Birinci basamakta aile hekimleri tarafından takip edilen Tip 2 Diyabetes mellitus hastalarında demans ve pankreatik ekzokrin yetmezliği
Dementia and pancreatic exocrine insufficiency in patients with Type 2 Diabetes mellitus followed by family physicians in primary care
- Tez No: 949040
- Danışmanlar: PROF. DR. HAKAN DEMİRCİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Tip 2 diyabetes mellitus, pankreatik ekzokrin yetmezlik, demans, bilişsel bozukluk, birinci basamak sağlık hizmeti, Type 2 diabetes, pancreaticexocrineinsufficiency, dementia, cognitiveimpairment, primarycare
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, birinci basamak sağlık hizmetlerinde takip edilen Tip 2 DiyabetesMellitus (T2DM) hastalarında demans ve pankreatik ekzokrin yetmezliği (PEY) arasındaki ilişkiyi incelemektir. Gereç ve Yöntem: Araştırma, 01.08.2023 – 31.07.2024 tarihleri arasında Bursa ilinde bir Aile Sağlığı Merkezi'nde yürütülmüş kesitsel ve tanımlayıcı bir çalışmadır. Araştırmaya, belirlenen dahil edilme ve dışlama kriterlerini karşılayan 40 yaş üzerindeki 370 T2DM tanılı birey katılmıştır. Veriler, Olgu Rapor Formu, Standardize Mini Mental Test (SMMT) ve Pankreatik Ekzokrin Yetmezlik (PEY) Testi ile toplanmıştır. Bulgular:Katılımcıların yaş ortalaması 60,65±8,45 yıl olup %55,9'u kadındır. Vakaların %21,1'inde PEY oranı 0,6 ve üzerindedir. SMMT ortalaması 25,80±2,65'tir. SMMT puanları ile PEY A (r=-0,202, p<0,001), PEY B (r=-0,187, p<0,001) ve toplam C (r=-0,307, p=0,006) puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif korelasyon saptanmıştır. Diyabet süresi ie PEY alt ölçekleri arasında 0,1055 ila 0,128 aralığında istatistiksel anlamlı pozitif korelasyonlar (p<0,05) bulunmuştur. Regresyon analizine göre SMMT puanlarını açıklamada en etkili faktörler diyabet yılı (β=-0,118, p=0,027) ve PEY AB puanı (β=-0,262, p<0,001) olarak belirlenmiştir. Sonuç: Bu çalışma, Tip 2 diyabet hastalarında pankreatik ekzokrin yetmezliğin (PEY) bilişsel işlevler üzerinde olumsuz etkileri olabileceğini ortaya koymuştur. PEY'nin demans gelişimi açısından potansiyel bir risk faktörü olması, özellikle uzun süreli ve kötü glisemik kontrollü diyabet hastalarında dikkate alınmalıdır. Bu nedenle, birinci basamakta PEY taraması ve bilişsel işlevlerin düzenli izlenmesi, bireylerde demans riskini azaltmaya yönelik erken ve etkili bir yaklaşım sağlayabilir.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study is to examine the relationship between dementia and pancreatic exocrine insufficiency (PEI) in patients with Type 2 Diabetes Mellitus (T2DM) who are followed in primary health care services. Materialsand Methods: Thestudy is a cross-sectional and descriptive study conducted in a Family Health Center in Bursa province between 01.08.2023 and 31.07.2024. 400 individuals with T2DM diagnosis over the age of 40 who met the specified inclusio nan dexclusion criteria participated in thestudy. Data were collected with the Case Report Form, Standardized Mini Mental Test (SMMT) and Pancreatic Exocrine Insufficiency (PEI) Test. Results: The mean age of the participants was 60.65±8.45 years and 55.9% were female. The PEI rate was 0.6 and above in 21.1% of the cases. The SMMT mean is 25.80±2.65. A statistically significant negative correlation was found between SMMT scores and PEI A (r=-0.202, p<0.001), PEI B (r=-0.187, p<0.001) and Total C (r=-0.307, p=0.006) scores. Statistically significant positive correlations (p<0.05) were found between diabetes duration and PEY subscales ranging from 0.1055 to 0.128. According to regression analysis, the most effective factors in explaining SMMT scores were determined as diabetes years (β=-0.118, p=0.027) and PEI AB score (β=-0.262, p<0.001). Conclusion: This study revealed that pancreatic exocrine insufficiency (PEI) may have a negative impact on cognitive functions in patients with type 2 diabetes mellitus (T2DM). The potential role of PEI as a risk factor for the development of dementia should be particularly considered in patients with long-standing diabetes and poor glycemic control. Therefore, screening for PEI and regular monitoring of cognitive functions in primary care may offer an early and effective approach to reducing the risk of dementia in these individuals.
Benzer Tezler
- Menkul kıymet yatırımları açısından sermaye piyasası kanununa göre yayınlanan finansal tablo ve raporların yeterliliği
Başlık çevirisi yok
HAMDİ AYDIN
- Makro besin elementlerinin (NPK) İzmir'de Mayıs ayında açığa dikilen 4-6 cm çevre büyüklüğündeki Gladiolus cinsine ait“hunting song”ve“Novalüx”kültür çeşitlerinin yumrularının gelişmeleri üzerine etkileri
Başlık çevirisi yok
TAHA ALİ AMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
ZiraatEge ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADNAN HATİPOĞLU
- Baba yoksunluğunun benlik kavramına etkisi ve babasız öğrencilerin problemlerinin hangi alanlarda yoğunlaştığının saptanması
Başlık çevirisi yok
OYA GÜNGÖRMÜŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiGelişim Psikolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYSEL EKŞİ
- İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu'nun kültür ve eğitim kavramı üzerine bir inceleme
An Examination of the concepts of culture and education of Ismayıl Hakkı Baltacıoğlu
ABDULLAH DİKİCİ
Doktora
Türkçe
1986
Eğitim ve ÖğretimUludağ ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SUAT ANAR
- Sanayi politikaları ve planlı dönemde imalat sanayine etkileri
Başlık çevirisi yok
AHMET CAFOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
EkonomiGazi ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YALÇIN EROL
- Pulmoner hipertansiyon etyopatogenezinde prostasiklin ve lökotrien C4'ün rolü
Possible role of leukotrien C4 and prostacyclin in the development of pulmonary hypertension
ÜLKÜ AYBERK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı