Sürü tabanlı hibrit algoritmalar ile çoklu depo araç rotalama optimizasyonu
Multi-depot vehicle routing optimization using swarm-based hybrid algorithms
- Tez No: 942932
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÜMİT ATİLA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Computer Engineering and Computer Science and Control
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Bilişim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye'de meydana gelen yıkıcı depremin ardından, etkili yardım dağıtımına duyulan acil ihtiyaç, afet müdahalesinde lojistiğin optimize edilmesinin hayati önemini bir kez daha gözler önüne sermiştir. Koordinasyonsuz çabalar ve plansız hareketler, ciddi gecikmelere ve kaynakların verimsiz kullanımına yol açarak, hayati öneme sahip yardımların zamanında ulaştırılmasını ciddi şekilde aksatmıştır. Bu soruna çözüm olarak, bu çalışma çoklu depo araç rotalama problemi (MDVRP) için gelişmiş metasezgisel yaklaşımlardan faydalanan web tabanlı bir uygulama sunmaktadır. Araştırmada, üç iyi bilinen metasezgisel algoritmanın Yapay Arı Kolonisi (ABC), Karınca Kolonisi Optimizasyonu (ACO) ve Parçacık Sürü Optimizasyonu (PSO) performansları incelenmiş ve her biri için Tabu Arama (TS) algoritmasıyla hibritleştirilerek yeni sürümler geliştirilmiştir: ABC-TS, ACO-TS ve PSO-TS. Bu hibrit algoritmalar, temel algoritmaların küresel arama yeteneklerini Tabu Arama'nın yerel iyileştirme gücüyle birleştirerek gerçek dünya MDVRP senaryolarının karmaşıklıklarını daha etkili bir şekilde yönetmeyi hedeflemektedir. Test edilen altı algoritma arasında, PSO-TS hibrit algoritması, yardım dağıtım rotalarının optimizasyonunda üstün bir performans sergileyerek ulaşım maliyeti, teslimat süresi ve operasyonel verimlilik gibi faktörler arasında dengeli bir iyileşme sağlamıştır. Geliştirilen web tabanlı platform, afet müdahalesine katılan paydaşlar arasında gerçek zamanlı koordinasyon sağlayarak kaynak tahsisini iyileştirmekte ve müdahale sürecinin genel etkinliğini artırmaktadır. Sistem yalnızca insani yardım lojistiğiyle sınırlı kalmayıp, aynı zamanda e-ticaret ve kargo dağıtım hizmetleri için rota optimizasyonu alanında da değer sunmaktadır. Bu tür bir sistemin uygulanmasıyla hem acil durum hem de ticari lojistik operasyonlarında rota planlaması önemli ölçüde iyileştirilebilir; böylece kritik kaynak ve ürünlerin zamanında ve verimli bir şekilde ulaştırılması sağlanabilir.
Özet (Çeviri)
In the aftermath of the devastating earthquake in Turkey, the urgent need for efficient aid distribution highlighted the critical importance of optimized logistics in disaster response. Uncoordinated efforts and unplanned movements led to delays and inefficient resource allocation, severely affecting the timely delivery of life-saving assistance. To address this issue, this research presents a web-based application designed to solve the Multi-Depot Vehicle Routing Problem (MDVRP) using advanced metaheuristic approaches. The study investigates the performance of three well-known metaheuristic algorithms Artificial Bee Colony (ABC), Ant Colony Optimization (ACO), and Particle Swarm Optimization (PSO) and introduces novel hybrid versions of each by integrating Tabu Search (TS) into their frameworks, resulting in ABC-TS, ACO-TS, and PSO-TS. These hybrid algorithms aim to combine the global search capabilities of the base algorithms with the local optimization strength of TS to better handle the complexities of real-world MDVRP scenarios. Among the six algorithms tested, the hybrid PSO-TS demonstrated superior performance in optimizing aid delivery routes, effectively balancing transportation cost, delivery time, and operational efficiency. The proposed web-based platform facilitates real-time coordination among stakeholders, enhancing the overall effectiveness of disaster response and resource allocation. Beyond its application in humanitarian logistics, the developed system also offers value in optimizing delivery routes for e-commerce and parcel distribution services. By implementing such a system, both emergency and commercial logistics operations can benefit from improved route planning, ensuring timely and efficient delivery of critical resources and goods.
Benzer Tezler
- Acil yardım ve tedavi hastanelerinin idari mali ve teknik yönden planlaması
Başlık çevirisi yok
SERVET OKUYUCU
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
HastanelerGazi ÜniversitesiKazalarda Acil Yardım ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Trafik tıkanıklığının ekonomik analizi ve tıkanık kent içi yolların fiyatlandırılması
Başlık çevirisi yok
HASAN ERTÜRK
- Türkiye'de yaşlılık ve emeklilik ile ilgili sosyal güvenlik müesseselerinin mukayese ve tetkiki
Başlık çevirisi yok
LEVENT MUTLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriİstanbul ÜniversitesiEndüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SABAHADDİN ZAİM
- Eşikler üzerindeki akım özellikleri ve katı tane hareketi
Flow characteristics and sediment transport over the dunes
ALİ ANIL