Tinnituslu bireylerde sanal gerçeklik ortamında farklı günlük yaşam gürültülerinin konuşma algısına etkisi
The effect of different daily life noises in virtual reality environment on speech perception in individuals with tinnitus
- Tez No: 942023
- Danışmanlar: PROF. DR. SÜHA BETON
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kulak Burun ve Boğaz, Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
- Anahtar Kelimeler: Gürülde Konuşma Algısı, Gündelik Yaşam Gürültüsü, Sanal Gerçeklik, Tinnitus, Perception of Speech in Noise, Everyday Life Noise, Virtual Reality, Tinnitus
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tinnitus, dışarıdan gelen herhangi bir ses uyaranı olmaksızın algılanan, gürültülü ortamlarda işitsel işlemlemenin çeşitli yönlerini bozabilen ve konuşma algısı problemlerinin oluşmasına yol açabilen bir fenomendir. Bu çalışmada tinnitusa sahip bireylerin sanal gerçeklik (SG) ortamında farklı günlük yaşam gürültüleri varlığında konuşma algısı açısından değerlendirilmeleri amaçlanmıştır. Bu çalışmaya normal işitmeye sahip subjektif tinnitusu olan 23 birey (çalışma grubu) ile normal işitmeye sahip tinnitusu olmayan 23 birey (kontrol grubu) olmak üzere 18-45 yaş aralığında toplam 46 birey dahil edilmiştir. Katılımcılardan anamnez alındıktan sonra saf ses ve konuşma odyometrisi, immitansmetrik ölçümler, gürültüde konuşma algısı zorlukları hakkında genel bilgi edinmek için Görsel Analog Skala (GAS), Konuşma, Uzaysal Algı ve İşitme Kalitesi Ölçeği (KUİK) ve gürültüde konuşma algısı değerlendirmeleri için oluşturulan test protokolü uygulanmıştır. Çalışma grubu katılımcılarına ek olarak tinnitus şiddetleri ve duymuş oldukları rahatsızlık seviyeleri hakkında bilgi edinmek için GAS ile Tinnitus Engellilik Anketi (TEA) uygulanmıştır. Araştırmada gerçek yaşam ortamını oluşturmak için sanal gerçeklik gözlüğü ile uyumlu üç boyutlu gerçek videolar (çocuk parkı, restoran ve trafik videoları) kullanılmıştır. Gürültü sesleri için sanal gerçeklik ortamlarıyla uyumlu BBC Sound Effect'te bulunan standardize edilmiş lisanslı arka plan gürültüleri seçilmiştir. Türkçe Matriks testi kelimelerinden randomize olarak oluşturulmuş cümle listeleri yapay zekâ ile seslendirilmiş ve belirlenmiş olan gerçek gürültü sesleri ile birleştirilerek katılımcılara sunulmuştur. Katılımcılar önce SG gözlüğü olmadan sonrasında ise gözlük takılıyken değerlendirilmiştir. Gürültüde konuşma algısı GAS değişkeni ile KUİK ölçeği bileşenleri arasında yapılan korelasyon analizinde çalışma grubunda KUİK genel skoru ve KUİK konuşma algısı alt bileşeninde istatistiksel açından anlamlı seviyede negatif yönde orta seviyede korelasyon elde edilmiştir (p<0,05). Katılımcılara uygulanan KUİK ölçeği ve gürültüde konuşma algısı GAS bulguları karşılaştırmasında bakıldığında; KUİK ölçeği bütün alt bileşen skorları kontrol grubunda, gürültüde konuşma algısı GAS bulguları ise çalışma grubunda daha yüksek olarak elde edilmiş ve gruplar arası istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). SG olmadan ve SG ortamında yapılan gürültüde konuşma algısı değerlendirmelerinde farklı ortamlar ve farklı sinyal gürültü oranı (SGO) seviyelerinde (-10 dB, -5 dB, 0 dB, 5 dB) değişken olarak istatistiksel açıdan anlamlı farklar elde edilmiş (p<0,05), kontrol grubunun değerleri daha yüksek olarak bulunmuştur. Çalışma ve kontrol grubu katılımcılarının farklı ortamlar ve farklı SGO'larda gürültüde konuşma algısı cümle ve kelime tanıma bulgularının SG olmadan ve SG ortamı arasında kıyaslanmasında çalışma ve kontrol grubu arasında bütün değişkenlerde istatistiksel olarak anlamlı fark elde edilmiş (p<0,05), çalışma grubu değerleri daha fazla iyileşme göstermiştir. Gruplarının genç yetişkin ve orta yaşlı yetişkin olarak değerlendirildiği bir alt parametrede ayrı ayrı SG olmadan ve SG ortamında gürültüde konuşma algısı değerlendirmelerinde farklı ortamlar ve farklı SGO seviyelerinde değişken olarak istatistiksel açıdan anlamlı farklar bulunmuş (p<0,05), genç yetişkin değerleri orta yaşlı yetişkin değerlerinden daha yüksek olarak elde edilmiştir. Çalışmamız tinnituslu bireylerde yapılacak olan gürültüde konuşma değerlendirmesi çalışmalarının gündelik yaşam gürültüleri ile SG ortamında uygulanmasının konuşma algılarını iyileştirme yönünde bütüncül bir yaklaşım sunması açısından bir ön çalışma niteliğindedir. Bu çalışmadan elde edilen veriler doğrultusunda tinnituslu bireylerde gürültüde konuşma algısı becerilerinin farklı gündelik yaşam gürültüleri ve SG ortamı ile birlikte değerlendirilmesi ve uygulanması yönünde yol gösterici olabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Tinnitus is a phenomenon that is perceived in the absence of any external sound stimulus, which can impair various aspects of auditory processing in noisy environments and lead to speech perception problems. In this study, we aimed to evaluate individuals with tinnitus in terms of speech perception in the presence of different daily life noises in a virtual reality (VR) environment. A total of 46 individuals between the ages of 18-45 were included in this study, including 23 individuals with subjective tinnitus with normal hearing (study group) and 23 individuals without tinnitus with normal hearing (control group). After taking anamnesis from the participants, pure tone and speech audiometry, immittancemetric measurements, the Visual Analog Scale (VAS) to obtain general information about speech perception difficulties in noise, the Speech, Spatial and Qualities of Hearing Scale (SSQ) and a test protocol for speech perception in noise assessments were applied. In addition, the participants in the study group were also administered the VAS and the Tinnitus Handicap Inventory (THI) to obtain information about their tinnitus severity and level of discomfort. Three-dimensional real videos (playground, restaurant and traffic videos) compatible with virtual reality goggles were used to create a real life environment in the study. For the noise sounds, we selected standardized licensed background noises from BBC Sound Effect that are compatible with virtual reality environments. Sentence lists randomly generated from the Turkish Matrix test words were vocalized with artificial intelligence and presented to the participants by combining them with real noise sounds. Participants were first evaluated without the VR goggles and then with the goggles. In the correlation analysis performed between the variable of speech perception in noise VAS and the components of the SSQ scale, a statistically significant negative moderate correlation was obtained in the overall score of SSQ and the speech perception subcomponent of SSQ in the study group (p<0,05). In the comparison of the findings of the SSQ scale applied to the participants and speech perception in noise VAS; all subcomponent scores of the SSQ scale were higher in the control group, and speech perception in noise VAS findings were higher in the study group and a statistically significant difference was found between the groups (p<0,05). Statistically significant differences (p<0.05) were obtained in the speech perception in noise evaluations performed in the absence of SG and in the SG environment in different environments and at different signal to noise ratio (SNR) levels (-10 dB, -5 dB, 0 dB, 5 dB), and the values of the control group were found to be higher than those of the study group. Statistically significant differences were obtained between the study group and the control group in all variables (p<0,05) in the comparison of speech perception in noise, sentence and word recognition findings of the study and control group participants in different environments and at different SNR's between no VR and VR environments. The values of the study group showed more improvement than those of the control group in all variables. In a sub-parameter in which the groups were evaluated as young adults and middle-aged adults, statistically significant differences were found in the speech perception in noise evaluations in different environments and at different SNR levels in different environments without VR and in VR environment separately (p<0,05). In the analyses where statistically significant differences were obtained, young adult values were higher than middle-aged adult values. Our study is a preliminary study in terms of providing a holistic approach to improve the speech perception of individuals with tinnitus by applying speech assessment studies in noise with daily life noises in the VR environment. In line with the data obtained from this study, it is thought that the speech perception in noise skill in individuals with tinnitus can be a guide for the evaluation and application of speech perception in noise with different daily life noises and VR environment.
Benzer Tezler
- Tinnituslu bireylerde otoakustik emisyon ile kontralateral supresyon mekanizmasının incelenmesi
Investigation of the mechanism of contralateral suppression by otoacoustic emission on people with tinnitus
MELEK DİKBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Kulak Burun ve BoğazDokuz Eylül ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT ŞERBETÇİOĞLU
- Tinnituslu bireylerde göz hareketleri ile duyarsızlaştırma ve yeniden işleme (eye movement desensitization and reprocessing-EMDR) yönteminin etkinliğinin değerlendirilmesi
The evaluation of the effectiveness of eye movement desensitization and reprocessing-EMDR method in individuals with tinnitus
FATİH BAL
Doktora
Türkçe
2020
Kulak Burun ve BoğazAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUZAFFER KIRIŞ
- Tinnituslu bireylerde fiziksel aktivite düzeyinin değerlendirilmesi
Evaluation of the physical activity level in individual with tinnitus
BÜŞRA GÜLTEN ÇALIŞKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Kulak Burun ve BoğazEge ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET FATİH ÖĞÜT
- Tinnituslu bireylerde azalmış ses toleransı ve yükselen gürlük algısı değerlendirmesi
Behavioural and electrophysiological evaluation of loudness growth in clinically normal hearing tinnitus patients with and without hyperacusis
MURAT ERİNÇ
Doktora
Türkçe
2022
Kulak Burun ve BoğazMarmara ÜniversitesiOdyoloji ve Konuşma Bozuklukları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE UFUK DERİNSU
- TİNNİTUSLU BİREYLERDE MÜZİKAL ALGI BECERİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
EVALUATION OF MUSICAL PERCEPTION SKILLS IN INDIVIDUALS WITH TINNITUS
EYYÜP DİYAR DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Kulak Burun ve Boğazİstanbul Aydın ÜniversitesiOdyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR EMBİYE ÖZGÜR
PROF. DR. AYŞE SANEM ŞAHLI