Covid-19 pandemisinin hastaların statin grubu ilaç kullanımı hakkındaki düşüncelerine etkisi
The effect of the Covid-19 pandemic on patients' perspectives regarding statin medication use
- Tez No: 950045
- Danışmanlar: PROF. DR. KURTULUŞ ÖNGEL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Statin, COVID-19, Pandemi, Dislipidemi, İlaç Uyumu, Aile Hekimliği, Statins, COVID-19, Pandemic, Dyslipidemia, Medication Adherence, Family Medicine)
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET COVİD-19 PANDEMİSİNİN HASTALARIN STATİN GRUBU İLAÇ KULLANIMI HAKKINDAKİ DÜŞÜNCELERİNE ETKİSİ Sarp Doğu DOĞAN İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Uzmanlık Tezi, İzmir, Türkiye, 2025 Amaç: Statin kullanan hastaların ilaç kullanımına yönelik görüşlerinde COVID-19 pandemisi öncesi ve sonrası dönemde bir değişim olup olmadığını değerlendirmektir. Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı nitelikte planlanan bu çalışmada, İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran ve statin kullanan 18 yaş üstü, bilişsel engeli olmayan ve pandemi döneminden önce statin tedavisi almış olan 135 hasta yüz yüze anket yöntemiyle değerlendirildi. Veri toplama araçları arasında sosyodemografik bilgiler ve pandemi öncesi ile sonrası statin kullanımıyla ilgili tutumları karşılaştıran 32 soruluk anket yer aldı. Elde edilen veriler SPSS 26.0 ile analiz edildi; tutum değişimleri McNemar ve Bowker's Testleri ile incelendi, anlamlılık p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Katılımcıların %76,4'ü orta etkili statin, en sık atorvastatin 10 mg (%43,6) kullanmıştır. Pandemi öncesi-sonrası kolesterol ilacı kullanımında anlamlı değişiklik olmamakla birlikte, yan etki endişesi artmış (%56,4'ten %48,6'ya düşen“endişesiz”oran), hekim önerilerine uyum ve iletişim kalitesi azalmıştır. Olumsuz düşünceler çevresel (%9,3'ten %17,9'a) ve çoklu ilaç kullanımına bağlı (%21,4'ten %39,3'e) artış göstermiştir. Fonksiyonel tıp yönelimi artarken (%12,9'dan %17,1'e), modern tıp güveni azalmıştır (%96,4'ten %89,3'e). Kadınlarda düzensiz kullanım ve kararsızlık artmış, gelir düzeyi etkililik algısını belirlemiştir. Hekimden alınan bilgi düzenli kullanımı pozitif etkilemiştir. Sonuçlar: COVID-19 pandemisi, statin kullanan bireylerin ilaç kullanım tutumlarında karmaşık ve çift yönlü değişikliklere yol açmıştır. Reçeteye rağmen ilacı kullanmama eğilimi ve yan etki endişeleri artarken, doktor önerilerine uyumda bazı bireylerde artış, bazılarında azalma gözlenmiştir. Modern tıbba olan güven azalırken, fonksiyonel ve geleneksel tıp uygulamalarına yönelim yükselmiştir. Medya ve internet gibi bilgi kaynaklarının etkisi belirgin olmakla birlikte, bu etkiler bireyler arasında farklılık göstermiştir. Kadınlarda tedavi uyumu daha düşük bulunmuş ve çoklu ilaç kullanımı olumsuz tutumları güçlendirmiştir. Hekim bilgilendirmesi ise düzenli ilaç kullanımını desteklemiştir. Bu bulgular, pandemi gibi olağanüstü durumlarda etkili sağlık iletişiminin ve doğru bilginin yaygınlaştırılmasının önemini vurgulamaktadır. Cinsiyete duyarlı yaklaşımlar, polifarmasi yönetimi ve sistematik hasta bilgilendirme süreçleri geliştirilerek, tedavi uyumu artırılmalıdır. Ayrıca, pandeminin uzun vadeli etkilerini değerlendiren ileri çalışmalar önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT THE EFFECT OF THE COVID-19 PANDEMİC ON PATİENTS' PERSPECTİVES REGARDİNG STATİN MEDİCATİON USE Sarp Doğu DOĞAN Izmir Katip Celebi University, Faculty of Medical Sciences Department of Family Medicine Medical Specialization Thesis, Izmir, Türkiye, 2025 Aim: To evaluate whether there was a change in attitudes toward statin use among patients before and after the COVID-19 pandemic. Methods: This cross-sectional descriptive study included 135 statin-using patients aged over 18, without cognitive impairment, who had been receiving statin treatment prior to the pandemic and presented to the Family Medicine Clinic at İzmir Katip Çelebi University. Data were collected via face-to-face interviews using a 32-item questionnaire assessing sociodemographic data and attitudes toward statin use before and after the pandemic. Data were analyzed using SPSS 26.0; attitude changes were examined with McNemar and Bowker's tests, with significance set at p<0.05. Results: This cross-sectional descriptive study included 135 statin-using patients aged over 18, without cognitive impairment, who had been receiving statin treatment prior to the pandemic and presented to the Family Medicine Clinic at İzmir Katip Çelebi University. Data were collected via face-to-face interviews using a 32-item questionnaire assessing sociodemographic data and attitudes toward statin use before and after the pandemic. Data were analyzed using SPSS 26.0; attitude changes were examined with McNemar and Bowker's tests, with significance set at p<0.05. Conclusion: The COVID-19 pandemic led to complex, bidirectional changes in statin users' medication attitudes. While non-adherence despite prescriptions and side effect concerns increased, adherence to physician advice showed both rises and declines among individuals. Trust in conventional medicine diminished, accompanied by a rise in functional and traditional medicine use. Media and internet sources had a notable but heterogeneous impact. Women exhibited lower treatment adherence, and polypharmacy exacerbated negative attitudes. Physician communication supported consistent medication use. These findings highlight the importance of effective health communication and accurate information dissemination during extraordinary events such as pandemics. Gender-sensitive strategies, polypharmacy management, and systematic patient education processes should be developed to enhance adherence. Further studies are recommended to assess the long-term effects of the pandemic.
Benzer Tezler
- Hüseyin Cavid'in tarihi dramları
Başlık çevirisi yok
CİHAN ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALEMDAR MUSTAFA YALÇIN
- Fen bilgisi öğretiminde gösteri (demostrasyon) ve radyo ile öğretim yönteminin öğrenci başarısına etkisi
Başlık çevirisi yok
GÜLRİZ İMER