Bariatrik cerrahi hastalarında farkındalık temelli eğitim programı: bir eylem araştırması
Mindfulness-based training program in bariatric surgery patients: an action research
- Tez No: 950979
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE ÇATAL, DOÇ. DR. HÜSEYİN ÇİYİLTEPE
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Cerrahi, Cerrahi hemşirelik, Cerrahi-sindirim sistemi, Hemşireler, Hemşirelik araştırmaları, Surgery, Surgery-digestive system, Nurses, Nursing research
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı ilk aşamada, Bariatrik Cerrahi Hastalarında Farkındalık Temelli Eğitim Programı'nı geliştirip, ikinci aşamada ise bu programın bireylerin yeme farkındalıkları üzerine etkisini belirlemektir. Yöntem: Araştırmada ameliyat öncesi dönemde müdahale grubuna uygulanmak üzere dört haftalık, bariatrik cerrahi hasta grubuna özgü Farkındalık Temelli Eğitim Programı geliştirilmiştir. Programın etkililiğini incelemek üzere nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı eylem araştırması tasarımı kullanılmıştır. Araştırma amaçlı örneklem tekniğiyle belirlenen 15 katılımcı müdahale ve 15 katılımcı kontrol grubunda olmak üzere toplamda 30 katılımcı ile yürütülmüştür. Araştırma verileri eylem öncesi, eylem sırası ve eylem sonrası ameliyatın 3. ve 6. aylarında toplanmıştır. Araştırmanın veri toplama aşamasının nicel boyutunda Yeme Farkındalığı Ölçeği, nitel boyutunda ise kısa kesik hikâye, odak grup görüşmesi, derinlemesine bireysel görüşme ve katılımcı günlükleri kullanılmıştır. Araştırmada nicel veri analiz süreci SPSS 24.0 paket programı ile yürütülmüştür. Nitel veriler için ise NVIVO 11 programı kullanılarak içerik analizi ve betimsel analiz yapılmıştır. Bulgular: Araştırmada müdahale ve kontrol gruplarında katılımcıların 11'i kadın, 4'ü erkektir. Ameliyat sonrası 3. ve 6. aylarda Yeme Farkındalığı Ölçeği alt boyutlarında ve ölçek toplam puanında müdahale grubunun lehine anlamlı farklar gözlemlenmiştir. Zaman içindeki değişim analizleri sonucunda ise,“farkındalık”alt boyutu hariç tüm alt boyutlar ve toplam ölçek puanı açısından ameliyat öncesi ve sonrası dönemler arasında anlamlı fark saptanmıştır. Müdahale grubundaki katılımcıların, Farkındalık Temelli Eğitim Programı'na dair nitel bulguları“Eylem Öncesi”,“Eylem Sırası”,“Eylem Sonrası”olmak üç ana aşamada verilmiştir. Araştırmada eylem sonrasında“Duygu ve Düşüncelere Etki”ve“Yeme Üzerine Etki”,“İyi Olma Hali”ve“Eğitim Olmasaydı”temaları öne çıkmıştır. Sonuç: Araştırmada, geliştirilen Bariatrik Cerrahi Hastalarında Farkındalık Temelli Eğitim Programı'nın nitel ve nicel olarak değerlendirilmesi sonucunda katılımcıların yeme farkındalığı üzerine etkili olduğu görülmüştür.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of the study in the first stage was to develop the Mindfulness-Based Training Program in Bariatric Surgery Patients and in the second stage to determine the effect of this program on individuals' mindful eating. Method: In the study a four-week Mindfulness-Based Training Program was developed for bariatric surgery patients and was applied to the intervention group before surgery. To highlight the effectiveness of the program, an action research design using both quantitative and qualitative methods was used. The study employed purposeful sampling technique to recruit 30 participants, who were then allocated to an intervention group (n:15) and a control group (n:15). Data collection took place before the intervention, during, and at the 3rd and 6th postoperative months. The quantitative phase utilized the Mindful Eating Questionnaire, while qualitative data were gathered through cut short stories, focus group interviews, in-depth individual interviews, and participant diaries. SPSS 24.0 software was used for quantitative analysis, and NVIVO 11 for qualitative assessments through content and descriptive analysis. Results: The study included 11 female and 4 male participants in the intervention and control groups. Significant differences were observed in the third and sixth postoperative months in the sub-dimensions of the Mindful Eating Questionnaire and the total scale score, favoring the intervention group. The analysis of change over time revealed a significant difference between the preoperative and postoperative periods in all sub-dimensions and the total scale score, with the exception of the“awareness”sub-dimension. The qualitative findings from the intervention group were categorized into three stages:“Before Action,”“During Action,”and“After Action.”Key themes included“Effect on Emotions and Thoughts,”“Effect on Eating,”“Well-being,”and“Lack of Training.”Conclusion: In the study, the developed Mindfulness-Based Training Program in Bariatric Surgery Patients was effective on the participants' mindful eating in qualitative and quantitative evaluations.
Benzer Tezler
- Barisantrik sistemlerde dört bileşenli gaz difüzyonun sürekli boru reaktörde teorik incelenmesi
The Theorical study of the four-component diffusion in the steady tubular reactor on berysentric systems
HAVVA CEYLAN
- Doğal gazın tasfiyesi örneğinde kütle transferinin incelenmesi
Mass transfer investigations in a natural gas purification sample
TANSEL KOYUN
Doktora
Türkçe
2002
Makine MühendisliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KUNDUZ
- Obez kadınlarda davranışsal tedavinin beslenme davranışına etkisi
The effect of behavioral treatment on nutritional behaviors of obese women
MÜRÜVVET ELİF AÇIKEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Beslenme ve DiyetetikDokuz Eylül ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜRKAN GÜNAY
- Bariatrik cerrahinin erken dönemde revers kolesterol transportuna etkisi
The effect of bariatric surgery in the early period of revers cholesterol transport
SERDAR DOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
BiyokimyaAkdeniz ÜniversitesiTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUTAY AYDIN
- Kliniğimizce morbid obezite tanısıyla laparoskopik roux-en-y gastrik bypass ve sleeve gastrektomi yapılan 50 hastanın erken dönem analizi
In our clinic early stages analysis of laparoscopic roux-en-y gastric bypass and sleeve gastrectomy applied 50 patients with diagnosis of morbid obesity
ALİ SARAÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
Genel CerrahiPamukkale ÜniversitesiGenel Cerrahi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KORAY TEKİN