitation is expected to decrease by 12% to 50%, and river runoff is expected to decrease by around 10%.
Benzer Tezler
- Sivas yöresindeki gebelerin doğum öncesi bakıma ilişkin bilgi ve uygulamaları
The knowledge and applications of pregnant women related to prenatal care in the Sivas region
ARZU SEZGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
HemşirelikCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELİHA ATALAY
- İstanbul ikinci boğaz geçişi Avrupa yakası mühendislik jeolojisi incelemesi
Başlık çevirisi yok
TİMUÇİN KIZILIRMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiJeoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. S. OKAY EROSKAY
- Güneş plajlarındaki gelişimin fotometrik incelenmesi ve flerlerin plajlara etkisi
Başlık çevirisi yok
ERDEN SOYTÜRK
- Çukur (Kayseri) bölgesi siyenitik kompleksinin petrolojik etüdü
Başlık çevirisi yok
ORHAN MEHMET SOLMAZ
- Yozgat-Sorgun-Yağcılar köyü ve dolayının jeolojisi
Başlık çevirisi yok
CANER OZANSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Jeoloji MühendisliğiCumhuriyet ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı