İnsan kaynaklarında yapay zekâ destekli ön mülakat ve aday değerlendirme
Artificial Intelligence Supported Pre-Interview And Candidate Assessment In Human Resources
- Tez No: 947805
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURİ BİNGÖL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Computer Engineering and Computer Science and Control
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bilgisayar Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, yapay zekâ destekli ön mülakat sistemlerinin insan kaynakları uzmanlarının değerlendirmeleriyle ne ölçüde örtüştüğü araştırılmıştır. Araştırmada ChatGPT o1, DeepClaude, DeepSeek, Gemini, Llama ve Grok olmak üzere altı farklı yapay zekâ dil modeli kullanılmıştır. Çalışmaya 93 aday ve 6 insan kaynakları uzmanı katılmıştır. Adaylarla yapılan ön mülakatlar, dokuz farklı yetkinlik kategorisinde (iletişim becerileri, problem çözme ve analitik düşünme, takım çalışması, teknik bilgi ve yetkinlik, stres yönetimi, liderlik ve sorumluluk alma, uyumluluk ve esneklik, motivasyon ve iş tutkusu, etik ve değerler) değerlendirilmiştir. Yapay zekâ modelleri ve insan kaynakları uzmanlarının değerlendirmeleri arasındaki ilişki, eşleştirilmiş örneklemler t-testi, güç ve korelasyon analizleri ile incelenmiştir. Araştırmanın hipotezleri, tüm kategorilerin ortalaması alınarak elde edilen genel yapay zekâ ve genel insan kaynakları puanları üzerinden test edilmiştir. İnsan kaynakları uzmanlarının genel değerlendirme ortalaması 5 üzerinden 3.5428, yapay zekâ modellerinin genel değerlendirme ortalaması ise 3.5389 olarak hesaplanmıştır. Araştırma sonucunda, yapay zekâ modellerinin değerlendirmeleri ile insan kaynakları uzmanlarının değerlendirmeleri arasında çok yüksek düzeyde pozitif korelasyon (r=0,999; p<0,001) bulunmuştur. İlk 10 sıralamada %90, son 10 sıralamada %100 oranında uyum gözlenmiştir. Özellikle DeepClaude, DeepSeek ve Grok modelleri, insan kaynakları uzmanlarıyla en yüksek tutarlılığı göstermiştir. Bununla birlikte, iletişim becerileri, motivasyon ve iş tutkusu ile etik ve değerler kategorilerinde yapay zekâ ve insan değerlendirmeleri arasında küçük ama anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Bu bulgular, yapay zekâ destekli ön mülakat sistemlerinin insan kaynakları süreçlerinde güvenilir bir karar destek aracı olarak kullanılabileceğini göstermiştir.
Özet (Çeviri)
This study investigated the extent to which artificial intelligence-supported pre- interview systems align with human resources experts' evaluations. The research utilized six different artificial intelligence language models: OpenAI ChatGPT O1, DeepClaude, DeepSeek, Gemini, Llama, and Grok. The study included 93 candidates and 6 human resources experts. Pre-interviews with candidates were evaluated across nine different competency categories (communication skills, problem-solving and analytical thinking, teamwork, technical knowledge and competency, stress management, leadership and taking responsibility, adaptability and flexibility, motivation and passion for work, ethics and values). The relationship between artificial intelligence models and human resources experts' evaluations was examined through paired sample t-tests and correlation analyses. The study's hypotheses were tested using general artificial intelligence and general human resources scores obtained by averaging all categories. Human resources experts' general evaluation average was calculated as 3.5428 out of 5, while artificial intelligence models' general evaluation average was 3.5389. The research results revealed a very high positive correlation (r=0.999, p<0.001) between artificial intelligence models' evaluations and human resources experts' evaluations. A 90% agreement was observed in the top 10 rankings and 100% agreement in the bottom 10 rankings. Particularly DeepClaude, DeepSeek, and Grok models showed the highest consistency with human resources experts. However, small but significant differences were detected between artificial intelligence and human evaluations in the categories of communication skills, motivation and passion for work, and ethics and values. These findings demonstrated that artificial intelligence-supported pre-interview systems can be used as a reliable decision support tool in human resources processes.
Benzer Tezler
- İzmir'de Mustafa Kemal Bulvarı'nın peyzaj mimarlığı açısından etüdü ve peyzaj projesi
Başlık çevirisi yok
ENGİN ALPARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Peyzaj MimarlığıEge ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÜMİT ERDEM
- Çukurova bölgesinde biyoklimatik veriler kullanılarak açık ve yeşil alan sistemlerinin belirlenmesi ilkeleri üzerinde bir araştırma
A research on the determination of the principles in open and green spaces systems by using the bioclimatic data in Çukurova region
MEHMET FARUK ALTUNKASA
Doktora
Türkçe
1987
Çevre MühendisliğiÇukurova ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDOĞAN GÜLTEKİN
- Konut bölgelerinde parsel düzeni uygulamasının kent topraklarının rasyonel kullanımı çerçevesinde mimari açıdan değerlendirilmesi
An Architeet's Criticism of the Currently Practised method of plot formation in residential areas from the point of View of rational utilization of urban deatories
SUZAN ESİRGEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UMUR ERKMAN
- Ankara-Kızılcahamam karayolunda meydana gelen trafik kazalarında insan faktörü
Başlık çevirisi yok
CELAL AKBULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
UlaşımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. RIDVAN EGE