Yaratıcı katkı türleri modelinin afiş tasarımına uyarlanmasına yönelik bir öğretim yöntemi önerisi
A teaching method proposal based on a propulsion model of types of creative contributions applied to the poster design
- Tez No: 950048
- Danışmanlar: PROF. DR. ÇETİN TÜKER
- Tez Türü: Sanatta Yeterlik
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Grafik tasarım eğitimi, afiş tasarımı, yaratıcı problem çözme, çözümlü örnekler, yaratıcılık, Graphic design education, poster design, creative problem solving, worked examples, creativity
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Grafik Tasarımı Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Grafik Tasarımı Sanat Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, grafik tasarım öğrencilerinin yaratıcı problem çözme becerilerini geliştirmek için Sternberg'in“Yaratıcı Katkıların İlerletici Gücü Modeli”temelinde yapılandırılan bir öğretim yönteminin etkililiğini değerlendirmektir. Araştırma, öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen yöntemiyle yapılandırılmış ve MSGSÜ, Grafik Tasarım Bölümü birinci sınıf öğrencilerine uygulanmıştır. Araştırma kapsamında, hem nicel hem de nitel veri toplama araçları kullanılmıştır. Nicel bulgulara göre, uygulanan öğretim yöntemi öğrencilerin problem çözme sürecine yönelik bazı alt boyutlarda anlamlı etkiler yaratmıştır. İlk deney grubundaki öğrenciler, özellikle çözümü değerlendirme ve kontrol etme davranışlarında gelişim gösterirken; ikinci deney grubundaki öğrencilerin belirledikleri çözümün uygulamasına yönelik kararlılık düzeylerinde anlamlı bir artış gözlemlenmiştir. Jüri değerlendirme sonuçlarına göre deney grubundaki öğrenciler yalnızca“özgünlük”boyutunda anlamlı fark yaratmıştır. Görsel etki, teknik uygulama kalitesi ve briefe uygunluk gibi diğer boyutlarda anlamlı bir fark görülmemiştir. Bu bulgular, doğrudan öğretim yöntemi ve çözümlü örnek kullanımının yaratıcı problem çözmenin özellikle özgünlük bileşeni üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Nitel veriler, öğretim sürecinin öğrencilerin yaratıcı karar verme davranışlarını, üstbilişsel farkındalıklarını ve biçimsel tercihlerini nasıl şekillendirdiklerini ortaya koymaktadır. Tasarım görevlerindeki sınırlamaların tasarım gruplarının ön bilgi seviyelerine göre değiştirilmesi, gruplar arasında görsel üretim yöntemlerinin farklılaşmasına yol açmıştır. Acemi öğrencilerin tasarım sürecinde çözümlü örneklerle açıklanan yaratıcı katkı türlerini hatırlama ve bilgiyi transfer etme oranları diğer gruba göre daha yüksek bulunmuştur. Tasarım problemlerinin kötü yapılandırılmış doğası ve buna bağlı olarak açık uçlu, karmaşık tasarım süreçleri içermesi, bilişsel yükü artıran bir faktördür. Bilişsel yükü azaltmak için alınan önlemlere karşın, tasarım problemi ve kısa süreli yoğun öğretim uygulamasının bu yükü azaltmada yetersiz kaldığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, önerilen öğretim yönteminin daha uzun süreye yayılarak yapılandırılması ve özellikle fikir üretme sürecini destekleyecek egzersizlerle güçlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to evaluate the effectiveness of a teaching method designed to enhance graphic design students' creative problem-solving skills, based on Sternberg's Propulsion Theory of Creative Contributions. The study was structured using a pretest-posttest control group quasi-experimental design and was applied to first-year graphic design students at Mimar Sinan Fine Arts University. Both quantitative and qualitative data collection tools were used in the study. According to the quantitative findings, the implemented teaching method had a significant impact on certain sub-dimensions of students' problem-solving processes. Students in the first experimental group showed improvement, particularly in their behavior in evaluating and controlling solutions, while students in the second experimental group showed a significant increase in their level of determination in implementing the solutions they identified. Jury evaluation results showed that students in the experimental group differed significantly only in the“originality”dimension. No statistically significant differences were observed in visual impact, technical execution quality, or alignment with the brief. These findings suggest that the use of direct instruction and worked examples can be particularly effective in enhancing originality, a key component of creative problem solving. Qualitative data reveal how the instructional process influenced students' creative decision-making, metacognitive awareness, and formal design preferences. Modifications in design constraints according to students' prior knowledge levels led to differences in visual production strategies across groups. Novice students were found to have higher rates of recalling and transferring knowledge of creative contribution types explained through worked examples. The inherently ill-structured nature of design problems, combined with their open-ended and complex structure, contributed to an increase in cognitive load. Despite measures taken to reduce this load, the complexity of the task and the intensity of the short-term instructional intervention were insufficient. Consequently, it is concluded that the proposed teaching method should be implemented over a longer period and reinforced with exercises that specifically support idea generation processes.
Benzer Tezler
- La place de la bande dessinée dans les manuels de Français
Fransızca ders kitaplarında çizgi romanın yeri
PINAR SEZER
Yüksek Lisans
Fransızca
2022
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiYabancı Dil Öğretimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAPRAK TÜRKAN YÜCELSİN TAŞ
- E-spor oyuncuları ve geleneksel sporcuların sahip olduğu zekâ türlerinin liderlik özellikleri ve yaratıcı kişilik özellikleri üzerine etkisi
The effect of multiple intelligence types of e-sports players and traditional athletes on leadership characteristics and creative personality traits
BERKANT AYDEMİR
Doktora
Türkçe
2026
SporMarmara ÜniversitesiSpor Yönetim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKALP DEMİR
DOÇ. DR. CÜNEYT TAŞKIN
- Akademik başarının kestirilmesinde yetenek, ilgi, kişilik, lise başarısı ve ÖSYS başarısının etkisi
Başlık çevirisi yok
ŞADIMAN BEGİK
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EZEL TARKUN
- 11. sınıf öğrencilerinin düşünme stilleri, öğrenme stratejileri ve düşünme stilleri ile öğrenme stratejileri arasındaki ilişki
Thinking styles of 11th grade students, learning strategies and the relationship between learning strategies and thinking style
DİREN ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimPamukkale Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ORHAN KUMRAL