Belâgat açısından câhiliye dönemi saâlîk şiiri: Teebbeta Şerran ve 'Urve b. el-Verd örneği
Saâlîk poetry of the age of ignorance in terms of rhetoric: the example of Ta'abbata Sharran and ʿUrwa ibn al-Ward al-Ward
- Tez No: 948959
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA KESKİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Eastern Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belâgat, Câhiliye, Şiir, Su'lûk, Teebbeta Şerran, Urve b. el-Verd, Rhetoric, Jāhiliyya, Poetry, Suʿlūk, Ta'abbata Sharran, ʿUrwa ibn al-Ward
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Arap dili belâgatı, tarihsel süreç içerisinde gelişen üç alt disiplini (meâni, beyân ve bedîʿ) aracılığıyla, sözün anlamı kuşatma ve taşıma biçimini sistematik olarak inceleyen bir ilim dalıdır. Bu üç disiplinin özellikle erken dönem Arap şiiriyle, kurduğu yapısal ve işlevsel ilişki; söz konusu şiirlerdeki estetik, semantik ve düşünsel boyutların derinlemesine anlaşılması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Câhiliye döneminde yaşamış suʿlûk şairlerinden Teebbeta Şerran ve 'Urve b. el-Verd'in şiirleri merkeze alınarak bir belâgat incelemesi yapılmıştır. Bu çerçevede şiirler, belâgat literatüründe tanımlanan kavramlar doğrultusunda analiz edilerek söz konusu şiirlerde belâgat uygulamalarının ne oranda mevcut olduğu ve bunları dönemin diğer şiirlerinden ayrıştıran temel unsurların neler olduğu problemine odaklanılmıştır. Bu çalışma ile saâlîk şiirinin belâgat açısından etki gücünün ortaya konması amaçlanmıştır. Söz konusu şiirlerin belâgat yönünden zengin olduklarını ve bu şiirlerin yazılacak belâgat kaynaklarında örnek olarak kullanılabileceğini ortaya koyması bakımından çalışma önem arz etmektedir. Bu çalışmada dokümantasyon ve betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Çalışma neticesinde söz konusu şiirlerin belâği yönden güçlü oldukları, tema ve hacim bakımından dönemin diğer şiirlerinden ayrışsalar dahi belâği üstünlük açısından çok farklı olmadıkları ve belâgat kaynaklarında daha fazla zikredilme değerine sahip oldukları sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
Arabic rhetoric is a branch of science that systematically examines the way the word encompasses and conveys meaning through its three sub-disciplines (meānī, beyān, and bedīʿ) that developed in the historical process. The structural and functional relationship of these three disciplines, especially with early Arabic poetry, is of great importance for a deep understanding of the aesthetic, semantic, and intellectual dimensions of these poems. In this study, a rhetorical analysis is made by focusing on the poems of Teabbeta Sharran and 'Urwa b. al-Ward, two of the Suʿlūk poets who lived in the Jāhiliyya period. In this framework, the poems are analyzed in line with the concepts defined in the literature of rhetoric, and the problem of how much rhetorical practices are present in these poems and what are the basic elements that distinguish them from other poems of the period is focused on. The aim of this study is to reveal the power of saālīq poetry in terms of rhetoric. The study is important in terms of revealing that these poems are rich in rhetoric and that these poems can be used as examples in the rhetorical sources to be written. Documentation and descriptive analysis method were used in this study. As a result of the study, it has been concluded that these poems are strong in terms of rhetoric, that even if they differ from other poems of the period in terms of theme and volume, they are not very different in terms of rhetorical superiority and that they have the value of being mentioned more in rhetorical sources.
Benzer Tezler
- Fahruddin er-Razi, Nihayetü'l İcaz Fi Dirayeti'l-İcaz'ının tahkikli neşri ve Abdulkahir ve Cürcani'nin belagat alanındaki eserleriyle mukayesesi
Başlık çevirisi yok
NASRULLAH HACIMÜFTÜOĞLU
Doktora
Türkçe
1987
DilbilimAtatürk ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. M. NAZİF ŞAHİNOĞLU
- Osmanlı Devleti'nin kuruluşundan Fatih devri sonuna kadar geçen dönemde Arapça belagata dair eser yazan Osmanlı-Türk alimleri
Başlık çevirisi yok
MEHMED SAMİ BENLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1991
Doğu Dilleri ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiArap Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET SUBHİ FURAT
- IV.Abbasi asrında dil çalışmaları (lügat-nahiv-sarf) (447-656/1055-1258)
Başlık çevirisi yok
SELAMİ BAKIRCI
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
DilbilimAtatürk ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NASUHİ ÜNAL KARAARSLAN
- Peace discourse in political language peace, discourse and opinion in Islam
Siyasal dilde“Huzur”söylemi İslam'da huzur söylem ve görüş
ULUS BAKER
- Ebu Hilal El-Askeri ve edebi tenkitçiliği
Başlık çevirisi yok
ABDULBASİT YAVUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
Doğu Dilleri ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiArap Dili ve Belagatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İSMAİL HAKKI SEZER
