Gebelik dönemindeki kadınların sağlık okuryazarlığı ile vajinal doğum öz yeterliliği arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between health literacy and vaginal birth self-efficacy of women during pregnancy
- Tez No: 950978
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELNAZ KARAMELİKLİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ebelik, Midwifery
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ebelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma; gebelerin SOY seviyeleri ve VDÖ düzeylerinin belirlenerek aralarındaki ilişkinin saptanması amacıyla yapılmıştır. Sağlık okuryazarlığı ve öz yeterlilik arasındaki ilişkiyi değerlendirerek, gebelerin doğum sürecindeki bilinçli karar alma, kendine güvenme ve doğum tercihleri ile doğum sürecindeki deneyimlerine dair farkındalık kazanmalarını hedeflemektedir. Yöntem: Bu araştırma, tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı nitelikte olup, Eylül 2024 ve Nisan 2025 tarihleri arasında Karabük ilindeki sağlık kuruluşlarına başvuran, 28 haftanın üzerinde 205 gebe ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, Kişisel Bilgi Formu ile Gebelikte Maternal Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (GMSOÖ) ve Vajinal Doğum Öz Yeterlilik Ölçeği (VDÖYÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizleri için R programı (R versiyon 4.3.3) kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, tanımlayıcı istatistikler, gruplar arası karşılaştırmalar, regresyon ve korelasyon analizleri ile ölçeklerin güvenilirlik analizleri kullanılmıştır. Tüm istatistiksel analizlerde anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Gebelikte Maternal Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ortalaması 77,98±13,78, (Cronbach alfa sayısı 0,972) ve Vajinal Doğum Öz Yeterlilik Ölçeği ortalaması 64,41 ± 19,78, (Cronbach alfa sayısı 0,969) olduğunu göstermiştir. Bu bilgilere göre ölçeklerin alt boyutları yüksek güvenilirlik sergilemiştir. Araştırmaya katılan gebelerin yaş ortalaması 30 ± 5,55, gebelik haftası ortalaması 31,97±2,8 olup, çoğunluğu yüksek eğitim seviyesine sahip, il merkezinde yaşayan ve çekirdek ailede ikamet eden bireylerdir. 116 gebe vajinal doğum, 89 gebe sezaryen doğum planlamaktadır. Gebelerin çoğu, gebelikle ilgili bilgilenmede yazılı/görsel materyaller kullanmaktadır. Sonuç: Sosyo-demografik özelliklerin (eğitim seviyesi, sosyo-ekonomik durum, şehir merkezinde ikamet ve aile yapısı) sağlık okuryazarlığı üzerinde olumlu bir etkisi olduğu belirlenmiştir. Ancak, bu özelliklerin vajinal doğum öz-yeterliliği üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Her iki ölçeğin alt boyutları yüksek düzeyde güvenilirlik göstermiştir. Bununla birlikte, sağlık okuryazarlığı ile vajinal doğum öz-yeterliliği arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır.
Özet (Çeviri)
Purpose: This study was conducted to determine the SOY levels and VDS levels of pregnant women and to determine the relationship between them. It aims to evaluate the relationship between health literacy and self-sufficiency, and to help pregnant women gain awareness about their conscious decision-making, self-confidence, birth preferences and experiences during the birth process. Method: This study is descriptive, cross-sectional, and correlational in nature, and was conducted with 205 pregnant women over 28 weeks of gestation who applied to health institutions in Karabük province between September 2024 and April 2025. Data were collected using the Personal Information Form and the Maternal Health Literacy Scale in Pregnancy (MHLSP) and the Vaginal Birth Self-Efficacy Scale (VDES). R program (R version 4.3.3) was used for data analysis. Descriptive statistics, intergroup comparisons, regression and correlation analyzes, and reliability analyzes of the scales were used in the evaluation of the data. The significance level was accepted as p<0.05 in all statistical analyzes. Findings: The mean of Maternal Health School Literacy Scale during Pregnancy was 77.98±13.78 (Cronbach alpha 0.972) and the mean of Vaginal Birth Self-Efficacy Scale was 64.41±19.78 (Cronbach alpha 0.969). According to this information, the sub-dimensions of the scales exhibited high reliability. The mean age of the pregnant women participating in the study was 30±5.55, the mean gestational week was 31.97±2.8, and the majority of them had a high level of education, lived in the city center, and were individuals residing in a nuclear family. 116 pregnant women were planning a vaginal birth, and 89 pregnant women were planning a cesarean birth. Most of the pregnant women used written/visual materials for information about pregnancy. Conclusion: It was determined that socio-demographic characteristics (education level, socio-economic status, city center residence and family structure) had a positive effect on health literacy. However, these characteristics were not found to have a significant effect on vaginal birth self-efficacy. The sub-dimensions of both scales showed high levels of reliability. However, no statistically significant relationship was found between health literacy and vaginal birth self-efficacy.
Benzer Tezler
- 45- 55 yaş arasında menopoz dönemindeki kadınların menopoza ilişkin tutumlarının ve menopoz semptomlarının incelenmesi
Investigation of the attitudes of 45-55 years old women at the period of menopease and the symptoms of menopease
FİRDEVS TEK GÖKÇER
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikÜsküdar ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURİYE PEKCAN
- Doğum yapan kadınların sağlık okuryazarlık düzeyleri ve neonatal tarama programlarına ilişkin bilgi ve görüşlerinin incelenmesi
Assessing maternal health literacy and their knowledge and opinions regarding newborn screening programs
CENNET TOSUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Hemşirelikİstinye ÜniversitesiDoğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TÜLAY KAVLAK
- Doğum sonu dönemdeki kadınların e-sağlık okuryazarlık düzeyi ile maternal bağlanma ve emzirme öz yeterlilikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between e-health literacy level and maternal attachment and breastfeeding self-efficacy of postpartum women
AYŞEGÜL KAHRAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Hemşirelikİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERDA ÖZBAŞARAN
- İkinci trimester gebelerin sağlık okur yazarlık ve genetik okuryazarlık düzeyleri ile prenatal testleri yaptırma durumlarının karşılaştırılması
Comparison of health literacy and genetic literacy levels of second trimester pregnant women and their status of performing prenatal tests
BUĞSE KOCA SARIYAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sağlık EğitimiDemiroğlu Bilim ÜniversitesiEbelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYGÜL AKYÜZ
- Gebelerin e-sağlık okuryazarlık düzeylerinin oral glikoz tolerans testi yaptırma ve gebelikte aşılamaya ilişkin görüşlerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of e-health literacy levels of pregnant women on their opinions about oral glucose tolerance test and vaccination during pregnancy
CEM ALİ KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikDemiroğlu Bilim ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYGÜL AKYÜZ