Jinekolojik kanserli kadınlarda hastalıkta belirsizliğin yaşam kalitesi ile ilişkisinde başa çıkmanın aracılık etkisinin belirlenmesi
Determination of the mediating effect of coping in the relationship of uncertainty in illness with quality of life in women with gynecologic cancer
- Tez No: 952580
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FATMA USLU ŞAHAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kadın Hastalıkları ve Doğum, Hemşirelik, Obstetrics and Gynecology, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Jinekolojik Kanser, Yaşam Kalitesi, Hastalıkta Belirsizlik, Başa Çıkma, Aracılık Analizi, Hemşirelik, Gynecological Cancer, Quality of Life, Illness Uncertainty, Coping, Mediation Analysis, Nursing
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, jinekolojik kanser tanısı almış kadınlarda yaşam kalitesini yordayan değişkenleri belirlemek ve hastalıkta belirsizlik ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkide başa çıkma düzeyinin aracılık rolünü incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Tanımlayıcı ve kesitsel tipte gerçekleşen araştırma, bir devlet hastanesinin jinekolojik onkoloji kliniğinde yürütülmüştür. Çalışmaya 157 jinekolojik kanser hastası dahil edilmiştir. Veriler Tanıtıcı Özellikler Formu, Hastalıkta Belirsizlik Ölçeği, Kanserle Başa Çıkma Anketi ve Kanser Tedavisi Fonksiyonel Değerlendirme Ölçeği (FACT-G) ve ECOG Performans Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, korelasyon analizi, çoklu regresyon ve aracılık analizinde Hayes'in PROCESS makro programı (Model 4) kullanılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 51,34±10,27 yıldır. Katılımcıların yaşam kalitesi puanı 68,17±13,25, hastalıkta belirsizlik puanı 55,18±8,05 ve başa çıkma puanı 53,46±8,18 saptanmıştır. Belirsizlik ile yaşam kalitesi arasında negatif (r=-0,351; p<0,001), başa çıkma ile yaşam kalitesi arasında pozitif (r=0,312; p<0,001) yönlü anlamlı ilişki saptanmıştır. Regresyon analizinde, eğitim düzeyi (β=0,217; p=0,004), hastalık süresi (β=0,194; p=0,010), belirsizlik (β=-0,283; p<0,001) ve başa çıkma (β=0,278; p<0,001) yaşam kalitesini anlamlı düzeyde yordayan değişkenler olarak belirlenmiştir. Aracılık analizine göre, başa çıkma düzeyi, hastalıkta belirsizlik ile yaşam kalitesi arasında gözlenen ilişkide kısmi aracılık rolü üstlenmekte olup, bu etki istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (indirect effect =-0,132; %95 GA: -0,152 ile -0,018). Araştırma sonucunda, yaşam kalitesini artırmaya yönelik girişimlerde belirsizliğin azaltılması ve etkili başa çıkma stratejilerinin desteklenmesinin önemi göz önüne alındığında başa çıkma stratejilerinin iyi değerlendirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to determine the predictors of quality of life in women diagnosed with gynecological cancer and to examine the mediating role of coping in the relationship between uncertainty in illness and quality of life. This descriptive and cross-sectional study was carried out in the gynecologic oncology clinic of a public hospital. A total of 157 women with gynecological cancer participated in the study. Data were collected using the Descriptive Characteristics Form, Mishel Uncertainty in Illness Scale, Cancer Coping Questionnaire, and the Functional Assessment of Cancer Therapy-General (FACT-G) and ECOG Performance Scale. Descriptive statistics, correlation analysis, multiple regression, and mediation analysis using Hayes' PROCESS macro (Model 4) were used for data analysis. The participants' mean age was 51.34±10.27 years. The average quality of life score was 68.17±13.25, uncertainty in illness was 55.18±8.05, and coping score was 53.46±8.18, indicating levels. There was a significant negative correlation between uncertainty and quality of life (r = -0.351; p < 0.001) and a significant positive correlation between coping and quality of life (r = 0.312; p < 0.001). According to regression analysis, educational level (β = 0.217; p = 0.004), duration of illness (β = 0.194; p = 0.010), uncertainty (β = -0.283; p < 0.001), and coping (β = 0.278; p < 0.001) were identified as significant predictors of quality of life. Mediation analysis revealed that coping partially mediated the relationship between uncertainty in illness and quality of life, and this indirect effect was statistically significant (indirect effect = -0.132; 95% CI: -0.152 to -0.018). These findings highlight the importance of reducing uncertainty and supporting effective coping strategies in efforts to improve quality of life in women with gynecologic cancer.
Benzer Tezler
- Endometrium kanserlerinde preoperatif, intraoperatif ve postoperatif myometrial invazyonun değerlendirilmesi: MR, frozen ve nihai patoloji sonuçlarının karşılaştırılması
Evaluation of preoperative, intraoperative and postoperative myometrial invasion in endometrium cancers: comparison of MR, frozen and final pathology results
KEMİNE UZEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Sağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Rasyona katılan kurkuminin insan ovaryum kanseri için preklinik bir model olan yumurta tavuklarında bazı apoptotik markerlar üzerine etkileri
The effects of curcumin supplementation on some apoptotic markers in laying hens, a preclinical model for human ovarian cancer
BEŞİR ER
- Polikistik over sendromunda ve over kanserinde biyokimyasal parametrelerin karşılaştırmalı analizi
Comparative analysis of biochemical parameters in polycystic syndrome and overian cancer
FİRUZE ŞALVACI
- Jinekolojik kanserli kadınlarda algılanan sosyal destek düzeylerinin kemoterapi semptomlarına etkisi
Determination of effects of perceived social support level on the chemotherapy symptoms for the women with gynecologic cancer
SAKİNE YILMAZ
- Jinekolojik kanser nedeniyle total histerektomi ameliyatı olmuş kadınlarda toplumsal cinsiyet rolü stresinin değerlendirilmesi
Assessment of gender role stress in women with total histerectomy surgery due to gynecological cancer
MELİS ÇELİK