Cezaevindeki mahkum annelerin olumsuz ebeveynlik tutumları ve kişilik özellikleri ile çocuklarının sosyal yetkinliklerine dair algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between incarcerated mothers' negative parenting attitudes, personality traits, and their perceptions of their children's social competence
- Tez No: 949279
- Danışmanlar: PROF. DR. LEYLA BAYSAN ARABACI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Psikiyatri, Nursing, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma, cezaevindeki mahkum annelerin erken dönem uyumsuz şemalarından kaynaklanan olumsuz ebeveynlik tutumları ile kişilik özelliklerinin, çocuklarının sosyal yetkinlik düzeylerine dair algıları üzerindeki etkilerini belirlemeyi ve bu üç değişken arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı türdeki araştırmanın verileri, etik kurul onayı ve kurum izni sonrası İzmir iline bağlı Aliağa 3 Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda çocuklarıyla birlikte kalan (N=60) ve araştırmanın dahil olma kriterlerine uyan 15 mahkum anne ile yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. Veriler Tanıtıcı Bilgi Formu, Young Ebeveynlik Ölçeği (YEBÖ), Beş Faktör Kişilik Ölçeği (BFKÖ) ve Sosyal Yetkinlik ve Davranış Değerlendirme Ölçeği (SYDD-30) kullanılarak toplanmıştır. SPSS 25.0 programında sayı yüzde dağılımları ve korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi %95 güven aralığında p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Mahkum annelerin yaş ortalaması 31,80±4,7'dir. %53,3'ü bekar ve %46,7'si asgari ücret gelire sahip olan mahkum annelerin %40,1'i maddi yetersizlikler ya da ailesi okutmadığı için eğitimini ilkokulda bırakmıştır. İlk kez 22,08±5.77 yaşında, hırsızlık (%60) suçuna karışmışlardır. Mahkum kadınların %60,0'ı çocuğunun cezaevinde kendisiyle birlikte kalmasını uygun bulmasa da, %40,7'si cezaevine girdiği andan beri çocuğunun kendisiyle birlikte kaldığını belirtmiştir. Mahkum annelerin, annelerine yönelik olumsuz ebeveyn tutum algıları (“kötümser/endişeli-anne”ve“değişime kapalı/ duygularını bastıran-anne”şemaları) ile kendi kişilik özelliklerine dair algıları (dışa dönüklük) arasında negatif yönlü orta düzey anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Yine mahkum annelerin babalarına yönelik olumsuz ebeveyn tutumu algıları (sömürücü/istismar edici, kuralcı/kalıplayıcı, cezalandırıcı ve kötümser/endişeli baba şemaları) ile kendi kişilik özelliklerine dair algıları (öz denetimlilik ve deneyime açıklık) arasında negatif yönlü orta ve yüksek düzey anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca, mahkum annelerin babalarına yönelik olumsuz ebeveyn tutumu algıları (duygusal bakımdan yoksun bırakıcı-baba şeması) ile çocuklarının sosyal yetkinlik becerilerine yönelik algıları (anksiyete/içe dönüklük) arasında da negatif yönlü orta düzey anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Mahkum annelerin kendi kişiliklerine yönelik algıları (dışa dönüklük) ile çocuklarının sosyal yetkinlik düzeylerine dair algıları (anksiyete/içe dönüklük) arasında da negatif yönlü orta düzey anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Sonuçlar: Cezaevinde, okul öncesi çocukları ile birlikte kalan mahkum annelerin erken dönem uyumsuz şemalarından kaynaklanan ebeveyn tutumu algıları ve annelerin kendi kişilik özelliklerine dair algıları ile çocuklarının sosyal yetkinliklerine dair algıları arasında ilişki tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aims to determine the effects of negative parenting attitudes resulting from Early maladaptive schemas of incarcerated mothers and their personality traits on their perceptions of their children's social Competence levels, as well as to examine the relationships among these three variables. Methods: The data for this descriptive, cross-sectional, and relational study were collected through face-to-face interviews with 15 incarcerated mothers who met the inclusion criteria of the study and were living with their children (N=60) at the Aliağa Type F Closed Penal Institution in İzmir province, after obtaining ethical committee approval and institutional permission. The data were collected using the Descriptive Information Form, Young Parenting Scale (YPS), Five-Factor Personality Inventory (FFPI), and Social Competence and Behavior Assessment Scale (SCBAS-30). The data were analyzed using SPSS 25.0 software, including frequency distribution and correlation analysis. A statistical significance level of p<0.05 was considered at the 95% confidence interval. Results: The average age of the incarcerated mothers was 31.80±4.7 years. Of them, 53.3% were single, and 46.7% had a minimum wage income. Additionally, 40.1% of the incarcerated mothers had discontinued their education at the elementary school level due to financial difficulties or because their families did not support their education. They were first involved in theft offenses (60%) at an average age of 22.08±5.77. Although 60.0% of the incarcerated women did not find it appropriate for their children to stay with them in prison, 40.7% stated that their child had been living with them since their incarceration. A moderate and significant negative relationship was found between incarcerated mothers' perceptions of negative parental attitudes toward their own mothers (schemas of“pessimistic/anxious mother”and“closed to change/repressive mother”) and their self-perceived personality traits (extraversion). Similarly, a moderate to high significant negative relationship was identified between incarcerated mothers' perceptions of negative parental attitudes toward their fathers (schemas of exploitative/abusive, rule-oriented/stereotypical, punitive, and pessimistic/anxious father) and their self-perceived personality traits (self-discipline and openness to experience). Additionally, a moderate significant negative relationship was detected between incarcerated mothers' perceptions of negative parental attitudes toward their fathers (schema of emotionally depriving father) and their perceptions of their children's social competence skills (anxiety/introversion). Furthermore, a moderate significant negative relationship was found between incarcerated mothers' self-perceived personality traits (extraversion) and their perceptions of their children's social competence levels (anxiety/introversion). Conclusion: A relationship has been identified between incarcerated mothers' perceptions of parental attitudes stemming from their early maladaptive schemas, their self-perceived personality traits, and their perceptions of their preschool-aged children's social competence while residing in prison.
Benzer Tezler
- Çocuk islahevleri ve çocuk cezaevlerindeki çocukların suç işleme nedenleri açısından incelenmesi
Başlık çevirisi yok
S.SEDAT TÜRKERİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1995
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Yönetimi ve Planlaması Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE AKYÜZ
- Hükümlü sorunları tarama envanteri: Geliştirilmesi, güvenirliği, geçerliliği
Başlık çevirisi yok
SEZGİN AYDIN KIZILKAYA
- Hükümlülerin genel psikiyatrik belirtiler yönünden değerlendirilmesi: Bir izleme çalışması
Başlık çevirisi yok
E. GÜLÇİN DEMİR
