Kentsel su kaynaklarında iklim değişikliği ile mücadele: Düden Çayı nehir restorasyonu üzerine bir öneri
Combating climate change in urban water resources: a proposal for the restoration of the duden stream
- Tez No: 948222
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ENGİN EYÜP EYUBOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Peyzaj Mimarlığı, Mimarlık, Urban and Regional Planning, Landscape Architecture, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kentsel Tasarım Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, kentsel su kaynaklarının iklim değişikliği çerçevesinde karşı karşıya kaldığı çevresel ve yapısal tehditleri ele almakta ve bu sorunlara çözüm üretme potansiyeline sahip bir yaklaşım olarak nehir restorasyonu yaklaşımını incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, iklim değişikliği ile mücadelede doğa temelli çözümlerin yanında fiziksel, mekânsal, sosyal ve ekonomik bağlamın da önemini vurgulamak ve bu doğrultuda örnek alan olarak seçilen Antalya Düden Çayı üzerinden değerlendirmeler yaparak somut çözüm önerileri ortaya koymaktır. Tezin ilk bölümünde, küresel ölçekte etkileri her geçen gün artan iklim değişikliği ile bu değişimin kentsel su kaynakları üzerindeki fiziksel, sosyal ve ekonomik etkileri ele alınmakta; artan taşkın riski, su kalitesindeki bozulma, ekolojik habitat ve rekreatif alanların kaybı gibi temel sorunlara odaklanılmaktadır. Bu bağlamda çözüm yaklaşımı olarak nehir restorasyonu önerilmektedir. Bu açıdan nehir restorasyonu, yalnızca ekolojik değil aynı zamanda sosyal ve iklimsel dirençlilik açısından da stratejik bir müdahale biçimi olarak tez kapsamında değerlendirilmektedir. Üçüncü bölümde, nehir restorasyonu literatürü ve tasarım yaklaşımları kapsamlı biçimde irdelenmiş; başarılı dünya önrekleri olarak Güney Kore'den Cheonggyecheon, Almanya'dan Isar, ve Singapur'dan Kallang Nehirleri üzerinden örnek uygulamalar analiz edilmiştir. Bu örnekler aracılığıyla farklı konumlarda yer alan nehir restorasyonu projelerinin konseptleri ve tasarım ilkeleri karşılaştırılmalı olarak ortaya konmuştur. Bölüm sonunda elde edilen veriler ışığında, sistematik biçimde nehir restorasyonu tasarım ilkeleri önerilmiş, bu ilkeler bir sonraki bölümde pilot alan uygulamasına zemin hazırlamıştır. Tezin son bölümünde, Türkiye'de Antalya Düden Çayı'nın ekolojik durumu, çevresindeki baskılar ve sorun alanları, Coğrafi Bilgi Sistemleri temelli mekânsal analizler ve alan gözlemleriyle desteklenen swot analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, bir önceki bölümde belirlenen nehir restorasyonu tasarım ilkeleri esas alınarak fiziksel-mekansal, ekolojik-çevresel ve sosyal-kültürel olmak üzere yapılandırılmıştır. Nehir restorasyonu için geliştirilen öneriler ve değerlendirmeler, yalnızca Düden Çayı için değil, aynı zamanda iklim değişikliğinin baskısı ile benzer ekolojik ve kentsel sorunlarla karşı karşıya olan diğer akarsular için de yol gösterici bir rehber olma niteliği taşımaktadır. Bu açıdan tez, hem kentsel tasarım disiplini odaklı nehir restorasyonu literatürüne katkı sağlamakta hem de iklim değişikliği ile mücadele kapsamında gelecekteki disiplinlerarası çalışmalara zemin hazırlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis addresses the environmental and structural threats that urban water resources face within the framework of climate change and examines the river restoration approach as an approach that has the potential to produce solutions to these problems. The main purpose of the study is to emphasize the importance of physical, spatial, social and economic context in addition to nature-based solutions in combating climate change and to present concrete solution proposals by making evaluations on the Antalya Düden Stream selected as a sample area. In the first part of the thesis, climate change, the effects of which are increasing on a global scale, and the physical, social and economic effects of this change on urban water resources are discussed; basic problems such as increasing flood risk, deterioration in water quality, loss of ecological habitat and recreational areas are focused on. In this context, river restoration is suggested as a solution approach. In this respect, river restoration is evaluated within the scope of the thesis as a strategic intervention form not only in terms of ecological but also social and climatic resilience. In the third part, river restoration literature and design approaches are comprehensively examined; successful world examples of Cheonggyecheon River from South Korea, Isar River from Germany, and Kallang River from Singapore were analyzed as sample applications. Through these examples, the concepts and design principles of river restoration projects in different locations were comparatively presented. In the light of the data obtained at the end of the chapter, river restoration design principles were systematically proposed, and these principles prepared the ground for the pilot area application in the next chapter. In the last chapter of the thesis, the ecological status of the Düden River in Antalya in Turkey, the pressures in its surroundings, and the problem areas were evaluated with the SWOT analysis method supported by spatial analyses based on Geographic Information Systems and field observations. The findings obtained were structured as physical-spatial, ecological-environmental, and social-cultural, based on the river restoration design principles determined in the previous chapter. The suggestions and evaluations developed for river restoration serve as a guide not only for the Düden River, but also for other rivers facing similar ecological and urban problems due to the pressure of climate change. In this respect, the thesis contributes to the river restoration literature focused on urban design discipline and paves the way for future interdisciplinary studies within the scope of combating climate change.
Benzer Tezler
- Çukurova bölgesinde biyoklimatik veriler kullanılarak açık ve yeşil alan sistemlerinin belirlenmesi ilkeleri üzerinde bir araştırma
A research on the determination of the principles in open and green spaces systems by using the bioclimatic data in Çukurova region
MEHMET FARUK ALTUNKASA
Doktora
Türkçe
1987
Çevre MühendisliğiÇukurova ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDOĞAN GÜLTEKİN
- Antakya tarihi ticaret merkezi mekansal yapı değişim ve gelişim sürecinin kent ticaret merkezi planlamasına etkinliği
The Effectiveness of spatial structural chance and development period of the historical trade center of Antakya in the urban trade planning
NEVİN TURGUT
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURCAN UYDAŞ
- İmara ilişkin bağışlamaların gelişimi ve değerlendirilmesi
Evoution et evaluation des amnisties concernant le constructions et le development du territoire
AHMET LÜTFİ UZEL
Doktora
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM BOYNUKALIN
- Anıtkabir çevresi yapılaşma düzeni ve çevre ilişkilerinin görsel değerlendirilmesi üzerinde uygulamalı bir araştırma
Structural developments around Anıtkabir and a research on visual evaluation of environmental relations
IŞIK UÇMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Şehircilik ve Bölge PlanlamaAnkara ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YALÇIN MEMLUK
- Tokat kentinin açık ve yeşil alan ilişkileri ve peyzaj mimarlığı açısından alınması gereken önlemler
Relations between open and green areas in Tokat and measures to be taken from the standpoint of landscape archtitecture
M.EMİN BARIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Peyzaj MimarlığıAnkara ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİZAMETTİN KOÇ