Individual Self-Help Plus (SH+) for women earthquake survivors: Pilot randomized controlled trial
Depremden etkilenen kadınlar için bireysel Self-Help Plus (SH+): Pilot randomize kontrollü çalışma
- Tez No: 943905
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ZEYNEP CEREN ACARTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Psikolojik travma, Stres bozuklukları-post travmatik, Yaygın kaygı bozukluğu, Psychological trauma, Stress disorders-post traumatic, Generalized anxiety disorder
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Koç Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu pilot randomize kontrollü çalışma, Şubat 2023 depremlerinin ardından Hatay ilinde konteyner kentlerde yaşayan ve 18-65 yaş arasında bulunan kadınlara yönelik olarak geliştirilmiştir. Örneklem, doğrudan deprem etkisine maruz kalan, yüksek psikolojik sıkıntı düzeyine sahip (Kessler Psikolojik Sıkıntı Ölçeği, K10 >15) ve bozulmuş psikososyal işlevsellik gösteren (Dünya Sağlık Örgütü Yetiyitimi Değerlendirme Çizelgesi 2.0, WHODAS 2.0 >16) kadınlardan oluşmuştur. Katılımcılar, seçim yanlılığını önlemek ve atama sürecinin gizliliğini sağlamak amacıyla bağımsız bir araştırmacı tarafından müdahale (SH+) veya kontrol grubuna rastgele atanmıştır. Nihai analizler, yalnızca çalışmayı tamamlayanlar üzerinde gerçekleştirilmiş olup, SH+ grubunda 23, kontrol grubunda ise 14 katılımcı yer almıştır. Müdahale öncesi ve sonrası dönemde psikolojik belirtilerdeki değişimleri değerlendirmek için tekrarlı ölçümler MANOVA ve post hoc analizleri uygulanmıştır. SH+ müdahalesi alan grupta depresyon, anksiyete, travma sonrası stres ve uzamış yas belirtilerinde istatistiksel olarak anlamlı azalmalar gözlemlenmiş, bu da uyarlanmış SH+ programının temel psikolojik semptomlar üzerinde etkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca, müdahale sonrası dönem değerlendirildiğinde, SH+ grubundaki katılımcıların depresyon, anksiyete ve travma sonrası stres düzeylerinde kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede daha fazla iyileşme sağladığı saptanmıştır. Bu bulgular, hedef grubun ihtiyaçları ve kültürel bağlamı dikkate alınarak birlikte tasarlanmış müdahalelerin, travma sonrası iyileşme sürecini daha etkin biçimde destekleyebileceğine işaret etmektedir. Çalışma, bireysel uygulama formatındaki SH+ müdahalesinin afet sonrası ruh sağlığı alanında uygulanabilirlik, kabul edilebilirlik ve ön etkililik açısından umut verici olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This pilot randomized controlled trial was conducted in Hatay province, Türkiye, targeting women aged 18-65 living in container cities after the February 2023 earthquakes. The sample included women aged 18 to 65 who met the inclusion criteria: direct exposure to the earthquake, elevated psychological distress (Kessler Psychological Distress Scale, K10 >15), and impaired psychosocial functioning (WHO Disability Assessment Schedule 2.0, WHODAS 2.0 >16). Participants were randomly assigned to either the SH+ intervention group or a control group by an independent researcher to ensure allocation concealment and minimize selection bias. The final analysis was conducted on completers only, comprising 23 participants in the SH+ group and 14 participants in the control group. A series of repeated measures MANOVA and post hoc pairwise analyses were conducted to evaluate changes from pre- to post-intervention. Within the SH+ group, participants demonstrated statistically significant reductions in depressive symptoms, anxiety, post-traumatic stress, and prolonged grief, indicating that the adapted SH+ intervention had a meaningful impact on key psychological symptoms. Furthermore, post-assessment comparisons between the intervention and control groups revealed significantly greater improvements in depressive symptoms, anxiety, and post-traumatic stress among those who received SH+. The significant improvements observed in participants receiving the SH+ intervention underline the importance of involving the target population in the development and adaptation of mental health programs. By engaging survivors as partners, the intervention was better positioned to address the complexities of trauma recovery in a way that respects local values and experiences. The study provides preliminary evidence that the individually delivered SH+ intervention is feasible and acceptable in a post-disaster setting. Preliminary evidence suggests it effectively reduces key psychological symptoms, making it a promising approach to support mental health and resilience among women earthquake survivors in Türkiye.
Benzer Tezler
- Rethinking agricultural communication in the context of power/knowledge: Socialization of digital agriculture in Geyve
Tarımsal ı̇letı̇şı̇mı̇ bilgi/iktidar bağlamında yenı̇den düşünmek: Geyve'de dı̇jı̇tal tarımın sosyalleşmesı̇
KÜBRA SULTAN YÜZÜNCÜYIL
Doktora
İngilizce
2024
İletişim BilimleriGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİME YÜCEL BOURSE
- Dialogue for all: Crafting inclusive and humanized voice assistants for diverse populations through an interdisciplinary approach
Herkes için diyalog: Farklı topluluklar için kapsayıcı ve insani sesli asistanlar oluşturmak üzerine disiplinler arası bir yaklaşım
YELİZ YÜCEL
Doktora
İngilizce
2023
İletişim BilimleriGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEREM RIZVANOĞLU
- Axel Honneth'in toplum felsefesinde tanınma ve özgürlük
Recognition and freedom in Axel Honneth's social philosophy
DOLUNAY ÇÖREK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ULVİ TÜRKBAĞ
- L'articulation des stratégies de résistance et des processus de consentement chez les cols blancs
Beyaz yakalılarda direniş stratejileri ve rıza süreçlerinin eklemlenmesi
AYÇA YILMAZ
Yüksek Lisans
Fransızca
2012
SosyolojiGalatasaray ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ERGUR