Kültürel miras yapıları için NZEB hedefleri doğrultusunda doku ölçeğinde iyileştirme senaryoları model önerisi
Model proposal for retrofit scenarios at the urban fabric scale based on NZEB targets for cultural heritage buildings
- Tez No: 942936
- Danışmanlar: PROF. DR. İDİL AYÇAM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimarlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kültürel miras yapıları, ait oldukları toplumun tarihsel belleğini yansıtan özgün değerlerdir. Bu nedenle, yalnızca korunmaları değil, aynı zamanda iklim değişikliği ve enerji krizlerine karşı dirençli ve sürdürülebilir biçimde yaşatılmaları gerekmektedir. Bu doğrultuda, çalışma; miras yapılarında NZEB (Nearly Zero Energy Building) hedefleri doğrultusunda geliştirilen çeşitli iyileştirme senaryolarını içeren bütüncül bir model önermektedir. Model, yapıları yerleşim dokusu ölçeğinde ele almakta ve farklı yapı sistemleri (1-2-3-4) için üç etki düzeyinde (A-B-C) 12 pasif iyileştirme ile onsite çatı GES ve offsite arazi GES temelli 6 aktif iyileştirme senaryosundan oluşmaktadır. Senaryolar, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer alan, kentsel sit alanı olarak miras değerini sürdüren ve yoğun olarak kullanımda olan Eskişehir Odunpazarı'nda uygulanmıştır. BIM yazılımı olan Autodesk Revit ile yapı bilgi modelleri oluşturularak pasif iyileştirme senaryoları EnergyPlus tabanlı DesignBuilder ile, aktif iyileştirme senaryoları ise PVsyst programları kullanılarak analiz edilmiştir. Pasif müdahaleler ile ısıtma-soğutma yükleri azaltılırken, aktif müdahalelerle enerji üretimi sağlanmış ve yapıların enerji ihtiyacı karşılanmıştır. Aynı zamanda kullanım kaynaklı CO₂ salımlarında da değerlerde azalma elde edilmiştir. Bulgular, pasif iyileştirmelerde en yüksek verimin yığma yapılarda elde edildiğini; aktif müdahalelerde ise en fazla enerji üretiminin offsite arazi GES senaryolarında gerçekleştiğini ortaya koymaktadır. Pasif ve aktif iyileştirmelerin entegre edildiği senaryolarda ise, en yüksek sonuçların offsite arazi GES temelli sistemler ile pasif sistemlerin birlikte kurgulandığı senaryolarda elde edildiği ve tüm müdahale senaryoları kapsamında tüm yapılar için enerji ihtiyacının karşılandığı ve pozitif enerjiye ulaşıldığı belirlenmiştir. Bu bağlamda ülkemizde miras yapılarında enerji iyileştirmesi kapsamında uygulanan bir sistem bulunmamakla birlikte, bu çalışma ile NZEB hedefleri doğrultusunda bütüncül bir model önerisi sunulmaktadır. Tüm bu sonuçlar göstermektedir ki, kültürel miras yapılarına özgü koruma sınırlılıkları dikkate alınarak geliştirilen senaryolardan oluşan bu model, koruma ve enerji verimliliğini dengeli bir biçimde entegre eden müdahale senaryoları ile NZEB hedeflerine ulaşılabileceğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Cultural heritage buildings reflect the historical memory of the societies to which they belong. Therefore, cultural heritage buildings need to be preserved and maintained in a resilient and sustainable manner against climate change and energy crises. Accordingly, the study proposes a holistic model that includes retrofit scenarios for heritage buildings aligned with NZEB targets. The model considers buildings at the settlement scale and consists of 12 passive retrofits at three impact levels (A-B-C) for different building systems (1-2-3-4), as well as six active retrofit scenarios based on onsite rooftop GES and offsite land GES. The scenarios were implemented in Eskişehir Odunpazarı, a UNESCO World Heritage Site. Building information models were created with Autodesk Revit, a BIM software, and passive retrofit scenarios were analyzed with EnergyPlus-based DesignBuilder, and active retrofit scenarios were analyzed using PVsyst programs. While passive interventions reduced heating and cooling loads, active interventions ensured energy production and met the buildings' energy needs. At the same time, a reduction in CO₂ emissions from use was also achieved. The findings show that in passive retrofits, the highest efficiency was achieved in masonry structures, while in active interventions, the highest energy production was achieved in offsite land GES scenarios. In scenarios combining passive and active retrofits, the highest results were obtained when offsite land GES-based systems and passive systems were designed together. This met the energy needs of all buildings within the scope of all intervention scenarios and achieved positive energy. Although no system is implemented in our country within the scope of energy improvement in heritage buildings, this study presents a holistic model proposal in line with the NZEB targets. All these results show that this model, which consists of scenarios developed by considering the conservation limitations specific to cultural heritage buildings, reveals that NZEB targets can be achieved with intervention scenarios that integrate conservation and energy efficiency in a balanced manner.
Benzer Tezler
- Türkiye'de aile planlaması çalışmalarında erkeklerin önemi, hastane personeli ile fabrika işçilerinin doğum kontrol yöntemlerine karşı tutum ve davranranışlarında farklılığın araştırılması
Başlık çevirisi yok
KAMİL MALKOÇLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Demografiİstanbul ÜniversitesiAile Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERİN KÖSEBAY
- Konut bölgelerinde parsel düzeni uygulamasının kent topraklarının rasyonel kullanımı çerçevesinde mimari açıdan değerlendirilmesi
An Architeet's Criticism of the Currently Practised method of plot formation in residential areas from the point of View of rational utilization of urban deatories
SUZAN ESİRGEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UMUR ERKMAN
- Ülkemizdeki çeşitli büyüklükteki yerleşim merkezlerinde uygulanabilecek kültür yapısı planlama modeli
The Planning model of the cultural building which applicable at different size of settlement center
MUSTAFA İNCESAKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UMUR ERKMEN
- Acenaphthene uygulaması ile tütün dihapladlerinin elde edilmesi üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
SERVET KEFİ
- Sosyal değişim sürecinde konut planları farklılaşması-Konya örneği
The Changes of the types of house-plans in accordance with the social changes“Konya being the Sample”
İBRAHİM BAKIR