Salvia dorystoechas (syn: dorystoechas hastata) bitki ekstraktlarının in vitro antidiyabetik ve anti-alzheimer etkilerinin incelenmesi
Investigation of the in vitro antidiabetic and anti-alzheimer effects of salvia dorystoechas (syn: dorystoechas hastata) plant extract
- Tez No: 947285
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEVİL AKSU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoteknoloji, Kimya, Biyokimya, Biotechnology, Chemistry, Biochemistry
- Anahtar Kelimeler: Alfa amilaz, Bitki fenolikleri, Tıbbi bitkiler, Alpha amylase, Plant phenolics, Plants-medicinal
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kimya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Son yıllarda metabolik ve nörodejeneratif hastalıkları hedefleyen bitkisel temelli biyoaktif bileşikler ve özellikle bu bileşikler açısından zengin bitkiler araştırma konuları olarak ön plana çıkmıştır. Bu çalışma, Türkiye'nin güneybatısına özgü endemik bir tür olan Dorystoechas hastata'nın (D. hastata) metanol ekstraktından elde edilen farklı fraksiyonların fenolik bileşik profillerini detaylı bir şekilde ortaya koymak ve bu fraksiyonların asetilkolinesteraz (AChE), α-amilaz ve α-glukozidaz enzimleri üzerindeki in vitro inhibisyon etkilerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada, bitkinin yüksek fenolik içeriğe sahip fraksiyonlarının antidiyabetik ve anti-Alzheimer potansiyeli araştırılarak, D. hastata'nın fraksiyonlanması ile enzim inhibisyon kapasitesi arasındaki ilişkinin ortaya konulması hedeflenmiştir. Çalışmada, toplam fenolik bileşen tayini Folin-Ciocalteu ve toplam flavonoid bileşen tayini AlCl3 yöntemi ile yapılmıştır. İnhibisyon çalışmaları genellikle tercih edilen yöntemler ile gerçekleştirilmiştir. Asetilkolin esteraz enziminin inhibisyonu Ellman, α-amilaz enziminin inhibisyonu nişasta-iyot ve α-glukozidaz enziminin inhibisyonu ise p-nitrofenil-α-D-glukopiranozit yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Kinetik analizler için Michaelis-Menten grafiklerinin doğrusallaştırılması ile Km ve Vmax değerleri bulunmuştur. Elde edilen veriler istatistiksel olarak ANOVA ile analiz edilmiş ve anlamlılık düzeyi p <0,05 olarak belirlenmiştir Maserasyon yöntemi ile elde edilen metanol ekstraktından metanol, hekzan, kloroform ve su fraksiyonları elde edilmiş ve sistematik olarak analiz edilmiştir. UHPLC-MS/MS profillemesi sonucunda özellikle metanol fraksiyonunda karnosik asit (5622,18 µg/g), karnosol (2790,19 µg/g) ve rutin (2272,38 µg/g) en yüksek düzeylerde bulunmuştur. Rutin bileşiği dahil 8 bileşik D. hastata'da ilk kez raporlanmış ve bu durum türün kemotaksonomik verilerine önemli bir katkı sağlamıştır. Metanol fraksiyonu toplam fenolik bileşen tayininde 300,93 ± 7,66 mg GAE / g KF ile, su fraksiyonu ise toplam flavonoid bileşen tayininde 49,39 ± 0,22 mg QE / g KF ile en yüksek değere sahiptir. Enzim inhibisyon deneyleri güçlü biyolojik aktivite ortaya koymuştur. Asetilkolinesteraz enzimi için metanol ve hekzan fraksiyonları 10 µg/mL konsantrasyonda %40'ın üzerinde, kloroform ve su fraksiyonları ise % 25 civarında inhibisyon göstermiştir. Hekzan fraksiyonu α-amilaz enzimi üzerinde %86 inhibisyon (50 µg/mL'de) ile en yüksek aktiviteyi sergilemiştir. α-glukozidaz enziminin inhibisyonunda ise tüm fraksiyonlarda 10 µg/mL derişimde %50-%75 arasında inhibisyon gözlenmiştir. Bu bulgular, D. hastata'nın tip 2 diyabet ve Alzheimer hastalığı gibi kronik rahatsızlıklar üzerinde etkili olabilecek biyoaktif bileşikler açısından zengin olduğunu göstermektedir. Elde edilen veriler, bitkinin fonksiyonel gıda takviyeleri veya fitoterapötik ürünlerde değerlendirilme potansiyeline işaret etmektedir. Ancak bu potansiyelin doğrulanabilmesi için ileri düzey toksikolojik, farmakodinamik ve klinik çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Gelecekte yapılacak araştırmalar, D. hastata'nın etkinliğini daha net ortaya koyacaktır.
Özet (Çeviri)
In recent years, plant-based bioactive compounds targeting metabolic and neurodegenerative diseases—and especially plants rich in such compounds—have come to the forefront of scientific research. This study aimed to comprehensively characterize the phenolic compound profiles of different fractions obtained from the methanol extract of Dorystoechas hastata (D. hastata), an endemic species native to southwestern Turkey, and to evaluate the in vitro inhibitory effects of these fractions on acetylcholinesterase (AChE), α-amylase, and α-glucosidase enzymes. The primary objective was to investigate the antidiabetic and anti-Alzheimer potential of fractions with high phenolic content and to elucidate the relationship between the fractionation of D. hastata and its enzyme inhibition capacity. In this study, total phenolic content was determined using the Folin-Ciocalteu method, and total flavonoid content was measured using the AlCl3 method. The inhibition assays were performed using commonly accepted protocols: acetylcholinesterase inhibition was assessed by the Ellman method, α-amylase inhibition by the starch-iodine method, and α-glucosidase inhibition by the p-nitrophenyl-α-D-glucopyranoside (pNPG) method. Kinetic analyses were conducted by linearizing the Michaelis-Menten plots to calculate Km and Vmax values. Data were statistically analyzed using ANOVA, with a significance level set at p < 0.05. Fractions of methanol, hexane, chloroform, and water were obtained from the methanol extract through maceration and systematically analyzed. UHPLC-MS/MS profiling revealed that the methanol fraction was particularly rich in carnosic acid (5622.18 µg/g), carnosol (2790.19 µg/g), and rutin (2272.38 µg/g). Notably, eight compounds, including rutin, were reported for the first time in D. hastata, contributing significantly to the chemotaxonomic data of the species. The methanol fraction exhibited the highest total phenolic content at 300.93 ± 7.66 mg GAE/g extract, while the water fraction showed the highest total flavonoid content at 49.39 ± 0.22 mg QE/g extract. The enzyme inhibition assays demonstrated strong biological activity. For acetylcholinesterase, the methanol and hexane fractions showed inhibition rates exceeding 40% at a concentration of 10 µg/mL, whereas the chloroform and water fractions exhibited around 25% inhibition. The hexane fraction demonstrated the highest α-amylase inhibition at 86% (50 µg/mL), while α-glucosidase inhibition ranged between 50% and 75% across all fractions at 10 µg/mL concentration. These findings indicate that D. hastata is rich in bioactive compounds with potential efficacy against chronic conditions such as type 2 diabetes and Alzheimer's disease. The data suggest that the plant holds promise for development as a functional food supplement or phytotherapeutic product. However, to confirm this potential, further advanced toxicological, pharmacodynamic, and clinical studies are required. Future research will be essential to more clearly establish the efficacy of D. hastata.
Benzer Tezler
- Myra ve Andriake antik kentleri tarihi eserlerinde bozunmaya sebep olan mikrokoloniyal mantarlara bazı bitki uçucu yağlarının antifungal etkileri
Antifungal effects of some plant essential oils on microcolonial fungi that caused degradation of historical artworks in the ancient cities of Myra and Andriake
FATMA AKDENİZ
- Salvia sclarea uçucu yağının bileşimi
Başlık çevirisi yok
ŞENAY AY
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
Eczacılık ve FarmakolojiAnadolu ÜniversitesiFarmakognozi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYLA ERTAN
- Salvia populasyonlarında farklı azot uygulamalarında drog verimi ve kemotaksonomik araştırmalar
Başlık çevirisi yok
DAVUT KARAASLAN
- Salvia napifolia jaq. bitkisinden elde edilen yeni diterpenoit bileşiklerin yapı araştırması
Abietane diterpenes fron salvia napifolia
UFUK SÖNMEZ
Doktora
Türkçe
1995
Eczacılık ve Farmakolojiİstanbul ÜniversitesiAnalitik Kimya Ana Bilim Dalı
PROF.DR. AYHAN ULUBELEN