Mekkî B. Ebî Tâlib'in Arap dili gramerindeki yeri
The place of Mekkî B. Abî Tâlib in Arabic grammar
- Tez No: 949619
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İZZET MARANGOZOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Mekkî b. Ebî Tâlib (ö. 437/1045)'in Arap dili gramerine yönelik ilmî katkılarını tespit etmeyi ve değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu çerçevede, müellifin sarf ve nahiv ilimlerine dair görüş ve tercihleri, onun Müşkilü iʿrâbi'l-Kurʾân ile el-Keşf ʿan vücûhi'l-kırâʾâti's-sebʿ ve ʿilelihâ ve hucecihâ adlı eserleri temel alınarak analiz edilecektir. Kayrevan'da doğan Mekkî, ilköğrenimini burada tamamladıktan sonra ilim tahsili amacıyla birçok defa Mısır'a seyahat etmiştir. Bu süreçte, dönemin önde gelen âlimlerinden dersler alarak dikkate değer bir ilmî birikim edinmiş ve yaşadığı dönemde öne çıkan âlimler arasında yerini almıştır. Her ne kadar kırâat ilmi alanındaki çalışmalarıyla tanınmış olsa da, sarf ve nahiv alanlarına yaptığı katkılar da kayda değerdir. Mekkî'nin bu katkıları, özellikle Müşkilü iʿrâbi'l-Kurʾân adlı eserinde Kur'ân âyetlerinde karşılaşılan iʿrâb problemlerine yönelik yaptığı analizlerle açıkça ortaya konmaktadır. Bu eserde, iʿrâb açısından müşkil görülen âyetler, sarf, nahiv ve kırâat perspektiflerinden tahlil edilmekte; sorunlar sistematik biçimde ele alınarak izaha kavuşturulmaktadır. Diğer taraftan, el-Keşf ʿan vücûhi'l-kırâʾâti's-sebʿ ve ʿilelihâ ve hucecihâ adlı çalışmasında, yedi kırâat arasındaki farklılıkların sebeplerini inceleyen Mekkî, bu farklılıkları sarf ve nahiv kaideleri çerçevesinde temellendirmeye çalışmaktadır. Bu bağlamda, söz konusu iki eser esas alınarak Mekkî b. Ebî Tâlib'in sarf ve nahiv ilimlerine dair görüşleri ve tercihleri sistematik biçimde değerlendirilecek; böylece onun Arap dili grameri alanındaki ilmî birikimi ortaya konacaktır.
Özet (Çeviri)
This study aims to identify and evaluate the scholarly contributions of Mekkî b. Abî Tâlib (d. 437/1045) to Arabic grammar. In this context, the author's views and preferences regarding the sciences of morphology and syntax will be analyzed based on his works Mushkil ı'râb al-Qur'ân and al-Kashf 'an wujûh al-Qirâ'ât al-sab' wa 'ılalihâ wa hujajihâ. Born in Kairouan, Mekkî completed his initial education there and subsequently traveled to Egypt multiple times in pursuit of knowledge. During this period, he studied under the leading scholars of his time, acquiring a significant body of knowledge and establishing himself as one of the prominent scholars of his era. Although he is primarily known for his works in the field of Qur'ânic recitation, his contributions to the fields of morphology and syntax are also noteworthy. Mekkî's contributions are particularly evident in his work Mushkil ı'râb al-Qur'ân, where he presents detailed analyses of grammatical issues encountered in Qur'ânic verses. In this work, verses deemed problematic in terms of ı'râb are analyzed from the perspectives of morphology, syntax, and qıraât; the issues are addressed systematically and clarified through detailed explanation. On the other hand, in his work al-Kashf 'an wujûh al-Qirâ'ât al-sab' wa 'ılalihâ wa hujajihâ, Mekkî examines the reasons behind the variations among the seven canonical readings and strives for to justify these differences within the framework of morphology and syntax principles. In this regard, based on these two works, the views and preferences of Mekkî b. Abî Tâlib concerning the sciences of morphology and syntax will be systematically evaluated, thereby revealing his scholarly contribution to the field of Arabic grammar.
Benzer Tezler
- Ön işlemenin ve askorbik asitin dondurularak depolanan yılan balıklarının (Anguilla anguilla) kalitesine etkileri
Başlık çevirisi yok
H.VOLKAN GÖKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiSu Ürünleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYDIN URAL
- İnşaat mühendisliğinde foto yorumlama (interpretasyon) tekniğinin uygulama imkanları
Başlık çevirisi yok
N.NADİR ÜNAL
- Hidrofoillerde derinlik ve kat-kat etkisinin incelenmesi
An Investigation of depth and cascade effect on hydrofoils
AYDIN ŞALCI
- Tarımsal ürünlerin pazarlanmasında soğuk depo işletmelerinin rolü ve Marmara Bölgesi'ndeki uygulama
Başlık çevirisi yok
NECDET TİMUR
- Konut gerçekleştirme sistemlerinde kullanıcı katkısının etkinliğini arttırıcı öneriler ve yardımlı kendi evini yapımda örneklenmesi
Suggessions to increase efficiency of user involvement in housing realization systems and sampling on aided self-help
ZİYA OK