Kardiyak tamponad ve/veya masif perikardiyal efüzyonla başvuran hastalarda intraperikardiyal basıncın ekokardiyografik bulgular ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between intrapericardial pressure and echocardiographic findings in patients presenting with cardiac tamponade and/or massive pericardial effusion
- Tez No: 945297
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÖKTUĞ SAVAŞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Kardiyoloji, Cardiology
- Anahtar Kelimeler: Perikardiyal efüzyon, intraperikardiyal basınç, ekokardiyografi, hemodinami, Pericardial effusion, intrapericardial pressure, echocardiography, hemodynamics
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Dr. Siyami Ersek Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Perikardiyal efüzyon, asemptomatik seyredebildiği gibi, intraperikardiyal basıncın artmasıyla kardiyak kompresyona yol açarak hayatı tehdit eden klinik tablolarla da prezente olabilir. Ekokardiyografi, perikardiyal efüzyon tanısında ve hemodinamik etkilerinin değerlendirilmesinde hızlı ve etkili bir görüntüleme yöntemidir. Bu çalışmada, perikardiyal efüzyon ve/veya perikardiyal tamponad nedeniyle başvuran ve terapötik perikardiyosentez uygulanan hastalarda, intraperikardiyal basınç ile ekokardiyografik ve hemodinamik parametreler arasındaki ilişki araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, Ekim 2023 ile Mart 2025 tarihleri arasında tek merkezde prospektif olarak yürütülmüştür. Perikardiyal efüzyon ve/veya tamponad tanısıyla yatan ve sorumlu hekimlerce başarılı perikardiyosentez uygulanan hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Ekokardiyografi rehberliğinde gerçekleştirilen perikardiyosentez işlemi sırasında, kateter ucundan intraperikardiyal basınç ölçümleri yapılmıştır. Hastaların işlem öncesi ve sonrası ekokardiyografik bulguları, invaziv kan basıncı izlemleri ve elektrokardiyografik verileri karşılaştırılarak intraperikardiyal basınçla ilişkileri analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya yaş ortalaması 70 ± 13,5 yıl olan toplam 27 hasta dahil edilmiştir. Perikardiyosentez öncesi perikardiyal sıvı miktarı ortalama 32,9 ± 11,3 mm olarak ölçülmüştür. İşlem öncesi intraperikardiyal basınç 8,9 ± 7,4 mmHg iken, işlem sonrası bu değer 2,0 ± 8,2 mmHg'ye düşmüştür (p=0,001). Perikardiyosentez sonrası diyastolik ve ortalama arter basınçlarında anlamlı düşüş izlenmiş (p<0,001; p<0,001), sistolik kan basıncında ise anlamlı bir değişiklik gözlenmemiştir (p=0,090). Tahmini sağ atriyal basınç, tahmini pulmoner arter basıncı ve inferior vena kava (IVC) çapında anlamlı azalma saptanmıştır (p<0,001; p=0,044; p<0,001, sırasıyla). Doppler ekokardiyografi ile hesaplanan atım hacminde anlamlı artış izlenmiş (p=0,001) ve bu parametre ile intraperikardiyal basınç arasında anlamlı ve güçlü bir negatif korelasyon bulunmuştur (r=–0,408; p=0,034). Tedavi sonrası mitral E dalgası solunumsal varyasyonunda azalma görülmüş olsa da (p<0.001), bu bulgu ile intraperikardiyal basınç artışı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (r=0,264; p=0,275). İki boyutlu ekokardiyografik bulgular arasında yalnızca sağ atriyum kollapsı ile intraperikardiyal basınç yüksekliği arasında anlamlı korelasyon izlenmiştir (r=0,490; p=0,033). EKG analizinde kalp hızında anlamlı azalma saptanmış (106,7 ± 24,0 atım/dk'dan 95,0 ± 18,2 atım/dk'ya; p=0,001), QRS ve P dalga yüksekliklerinde ise anlamlı değişiklik gözlenmemiştir. Sonuç: İntraperikardiyal basınç artışı ile Doppler ekokardiyografi aracılığıyla hesaplanan atım hacmi arasında anlamlı ve güçlü bir negatif korelasyon saptanmıştır. Öte yandan, mitral E dalgası solunumsal varyasyonu ile intraperikardiyal basınç artışı ve hemodinamik bozulma arasında istatistiksel anlamlı bir ilişki gözlenmemiştir. Çalışmamızın bulguları, perikardiyal basınç yüksekliği ve buna bağlı gelişen kardiyak kompresyonun şiddetinin değerlendirilmesinde tek bir ekokardiyografik parametrenin yeterli olmadığını ortaya koymaktadır.Bu nedenle, klinik, hemodinamik ve görüntüleme bulgularının hasta bazlı olarak bütüncül şekilde değerlendirilmesi gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: Pericardial effusion may be asymptomatic or may present with life-threatening clinical conditions due to increased intrapericardial pressure leading to cardiac compression. Echocardiography is a rapid and effective imaging modality for the diagnosis of pericardial effusion and assessment of its hemodynamic consequences. In this study, we aimed to investigate the relationship between intrapericardial pressure and echocardiographic and hemodynamic parameters in patients who presented with pericardial effusion and/or cardiac tamponade and underwent therapeutic pericardiocentesis. Materials and Methods: This prospective, single-center study was conducted between October 2023 and March 2025. Patients diagnosed with pericardial effusion and/or tamponade who underwent successful pericardiocentesis by the attending physicians were included. Intrapericardial pressure measurements were performed through the catheter tip during echocardiography-guided pericardiocentesis. Echocardiographic findings, invasive blood pressure monitoring data, and electrocardiographic measurements obtained before and after the procedure were compared and analyzed in relation to intrapericardial pressure. Results: A total of 27 patients with a mean age of 70 ± 13.5 years were included. The mean pericardial fluid thickness measured prior to pericardiocentesis was 32.9 ± 11.3 mm. Intrapericardial pressure decreased from 8.9 ± 7.4 mmHg before the procedure to 2.0 ± 8.2 mmHg after the procedure (p=0.001). A significant reduction was observed in both diastolic and mean arterial pressures following pericardiocentesis (p<0.001 for both), while systolic blood pressure showed no significant change (p=0.090). Estimated right atrial pressure, estimated pulmonary artery pressure, and inferior vena cava (IVC) diameter significantly decreased (p<0.001; p=0.044; p<0.001, respectively). Stroke volume, calculated by Doppler echocardiography, increased significantly (p=0.001), and a significant and strong negative correlation was found between stroke volume and intrapericardial pressure (r = –0.408; p=0.034). Although a reduction in respiratory variation of mitral E-wave velocity was observed after treatment (p<0.001), this finding did not show a statistically significant correlation with increased intrapericardial pressure (r=0.264; p=0.275). Among two-dimensional echocardiographic findings, only right atrial collapse demonstrated a significant correlation with elevated intrapericardial pressure (r=0.490; p=0.033). Electrocardiographic analysis revealed a significant decrease in heart rate (from 106.7 ± 24.0 bpm to 95.0 ± 18.2 bpm; p=0.001), while no significant changes were observed in QRS and P wave amplitudes. Conclusion: A significant and strong negative correlation was found between increased intrapericardial pressure and stroke volume estimated by Doppler echocardiography. On the other hand, no statistically significant relationship was observed between the respiratory variation of the mitral E wave and increased intrapericardial pressure or hemodynamic deterioration. The findings of our study indicate that a single echocardiographic parameter is insufficient to assess the severity of elevated pericardial pressure and the resulting cardiac compression. Therefore, clinical, hemodynamic, and imaging findings should be evaluated in a comprehensive and patient-specific manner.
Benzer Tezler
- Açık kalp cerrahisinde erken dönem revizyonlar ve revizyonların ameliyathane veya yoğun bakım ünitesinde yapılmasına göre sonuçlarının karşılaştırılması
Early re-explorations in open heart surgery and comparison of outcomes according to whether re-exploration is performed in the operating room or the intensive care unit
ÇAĞLAR GÜR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Göğüs Kalp ve Damar CerrahisiSağlık Bilimleri ÜniversitesiKalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAHADIR GÜLTEKİN
DR. DENİZ SARP BEYAZPINAR
- Kardiyak kateterizasyon sonrası cerrahi gerektiren komplikasyonlar
Requiring cardio-vascular surgery complications after percutaneous cardiac catheterization
ZİYA YILDIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
Göğüs Kalp ve Damar CerrahisiAtatürk ÜniversitesiKalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAHYA ÜNLÜ
- Malign perikard efüzyonunda proteomiks analizi ve malignite ile ilişkili protein profilinin belirlenmesi
Proteomic analysis of malignant pericard effusion and finding of protein profile which is related malignancy
SABİYE YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2009
KardiyolojiKocaeli ÜniversitesiKardiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLEK URAL
YRD. DOÇ. DR. MURAT KASAP
- Köpeklerde perikardiyal efüzyonun tanı ve sağaltımı üzerine klinik araştırmalar
Clinical investigations in the diagnosis and treatment pericardial effusions in dogs
BÜŞRA İNAL GÜNAY
Doktora
Türkçe
2021
Veteriner Hekimliğiİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaVeterinerlik Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KÜRŞAT ÖZER
- Atriyal fibrilasyon kriyobalon ablasyon tedavisi uygulan hastalarda kalıcı iyatrojenik atriyal septal defekt varlığının araştırılması
Persistent iatrogenic atrial septal defect after cryoballoon ablation of atrial fibrillation
GÖRKEM YILDIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
KardiyolojiAnkara ÜniversitesiKardiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAŞAR CANDEMİR