Gebelerde uyku kalitesinin ve gündüz uykululuk düzeylerinin incelenmesi
An investigation of sleep quality and daytime sleepiness in pregnant women
- Tez No: 945886
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUHAMMET KIZMAZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Gebelik, Uyku, Uyku Kalitesi, Uykululuk Ölçeği, Gündüz Uykululuk Ölçeği, Pregnancy, Sleep, Sleep Quality, Sleepiness Scale, Daytime Sleepiness Scale
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Kayseri Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
GEBELERDE UYKU KALİTESİNİN VE GÜNDÜZ UYKULULUK DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ ÖZET Amaç: Bu araştırmanın amacı, gebelik dönemindeki kadınlarda uyku kalitesi ve gündüz uykululuk düzeyini belirlemek; bu değişkenlerin sosyodemografik, obstetrik ve klinik faktörlerle ilişkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı nitelikteki bu çalışma, 01.05.2024- 01.06.2025 tarihleri arasında Kayseri Şehir Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği ile Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniği'ne başvuran 169 gönüllü gebe birey ile yürütülmüştür. Veriler; sosyodemografik, obstetrik ve gebelikte yaşadığı semptomları içeren bilgi formu, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve Epworth Uykululuk Ölçeği (EUÖ) kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler, SPSS programı ile analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan 169 gebeden %47,9'unda kötü uyku kalitesi, %21,9'unda ise gündüz aşırı uykululuk saptandı. Gebelerin en sık yaşadığı semptomlar arasında sık idrara çıkma (%83,4), halsizlik ve yorgunluk (%75,7), bacak krampları (%62,7) ve mide yanması (%59,8) yer almıştır. Uyku kalitesi; gece sık tuvalete çıkma, rahat pozisyon alamama, uyurken bacakta seğirme, mide yanması gibi gebelikle ilişkili fiziksel yakınmalarla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde ilişkiliydi (p<0,05). Ayrıca, uyku kalitesi gebelik öncesinde uyku problemi yaşadığını belirten gebelerde anlamlı farklılık göstermekteydi (p<0,001). EUÖ puanları ise meslek grubu, aktif çalışma durumu ve gelir düzeyi ile anlamlı düzeyde ilişkili bulundu (p<0,05). Aktif olarak çalışan gebelerde gündüz uykululuk düzeyleri daha yüksek, ev hanımı olanlarda ise gündüz uykululuğu daha düşük saptandı. Ayrıca, EUÖ puanları ile gravida, parite ve gebelik haftası ile negatif yönde anlamlı korelasyonlar saptandı. Sonuç: Genel olarak, uyku kalitesi ve gündüz uykululuk düzeylerinin hem bireysel hem de çevresel faktörlerden etkilendiği ve gebelik sürecindeki fizyolojik ve yaşam tarzı değişiklikleri ile yakından ilişkili olduğu ortaya konmuştur. Uyku ile ilgili sorunların, gebeliğin doğal süreci gibi algılanıp göz ardı edilmemesi; aksine, sistematik olarak değerlendirilmesi ve gerektiğinde müdahale edilmesi hem anne sağlığını hem de perinatal sonuçları iyileştirme potansiyeli taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
AN INVESTIGATION OF SLEEP QUALITY AND DAYTIME SLEEPINESS IN PREGNANT WOMEN ABSTRACT Objective: This study aimed to determine sleep quality and daytime sleepiness among pregnant women and to evaluate the relationship of these variables with sociodemographic, obstetric, and clinical factors. Materials and Methods: This cross-sectional and descriptive study was conducted between May 1, 2024, and June 1, 2025, with 169 voluntary pregnant individuals who presented to the Family Medicine and Obstetrics & Gynecology outpatient clinics of Kayseri City Hospital. Data were collected using a structured questionnaire including sociodemographic, obstetric, and pregnancy-related symptoms, along with the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) and Epworth Sleepiness Scale (ESS). The data were analyzed using SPSS software. Results: Among the 169 participants, 47.9% were found to have poor sleep quality, while 21.9% exhibited excessive daytime sleepiness. The most commonly reported symptoms during pregnancy were frequent urination (83.4%), fatigue/tiredness (75.7%), leg cramps (62.7%), and heartburn (59.8%). Poor sleep quality was statistically significantly associated with pregnancy-related physical complaints such as nocturia, difficulty finding a comfortable sleeping position, leg twitching during sleep, and heartburn (p<0.05). Additionally, sleep quality was significantly worse in those who reported having sleep problems before pregnancy (p<0.001). ESS scores were significantly associated with occupational group, employment status, and income level (p<0.05). Actively working pregnant women had higher levels of daytime sleepiness, whereas housewives had lower levels. Moreover, ESS scores were found to be negatively correlated with gravida, parity, and gestational week. Conclusion: Overall, sleep quality and daytime sleepiness were shown to be influenced by both individual and environmental factors and were closely related to the physiological and lifestyle changes experienced during pregnancy. Sleep-related problems should not be regarded as a natural consequence of pregnancy and overlooked; instead, they should be systematically evaluated and addressed when necessary, as timely intervention may improve maternal health and perinatal outcomes.
Benzer Tezler
- Gebelerde gevşeme egzersizlerinin gebelerin uyku kalitesine etkisi
The effect of relaxation exercises on sleep quality in pregnant women
SEMİHA AYDIN
Doktora
Türkçe
2014
Kadın Hastalıkları ve Doğumİstanbul ÜniversitesiKadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLAY RATHFISCH
- Gebelikte uyku kalitesinin travay süresi ve doğum ağrısı üzerine etkisi
The effect of sleep quality in pregnancy to the duration of labor and labor pain
ZEYNEP ÖZKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Kadın Hastalıkları ve Doğumİstanbul ÜniversitesiEbelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÜLÇİN BOZKURT
- Preeklampsi tanısı almış gebelerde klasik Türk müziği'nin stres ve uyku kalitesine etkisi : Randomiza kontrollü çalışma
The effect of classical Turkish music on stress and sleep quality in pregnant women diagnosed with preeclampsia: Randomized controlled study
GÜLAY AKSOY
- Gebelerde COVİD-19 korkusunun uyku kalitesine etkisi
The effect of the fear of COVİD-19 on sleep quality in pregnant women
MEHMET DEMİROK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT ALTUNTAŞ
- Gebelikte uyku kalitesini arttırmaya yönelik uygulanan eğitim programının maternal uyku kalitesine etkisi
The effect of the training program on increasing sleep quality in pregnancy to maternal sleep quality
HABİBE BAY