Lisede dışlanmanın akran baskısı aracılığıyla sosyal kaygıya etkisinin incelenmesi
Examination of the effect of ostracism on social anxiety through peer pressure
- Tez No: 952497
- Danışmanlar: PROF. DR. ARİF ÖZER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Eğitim ve Öğretim, Psychology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Akran baskısı, Psikolojik dışlanma, Sosyal dışlanma, Sosyal kaygı, Peer pressure, Ostracism, Social exclusion, Social anxiety
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, sosyal dışlanma ve sosyal kaygı arasındaki ilişkide akran baskısının aracılık rolünü yordamayı amaçlamaktadır. Çalışma Sosyal Bilişsel Kuram, Bilişsel-Davranışçı Kuram ve Psikososyal Gelişim Kuramı temelinde yürütülmüştür. Ek olarak, cinsiyet, sınıf düzeyi, gelir düzeyi, okul türü, genel akademik ortalama, arkadaş sayısı, ders dışı aktivite sayısı, baskı sayısı ve dışlanma sayısının akran baskısı ve sosyal kaygı puanları üzerindeki etkileri incelenmiştir. Araştırmada yordama amaçlı ilişkisel model kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını, Orta Anadolu'da bir büyükşehirdeki merkez ilçelerinde okuyan lise öğrencileri oluşturmuştur. Katılımcıların seçiminde küme örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Örneklem büyüklüğünün belirlenmesinde istatistiğe uygun power analiz yapılmıştır. Veriler 2023-2024 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Ergenler İçin Sosyal Dışlanma Ölçeği, Ergenler İçin Sosyal Kaygı Ölçeği, Akran Baskısı Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu aracılığıyla toplanmıştır. Veri analizinde t testi, tek yönlü ANOVA, basit doğrusal regresyon ve R studio editöründe processR paketi kullanılarak mediation analiz yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, erkek, 12. sınıf ve sosyal bilimler lisesi öğrencileri ile dışlanma sayısı yüksek ve akademik başarısı düşük olanların akran baskısı düzeyleri daha yüksek bulunurken, gelir ile arkadaş ve ders-dışı etkinlik sayısı bu değişkeni etkilememiştir; buna karşılık sosyal kaygı kızlarda, 9. sınıf öğrencilerinde, baskı ve dışlanma düzeyi orta-yüksek gruplarda daha yüksek, arkadaş sayısı arttıkça daha düşük olup gelir, okul türü, akademik başarı ve etkinlik sayısından etkilenmemiştir. Ayrıca dışlanma sosyal kaygıyı hem doğrudan hem de akran baskısı aracılığıyla dolaylı olarak artırmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to predict the mediating role of peer pressure in the relationship between social exclusion and social anxiety. The study was conducted based on the social cognitive, cognitive-behavioral, and psychosocial development theories. Accordingly: Social In addition, the effects of gender, grade level, income level, school type, general academic average, number of friends, number of activities, number of pressures and number of exclusions on peer pressure and social anxiety scores were examined. A correlational model for prediction was used in the study. The participants of the study were high school students studying in the large city in Central Anatolia. The cluster sampling method was used in the selection of participants. In determining the sample size, statistically appropriate power analysis was performed. Data were collected in the spring term of the 2023-2024 academic year through the Ostracism Experiences Scale for Adolescents, Social Anxiety for Adolescents, Peer Pressure Scale and Personal Information Form. In data analysis, t-tests, one-way ANOVA, simple linear regression and mediation analysis were performed using the processR package in the R Studio editor. According to the analysis results, peer pressure was higher among male students, twelfth-graders, students attending social sciences high schools, those who reported more instances of exclusion, and those with lower academic achievement, whereas family income, number of friends, and participation in extracurricular activities had no significant effect. In contrast, social anxiety was higher among female students, ninth-graders, and students reporting moderate-to-high levels of pressure and exclusion, but it decreased as the number of friends increased and was not influenced by income, school type, academic performance, or extracurricular involvement. Besides, experiences of exclusion heighten social anxiety both directly and indirectly by amplifying peer pressure.
Benzer Tezler
- Hazır giyim sanayiinde nitelikli insangücü ihtiyacı
Başlık çevirisi yok
HANDAN SEZER
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiGazi ÜniversitesiGiyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEGÜL ATAMAN
- Avrupa Topluluğu'nun bürokratik yapısı
Başlık çevirisi yok
GÜNİZ ODYAKMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
Uluslararası İlişkilerİstanbul ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BENER KARAKARTAL
- Yoğurda işlenecek süte katılması gereken süt tozu miktarının saptanması ve pratik sonuçlar çıkarılması üzerine araştırmalar
Başlık çevirisi yok
NURTEN ADIGÜZEL
- Hazır giyim sanayiinin milli ekonomimizdeki yeri ve bir örnek çalışma
Başlık çevirisi yok
FERHAN DEMREN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiGazi ÜniversitesiGiyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RASİH DEMİRCİ