Ortaokul matematik öğretmenlerinin sınıf içi öğretimlerinin işlemsel akıcılık becerisi bağlamında incelenmesi
Investigation of middle school mathematics teachers' classroom instruction in the context of procedural fluency skills
- Tez No: 947649
- Danışmanlar: PROF. DR. YAŞAR AKKAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trabzon Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Matematik Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Matematiksel yeterlilik, matematiği öğrenmek ve öğretmek için gerekli olan tüm özellikleri kapsayan önemli bir kavramdır. Bu yeterlikler içerisinde en önemlilerinden biri de işlemsel akıcılık yeterliliğidir. Çünkü işlemsel akıcılığa sahip öğrenciler, belirli problemleri çözmek için uygulanan ezbere dayanan basamakları anlar ve temel hesaplama problemlerini tablolara, parmak hesabına veya diğer kaynak ve yöntemlere gereksinim duymadan çözebilir. Bu bağlamda ortaokul öğretmenlerinin işlemsel akıcılığın gelişimine yönelik yaptıkları öğretim faaliyetleri veya uygulamaları ayrıntılı bir şekilde analiz edilmesi ve bu bağlamda öğretmenlerin görüşlerinin alınması önemlidir. Bu çalışmada, işlemsel akıcılık becerileri bağlamında ortaokul matematik öğretmenlerinin hem görüşlerinin hem de öğretim faaliyetlerinin derinlemesine incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda bu çalışma bir özel durum çalışmasıdır. Çalışmada dört ortaokul matematik öğretmenin dersleri 2024- 2025 eğitim öğretim güz dönemi boyunca ilişkili kazanımlarda dikkate alınarak gözlemlenmiştir. Gözlemlere ilişkin veri kaybını önlemek amacıyla gözlemler video ile kayıt altına alınmış ve sonrasında bu diyaloglar transkript edilmiştir. Ayrıca öğretmenlerle yarı-yapılandırılmış mülakatlarda yürütülmüştür. Veriler literatür destekli ve uzman görüşü ile oluşturulan işlemsel akıcılıkla ilgili teorik çatılar dikkate alınarak betimsel olarak analiz edilmiştir. Sonuç olarak ortaokul matematik öğretmenlerinin işlemsel akıcılık kavramına ilişkin bilgi ve uygulamaları, doğruluk, verimlilik, esneklik ve uygunluk bileşenlerine verdikleri önem doğrultusunda farklılık göstermektedir. Bu farklılıklar, öğretmenlerin akademik formasyonları, mesleki deneyimleri ve strateji öğretimine yaklaşımlarıyla doğrudan ilişkilidir. Kavramsal anlama ile işlemsel akıcılığı bütüncül biçimde ilişkilendiren öğretmenler, planlı ve öğrenci merkezli strateji öğretimiyle nitelikli uygulamalar sergilemektedir. Görüş ve uygulamalar arasında genel olarak tutarlılık gözlenmekle birlikte, bu tutarlılık düzeyi öğretmenin pedagojik yönelimine göre değişkenlik göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Mathematical proficiency is a comprehensive concept that encompasses all the competencies required to learn and teach mathematics effectively. Among these competencies, one of the most critical is procedural fluency, as students who possess procedural fluency are able to understand the steps involved in solving specific problems and perform basic computations without relying on tables, finger counting, or other external resources and strategies. In this context, it is important to analyze in detail the instructional practices and classroom implementations carried out by middle school mathematics teachers to support the development of procedural fluency, as well as to gather their views on the subject. The present study aims to examine in depth both the perspectives and the instructional practices of middle school mathematics teachers within the framework of procedural fluency. For this purpose, a qualitative case study design was adopted. During the fall semester of the 2024–2025 academic year, the lessons of four middle school mathematics teachers were observed in alignment with relevant learning objectives. To minimize data loss, classroom observations were video-recorded and later transcribed. Additionally, semi-structured interviews were conducted with the teachers to gain deeper insights into their pedagogical perspectives. The data were analyzed descriptively, based on theoretical frameworks related to procedural fluency developed with support from the literature and expert opinions. As a result, it was found that teachers' knowledge and implementation of procedural fluency varied according to the emphasis they placed on its components—accuracy, efficiency, flexibility, and appropriateness. These variations were closely linked to their academic backgrounds, professional experience, and approaches to strategy instruction. Teachers who conceptualized procedural fluency in an integrated manner with conceptual understanding demonstrated planned and student-centered strategy instruction, thus exhibiting high-quality pedagogical practices. While a general consistency was observed between teachers' stated views and their classroom practices, the degree of this consistency differed depending on the teachers' pedagogical orientations.
Benzer Tezler
- Ortaokul matematik öğretmenlerinin istatistik öğretimlerine yönelik sınıf içi uygulamalarının GAISE Çerçevesi bağlamında incelenmesi
Investigation of middle school mathematics teachers' classroom practices related to statistics subjects in the context of GAISE Framework
HİLAL AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimTrabzon ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP MEDİNE ÖZMEN
- Matematik öğretmenlerinin fark etme becerileri ve öğretimlerinin niteliği: Alan ölçme bağlamında keşfedici bir durum çalışması
Mathematics teachers' noticing skills and the quality of their instruction: An exploratory case study in the context of area measurement
AYŞE ASİL GÜZEL
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİBEL YEŞİLDERE İMRE
- Ortaokul matematik öğretmenlerinin grafikler konusuna ilişkin öğretimlerinin grafik okuryazarlığı bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation of middle school mathematics teachers' teaching of the topic of graphs in terms of graph literacy
SEFA UYANIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimTrabzon ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP MEDİNE ÖZMEN
- Matematik öğretim kalitesi ölçeği aracılığıyla ortaokul sınıflarında matematik öğretiminin kalitesinin belirlenmesi
Determining the quality of mathematics teaching in the middle school classroom with mqi scale method
BİLGE YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimGaziantep Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ BOZKURT
DOÇ. DR. YUSUF KOÇ
- Ortaokul matematik öğretmenlerinin alternatif ölçme-değerlendirme araç ve yöntemlerine ilişkin yaklaşımları, yeterlik algıları ve kullanım durumlarının incelenmesi
An examination of secondary school mathematics teachers' approaches, perception of proficiency and their frequency of use about alternative assessment tools and methods
ESMANUR ARAS
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimUşak Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN BİRGİN