Attitudes of artificial intelligence and artificial intelligence-based psychotherapies: A study involving three different fields
Yapay zekâya ve yapay zekâ destekli psikoterapilere yönelik tutumlar: Üç farklı alanı içeren bir çalışma
- Tez No: 948758
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ELVİN DOĞUTEPE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: yapay zekâya yönelik tutum, yapay zekâ destekli psikoterapilere yönelik tutum, yardım arama tutumu, artificial intelligence attitude, artificial intelligence-based psychotherapy attitude, help-seeking attitude
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada farklı akademik disiplinlerde öğrenim gören öğrencilerin yapay zekâ (YZ)'ya ve YZ destekli psikoterapilere yönelik tutumları karşılaştırılmış ve yardım arama tutumunun bu tutumlar ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Örneklem grubu Türkiye'deki 3. ve 4. sınıf psikoloji, bilgisayar mühendisliği ve sosyoloji öğrencileri olup, yaşları 20-30 aralığındadır. Araştırma toplamda 229 katılımcıyla yürütülmüştür. Veri toplama sürecinde katılımcılara, çözülmesi 10-15 dakika süren bir çevrimiçi anket sunulmuştur. Ankette katılımcılara sırasıyla Bilgilendirilmiş Onam Formu, Demografik Form, Yapay Zekâya Yönelik Genel Tutum Ölçeği, Psikolojik Yardım Almaya İlişkin Tutum Ölçeği - Kısa Form, YZ tabanlı psikoterapilere yönelik kısa bir açıklama paragrafı ve Yapay Zekâ Tabanlı Psikoterapilere Yönelik Tutum ölçeklerinin Türkçe formları sunulmuştur. Yapılan varyans analizleri sonucunda, pozitif YZ tutumu ile YZ destekli psikoterapilere yönelik tutumda gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar gözlemlenmiştir. Bilgisayar mühendisliği öğrencilerinin psikoloji ve sosyoloji öğrencileri ile kıyaslandığında daha pozitif YZ ve daha pozitif YZ destekli psikoterapi tutumu benimsedikleri bulunmuştur. Psikoloji ve sosyoloji öğrencilerinin YZ'ye ve YZ destekli psikoterapilere yönelik tutumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Yardım arama tutumu kovaryant olarak incelendiğinde YZ destekli psikoterapilere yönelik tutumda gruplar arasındaki anlamlı farkın ortadan kalktığı görülmüştür. Yani, öğrencilerin YZ destekli psikoterapilere yönelik tutumlarının yardım arama tutumlarından kaynaklanabileceği bulunmuştur. Bu araştırmanın sonuçları, klinik çıkarımları, sınırlılıkları, güçlü yönleri ve gelecek araştırmalar için öneriler alanyazın bulguları ışığında tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study compares artificial intelligence (AI) and AI-based psychotherapy attitudes in different academic disciplines and investigates the relationship between help-seeking attitudes and these attitudes. The sample comprises third- and fourth-year Turkish psychology, computer engineering, and sociology students aged 20-30. The study was conducted with 229 participants. During data collection, an online survey was presented to participants. In survey, participants were provided with Informed Consent Form, Demographics Form, Turkish versions of General Attitudes Toward Artificial Intelligence Scale, Attitudes Towards Seeking Professional Psychological Help Scale - Short Form, a short descriptive paragraph explaining AI-based psychotherapies, and Attitudes Toward AI-based Psychotherapy Scale in this order. Statistical analysis revealed a significant difference between groups in positive AI and AI-based psychotherapy attitudes. It was found that computer engineering students have a more positive AI and more positive AI-based psychotherapy attitude compared to psychology and sociology students. No significant difference was found between psychology and sociology students' positive AI and AI-based psychotherapy attitudes. When the help-seeking attitude was examined as a covariate, it was seen that the significant difference between groups in the AI-based psychotherapy attitude had disappeared. In other words, students' AI-based psychotherapy attitude may stem from their help-seeking attitudes. The results of this study are discussed along with their clinical implications, limitations, strengths, and suggestions for future studies in light of the literature.
Benzer Tezler
- A pilot study: Exploration of individuals' attitudes towards artificial intelligence-based psychotherapy in the perspective of their attitudes towards receiving psychological help and big five personality factors
Bir pilot çalışma: Bireylerin yapay zeka tabanlı psikoterapiye ilişkin tutumlarının psikolojik yardım almaya ilişkin tutumları ve büyük-beşli kişilik faktörleri perspektifinde incelenmesi
ZEYNEP DENİZTOKER
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
PsikolojiBahçeşehir ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMRA ERPOLAT TAŞABAT
- Blok tabanlı yapay zeka uygulamaları destekli öğretimin 6. sınıf öğrencilerinin yapay zeka okuryazarlığı, fen öğrenmeye yönelik motivasyon ve kodlamaya yönelik tutumları üzerine etkisi
The effect of block-based artıfıcıal ıntellıgence–supported ınstructıon on 6th grade students' artıfıcıal ıntellıgence lıteracy, motıvatıon toward scıence learnıng, and attıtudes toward codıng
AYŞEN GÜNDOĞDU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiFen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMRA BENZER
- Gestasyonel diyabetli gebelerde yapay zeka destekli mobil uygulama ile verilen eğitim ve danışmanlığın gestasyonel diyabete yönelik niyet, tutum, davranış ve öz yeterliliğe etkisi
The effect of education and counseling delivered through an artificial intelligence–based mobile application on intentions, attitudes, behaviors, and self-efficacy regarding gestational diabetes among pregnant women with gestational diabetes
DERYA ŞAHİN BAŞDELİOĞLU
Doktora
Türkçe
2026
HemşirelikSağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖNÜL KURT
- Yapay zekâ destekli dijital oyunların ortaokul öğrencilerinin akademik başarılarına ve tutumlarına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of artificial intelligence supported digital games on middle school students' academic achievement and attitudes
ÜMRAN KÖMÜRCÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiYıldız Teknik ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASLI GÖRGÜLÜ
- Teachers' attitudes toward students' use of artificial intelligence: Scale development, reliability and validity study
Öğrencilerin yapay zeka kullanımına yönelik öğretmenlerin tutumları: Ölçek geliştirme, güvenilirlik ve geçerlilik çalışması
MERVE AĞGÖN KORTAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimBahçeşehir ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAVUZ SAMUR