İkili görev egzersizlerinin yaşlı bireylerde yaşam kalitesi, fiziksel ve bilişsel fonksiyonlar üzerine etkisinin incelenmesi
To study the effects of dual-task exercise on quality of life, physical function, and cognitive function in older adults
- Tez No: 949015
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDURRAHMAN AKTOP
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Geriatri, Spor, Geriatrics, Sports
- Anahtar Kelimeler: İkili Görev Egzersizleri, Bilişsel ve Fiziksel Performans, Yaşlılarda Yaşam Kalitesi, Fonksiyonel Yakın Kızılötesi Spektroskopi, Bilişsel katılım, Egzersiz, Fiziksel aktivite, Yaşam kalitesi, Dual-task Exercise, Cognitive and Physical Performance, Quality of Life in Older Adults, Functional Near-Infrared Spectroscopy, Cognitive engagement, Exercise, Physical activity, Quality of life
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hareket ve Antrenman Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hareket ve Antrenman Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Antalya'da yaşayan 65 yaş ve üzeri bireylerde ikili görev egzersizlerinin bilişsel işlevler, fiziksel performans ve yaşam kalitesi üzerindeki etkilerini değerlendirmek ve bunları fonksiyonel yakın kızılötesi spektroskopi (fNIRS) ile nörolojik düzeyde incelemektir. Yöntem: Çalışmaya, Antalya'da yaşayan 65 yaş ve üzeri gönüllü kadınlardan oluşan müdahale (n=18; 71,53 ± 4,39 yaş) ve kontrol (n=13; 69,84 ± 4,65 yaş) grupları katıldı. Vücut kompozisyonu Tanita cihazı ile ölçüldü; yaşam kalitesi SF-36 ve depresyon düzeyi Geriatrik Depresyon Ölçeği kısa formu ile değerlendirildi. Demografik veriler kişisel bilgi formu ile toplandı. Müdahale, haftada iki gün, sekiz hafta, toplam 16 oturumluk Synap destekli ikili görev egzersiz programıydı. Oturumlar 5 dakika ısınma, 45 dakika egzersiz ve 5 dakika soğumadan oluştu. Bilişsel fonksiyonlar Stroop ve İz Sürme Testi ile; fiziksel performans tek ayak durma testiyle ölçüldü; yürütücü işlev değişiklikleri fNIRS ile izlendi. Testler müdahale öncesi, sonrası ve dört haftalık takip süreci sonunda uygulandı. Bulgular: Yapılan analizler, deney grubunda Stroop ve İz Sürme Testi gibi bilişsel testlerde zamanla anlamlı gelişmeler olduğunu göstermiştir. Bu gelişmeler, fNIRS ile sağ dorsolateral prefrontal korteks ve sol süperior frontal girus bölgelerinde oksijenli hemoglobin artışı ile desteklendi. Fiziksel performansta kısa vadeli el kavrama kuvveti artışı; SOKT ve tek ayak denge testlerinde frontal kortekste sürdürülebilir aktivasyon artışı görüldü. Yaşam kalitesinde fiziksel rol güçlüğü alt boyutunda iyileşme, Duygusal rol güçlüğünde anlamlı değişim gözlenmedi. Sonuç: İkili görev egzersizleri, yaşlılarda bilişsel ve motor fonksiyonları geliştirip yaşam kalitesinin fiziksel boyutunu artıran etkili bir yöntemdir. Ancak kazanımların sürdürülmesi ve duygusal iyiliğin devamı için uzun vadeli, kapsamlı ve multidisipliner müdahaleler gereklidir.
Özet (Çeviri)
Purpose: This study evaluated the effects of dual-task exercises on cognitive functions, physical performance, and quality of life in individuals aged 65 and older living in Antalya, Türkiye, examining these effects neurologically using functional near-infrared spectroscopy (fNIRS). Method: Eighteen intervention (71.53 ± 4.39 years) and thirteen control (69.84 ± 4.65 years) female participants from Antalya were included. Body composition, quality of life (SF-36), and depression (Geriatric Depression Scale) were assessed. The intervention was an 8-week (16 sessions) Synap-supported dual-task exercise program. Cognitive functions (Stroop, Trail Making Tests), physical performance (single-leg stance), and executive function changes (fNIRS) were measured pre-intervention, post-intervention, and after a four-week follow-up. Results: The analyses demonstrated significant improvements over time in cognitive tests such as the Stroop and Trail Making Tests in the experimental group. These cognitive gains were supported by increased oxygenated hemoglobin levels in the right dorsolateral prefrontal cortex and left superior frontal gyrus regions, as measured by fNIRS. In terms of physical performance, a short-term increase in grip strength was observed, along with sustained activation in the frontal cortex during the Timed Sit-to-Stand Test (SST) and single-leg balance test. While improvement was noted in the Physical Role Functioning subscale of quality of life, no significant change was observed in the Emotional Role Functioning subscale. Conclusion: Dual-task exercises effectively enhance cognitive and motor functions and support physical quality of life in older adults. However, long-term, multidisciplinary interventions are needed to sustain these benefits and promote emotional well-being for this growing demographic.
Benzer Tezler
- Ankilozan spondilitli hastalarda reformer pilatesin solunum fonksiyonları, egzersiz kapasitesi, kas kuvveti, ağrı ve yaşam kalitesi üzerine etkileri
Effects of reformer pilates on respiratory functions, exercise capacity, muscle strength, pain and quality of life in patients with ankylosing spondylitis
İREM NUR ÇERİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Fizyoterapi ve RehabilitasyonSivas Cumhuriyet ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HANIM EDA GÖKTAŞ
- Diz osteoartritli bireylerde suda ve karada yapılan egzersizlerin ağrı, fiziksel performans, yaşam kalitesi ve kinesiofobi üzerine etkisi
The effects of aquatherapy and land-based exerci̇se on pai̇n, physi̇cal performance, quali̇ty of li̇fe and ki̇nesi̇ophobi̇a in pati̇ents with knee osteoarthri̇ti̇s
MELİKE GİZEM KALAYCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Fizyoterapi ve RehabilitasyonEge ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYŞE ÖZDEN
PROF. DR. SEMA SAVCI
- Aerobik egzersizlerin multiple sklerozlu hastalarda fiziksel aktivite, günlük yaşam aktiviteleri, disabilite, denge, yorgunluk ve yaşam kaliteleri üzerine etkisi
The effect of aerobic exercise on physical activity, daily life activities, di̇sabi̇li̇ty, balance, fatigue and quality of life
ZEYNEP AYKIN YIĞMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGÜR ZELİHA KARAAHMET
- Testosteron dihidrotestosteron ve östrojenin benign prostat hiperplazisindeki etyolojik rolleri
The roles of testosterone, dihydrotestosterone and estradiole on the etiology of benign prostatic hyperplasia
HALUK TOKUÇOĞLU
- Dokuma kumaşlarda örgü tipinin ham kumaşın boyutları ve geometrik özellikleri üzerindeki etkilerinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
EMEL ÖNDER
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜNGÖR BAŞER