Kolorektal kanserli hastalara uygulanan kısa öz-şefkat programının öz-şefkat ve öz-bakım üzerine etkisi
The effect of a brief self-compassion program applied to patients with colorectal cancer on self- compassion and self-care
- Tez No: 950888
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HİLAL ALTUNDAL DURU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Psikiyatri, Onkoloji, Nursing, Psychiatry, Oncology
- Anahtar Kelimeler: Kolorektal neoplazmlar, Psikiyatrik hemşirelik, Sağlık bilimleri, Özbakım, Colorectal neoplasms, Psychiatric nursing, Health sciences, Self-care
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çankırı Karatekin Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kolorektal kanser hastalarında öz-şefkat, bireyin fiziksel, psikolojik ve sosyal gereksinimlerine şefkatle yaklaşmasını kolaylaştırarak, öz-bakım uygulamalarını destekleyen güçlü bir içsel kaynak olabilir. Öz-şefkatli öz-bakım, bireyin kanser sürecindeki yeni yaşamına uyumunu kolaylaştırarak savunma mekanizmalarını güçlendirebilir, olumsuz duyguları azaltabilir ve böylece iyileşme ile tedaviden yararlanma düzeyini artabilir. Bu çalışma kolorektal kanser hastalarına uygulanan kısa öz-şefkat programının öz-şefkat ve öz-bakım üzerine etkisini incelemek amacıyla tek merkezli, prospektif (ön test-son test), iki kollu (1:1), randomize kontrollü deneysel tasarımdadır. Çalışma örneklemini 15 Kasım 2024-15 Şubat 2025 tarihleri arasında Ankara Etlik Şehir Hastanesi Genel Hastane Binası Yetişkin Genel Cerrahi Kliniği'nde yatan 66 kolorektal kanser hastası (deney=33-kontrol=33) oluşturmuştur. Çalışma verileri Hasta Tanıcı Bilgi Formu, Öz-Duyarlılık (Öz-Şefkat) Ölçeği ve Bilinçli Öz-Bakım Ölçeği) ile yüz yüze Kısa Öz-Şefkat Programı öncesi (ön-test) ve sonrası (son-test) toplanmıştır. Deney grubundaki hastalara 1 haftalık (3 oturum) şeklinde Kısa Öz-Şefkat Programı uygulanmıştır. Kontrol grubuna herhangi bir müdahalede bulunulmadı. Verilerin analizinde frekans, yüzde değerleri, ortalama, standart sapma, ki-kare testi, Independent Samples t-test ve Paired Samples t-test kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi olarak p<0,05 alındı. Araştırmanın deney kaydı ClinicalTrils.gov adresinden prospektif olarak alınmıştır (deney numarası:NCT06707337). Kısa Öz-Şefkat Programı sonrası deney grubundaki kolorektal kanser hastalarının öz-şefkat (p=0,004) ve öz-bakım (p<0,001) düzeylerinin kontrol grubuna kıyasla anlamlı şekilde arttığı saptanmıştır. Sonuç olarak, Kısa Öz-Şefkat Programı, kolorektal kanser hastalarında öz-şefkat ve öz-bakımı artırmada etkili bir psikoeğitsel müdahale olarak öne çıkmaktadır. Bu doğrultuda, öz-şefkat temelli uygulamaların klinik bakım süreçlerine entegrasyonu, kolorektal kanser hastalarının psikolojik iyilik hallerini desteklemek ve öz-bakım davranışlarını güçlendirmek açısından önemlidir. Gelecek çalışmalarda, daha uzun süreli izleme verileriyle ve farklı kanser hasta gruplarında yapılacak çok merkezli araştırmalarla bu bulguların genellenebilirliği artırılmalıdır.
Özet (Çeviri)
Self-compassion is considered a powerful internal resource that supports self-care behaviors by promoting a compassionate attitude toward one's physical, psychological, and social needs. In individuals with colorectal cancer, self-compassionate self-care can facilitate adaptation to the illness, strengthen coping mechanisms, reduce negative emotions, and improve recovery and treatment outcomes.This study is a single-center, prospective (pre-test-post-test), two-arm (1:1), randomized controlled experimental design to investigate the effects of a brief self-compassion program applied to colorectal cancer patients on self-compassion and self-care. The study sample consisted of 66 colorectal cancer patients (experimental=33-control=33) hospitalized in the Adult General Surgery Clinic of Ankara Etlik City Hospital General Building between November 15, 2024 and February 15, 2025. Study data were collected using the Patient Identifier Information Form, Self-Compassion Scale and Mindful Self-Care Scale before (pre-test) and after (post-test) the face-to-face Brief Self-Compassion Program. The patients in the experimental group were applied a 3 sessions Brief Self-Compassion Program over one week,while no experimental was applied to the control group. In the analysis of data, frequency, percentage values, mean, standard deviation, chi-square test, Independent Samples t-test and Paired Samples t-test were used. p<0,05 was taken as the significance level. The trial record of the study was prospectively obtained from ClinicalTrils.gov (trial number: NCT06707337). It was found that after the Brief Self-Compassion Program, self-compassion (p=0,004) and self-care (p<0,001) levels of colorectal cancer patients in the experimental group increased significantly compared to the control group. In conclusion, the Brief Self-Compassion Program stands out as an effective psychoeducational intervention in increasing self-compassion and self-care in colorectal cancer patients. In this direction, the integration of self-compassion-based practices into clinical care processes is important in terms of supporting the psychological well-being of colorectal cancer patients and strengthening their self-care behaviors. In future studies, the generalizability of these findings should be increased with longer-term follow-up data and multicenter studies in different cancer patient groups.
Benzer Tezler
- Kolorektal kanserli olgularda morfolojik ve immunhistokimyasal yöntemlerle tümör buddinginin (tomurcuklanmasının) değerlendirilmesi, diğer morfolojik bulgularla ve prognozla ilişkisi
Evaluation of tumor budding by morphological and immunohistochemical methods in patients with colorectal cancer, relationship with other morphological findings and prognosis
ELİF ÖCAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
PatolojiAnkara ÜniversitesiTıbbi Patoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BERNA SAVAŞ
- Kolorektal kanser cerrahisi geçiren hastalarda progresif gevşeme egzersizlerinin kaygı, ağrı ve yaşam bulguları üzerine etkisi
The effect of progressive relaxation exercises on anxiety, pain and vital signs in patients undergoing colorectal cancer surgery
YASEMİN ÖZHANLI
Doktora
Türkçe
2020
Hemşirelikİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURAY AKYÜZ
- Major abdominal kanser cerrahisinde perioperatif kısa dönem derin ven trombozu profilaksisi: Retrospektif kohort çalışması
Perioperative short term prophylaxis against deep vein thrombosis after major abdominal cancer surgery: Retrospective cohort study
NURAY ÇOLAPKULU AKGÜL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Genel Cerrahiİstanbul Medeniyet ÜniversitesiGenel Cerrahi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ORHAN ALİMOĞLU
- Kolorektal cerrahi sonrası hastalara uygulanan aromaterapi masajının erken dönem semptom kontrolüne etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of aromatherapy massage applied to patients after colorectal surgery on early period symptom control
ÖZGE YAMAN
- Metastatik kolorektal kanserli hastalarda VEGF-A, PDGF-BB ve c-MET biyobelirteçlerinin prognoz üzerine etkisinin belirlenmesi
Prognostic role of VEGF-A, PDGF-BB and c-MET in patients with metastatic colorectal cancer
HATİCE ASLAN SIRAKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
OnkolojiSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEVLÜDE İNANÇ