Borderline kişilik özellikleri ile duygu ifadelerini tanıma becerisi arasındaki ilişkide çocukluk çağı travmaları ve olumsuz kişiler arası deneyimlerin rolü
Borderline personality traits and the ability to recognize emotional expressions: The role ofchildhood trauma and negative interpersonal experiences
- Tez No: 950824
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YILDIZ BİLGE
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: 117
Özet
Amaç: Mevcut çalışma, borderline kişilik bozukluğu belirtileri bağlamında sosyal bilişin önemli bir bileşeni olan duygu tanıma işlevini ve bu işlev üzerinde etkili olabilecek çocukluk çağı travmaları ile sosyal dışlanmanın düzenleyici rolünü incelemektedir. Gereç ve Yöntem: Klinik olmayan bir örneklemde, toplam 216 üniversite öğrencisiyle yürütülen araştırmada, öncelikle Coolidge Eksen-II Envanteri'nin Borderline Kişilik Bozukluğu alt ölçeği ve Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği ile öz bildirim ölçümleri tamamlanmıştır. Sonraki aşamada Cyberball sanal oyunu aracılığıyla oluşturulan sosyal dışlanma müdahalesi ve duygu tanıma görevlerini içeren uygulamalar gerçekleştirilmiştir. Duygu tanıma performansına ilişkin çıktılar doğru yanıt sayısı, tepki süreleri ve atıf yanlılıkları üzerinden hesaplanmıştır. Potansiyel düzenleyici etkiler Hayes'in SPSS için geliştirdiği PROCESS eklentisi kullanılarak incelenmiştir. Bulgular: Korelasyon analizlerinde borderline kişilik özelliklerinin nötr ifadeleri tanımada daha fazla hata yapma ve öfke atıf yanlılığı ile ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Ek olarak borderline kişilik özellikleri ile nötr ifadeleri ve düşük yoğunluklu mutluluk içeren uyaranları tanıma ilişkisinin çocukluk çağı ihmali tarafından, düşük yoğunluklu öfke ifadelerini tanıma ilişkisinin ise çocukluk çağı istismarı tarafından düzenlendiği tespit edilmiştir. Buna göre genel anlamda borderline kişilik özelliklerindeki artış, düşük travma düzeylerinde nötr ifadelerin daha fazla yanlış yorumlanması ve örtük duyguların daha iyi tanınmasıyla kendini gösteren bir örüntü yaratmıştır. Sosyal dışlanmanın ise borderline kişilik özellikleri ile düşük yoğunluklu öfke ifadelerini tanıma performansındaki artış arasındaki ilişkiyi, istatistiksel olarak anlamlılık sınırına yakın bir düzeyde düzenleyebileceği görülmüştür. Sonuç: Tepki süreleri ve atıf örüntüleriyle birlikte ele alındığında, bulgular borderline semptomların eşlik ettiği durumlarda, ciddi travma öyküsünün duygusal işlemlemede kaçınma eğilimleriyle; düşük travma düzeylerinin ise hiper-mentalizasyon örüntüleriyle ilişkili olabileceğini göstermektedir. Aynı zamanda sosyal dışlanma gibi stresörlerin de reddedici ipuçlarına yönelik duyarlılığı arttırma eğiliminde olduğu anlaşılmaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to examine emotional processing—an essential component of social cognition—in relation to borderline personality traits, focusing on the moderating roles of childhood trauma and social exclusion. Materials and Methods: In a non-clinical sample of 216 university students, participants first completed self-report measures including the Borderline Personality Disorder subscale of the Coolidge Axis II Inventory and the Childhood Trauma Questionnaire. They then participated in experimental sessions that included a social exclusion manipulation via the Cyberball virtual game and emotion recognition tasks. Emotion recognition performance was assessed through accuracy, response latency, and attribution biases. Potential moderating effects were examined using Hayes' PROCESS macro. Results: Borderline traits were associated with increased misidentification of neutral expressions and anger attribution. Additionally, childhood neglect shaped responses to neutral and subtle happy expressions, while abuse moderated recognition of low-intensity anger expressions. Accordingly, under low trauma conditions, a general pattern of emotional hypersensitivity emerged among individuals with elevated borderline traits—characterized by greater misinterpretation of neutral cues and enhanced recognition of subtle emotional signals—which appeared to diminish as trauma levels increased. Social exclusion also marginally moderated the change in low-intensity anger recognition across tasks, with improved performance observed among individuals with higher borderline tendencies. Conclusion: When evaluated alongside response times and attribution patterns, findings suggest that severe trauma in individuals with elevated borderline traits may contribute to avoidance tendencies in emotional processing, whereas low trauma exposure may relate to hyper-mentalization. Additionally, stressors such as social exclusion may be associated with a tendency toward increased sensitivity to rejecting social cues.
Benzer Tezler
- Overin yüzey epitelyal-stromal tümörlerinde tp53, p21, p27, nm23 ve ki-67 ekspresyonu (Güncel Görüşler Işığında, Overin Malign, 'Borderline' ve Benign Yüzey Epitelyal-Stromal Tümörlerinin, Non-Tümöral Over Epiteli ile Karşılaştırmalı, Histopatolojik ve İmmünohistokimyasal Değerlendirmesi)
TP53, P21, P27, NM23 ve KI-67 expression of ovarian surface epithelial-stromal tumors
DENİZ FİLİNTE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
Kadın Hastalıkları ve DoğumKocaeli ÜniversitesiTıbbi Patoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVGİYE ÖZKARA
- İnvaziv meme karsinom olgularında her2 ekpresyonunun sısh (gümüş insitu hibridizasyon)yöntemiyle tespit edilerek sonuçların immünohistokimyasal ve fısh (floresan insitu hibridizasyon) yöntemleriyle karşılaştırılması
Determination of her2 status in invasive ductal breast carcinoma using sish and correlation between fish and ihc
BETÜL ÜNAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
PatolojiAkdeniz ÜniversitesiTıbbi Patoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA ŞEYDA KARAVELİ
- Bir grup borderline (sınırsız şizofreni) vakası ile normallerin Rorschsach yanıtları açısından karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
BENAL İNCEER
- Hazar Denizinin hukuki rejimi ile ilgili İran'ın dış politikası
Iran's foreign policy in the Caspian Sea legal regime
BAHAREH ASGARY
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Uluslararası İlişkilerAtılım ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN ÜNAL
- Kronik hepatit B hastalarında D vitamini reseptör gen polimorfizmlerinin interferon tedavisine yanıt üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
Kroni̇k hepati̇t B hastalarinda D vi̇tami̇ni̇ reseptör gen poli̇morfi̇zmleri̇ni̇n i̇nterferon tedavi̇si̇ne yanit üzeri̇ne etki̇leri̇ni̇n değerlendi̇ri̇lmesi̇
ALİ RIZA UÇAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Gastroenterolojiİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ AKYÜZ