Teknoloji temelli rahatsızlıkların yeniden değerlendirilmesi ve Metaverse'e yönelik tutumlarla ilişkisi
A reappraisal of technology-based disorders and their relationship with attitudes toward the Metaverse
- Tez No: 953342
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET ŞAKİROĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Bilişsel esneklik, Metaverse, Tutum ölçekleri, Yeni teknolojiler, Cognitive flexibility, Metaverse, Attitude scales, New technologies
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın temel amacı, teknoloji temelli rahatsızlıkları yeniden değerlendiren kapsamlı bir ölçme aracı geliştirmek ve bireylerin Metaverse'e yönelik zihinsel imgeleri doğrultusunda tutumlarını ölçmeye yönelik özgün bir ölçek tasarlamaktır. Ayrıca, bu iki değişken arasındaki ilişkide bilişsel esnekliğin aracılık rolü, yapısal eşitlik modellemesi ile test edilmiştir. Araştırma iki aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi öğrencilerinden toplanan verilerle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. Bu aşamada 122 katılımcıdan Metaverse'e yönelik tutum ölçeği, 282 katılımcıdan ise teknoloji temelli rahatsızlıklar tarama listesi için veri toplanmıştır. İkinci aşamada yaş ortalaması 22,22 olan, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi öğrencilerinden 231 katılımcı ile Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), geçerlik ve güvenirlik analizleri ardından Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) gerçekleştirilmiştir. Veri toplama araçları arasında demografik bilgi formu, geliştirilen iki ölçek (MYTÖ ve TTRTL), psikolojik iyi oluş ölçeği, teknolojiye karşı tutum ölçeği ve bilişsel esneklik envanteri yer almaktadır. Araştırma bulguları, her iki ölçeğin de geçerli ve güvenilir ölçüm araçları olduğunu ortaya koymuştur. Yapısal modelleme sonuçlarına göre; teknoloji temelli rahatsızlıklar Metaverse'e yönelik pozitif tutumları anlamlı ve olumlu yönde etkilemektedir. Ayrıca, teknoloji temelli rahatsızlıkların bilişsel esnekliği negatif yönde etkilediği, bilişsel esnekliğin ise Metaverse'e yönelik pozitif tutumları olumlu yönde etkilediği bulunmuştur. Aracılık analizinde ise bilişsel esnekliğin, bu iki değişken arasındaki ilişkide kısmî ve negatif yönde aracılık ettiği, dolayısıyla bu ilişkiyi zayıflatan bir rol üstlendiği görülmüştür. Elde edilen bulgular ilgili literatür doğrultusunda tartışılmış, çalışmanın sınırlılıkları ve katkıları değerlendirilmiş ve gelecekteki araştırmalara yönelik önerilere yer verilmiştir.
Özet (Çeviri)
The primary objective of this study was to develop a comprehensive measurement tool for the reappraisal of technology-based discomfort and to design an original scale to measure individuals' attitudes toward the Metaverse based on their mental imagery. Furthermore, the mediating role of cognitive flexibility in the relationship between these two variables was tested using Structural Equation Modeling (SEM). The research consisted of two stages. In the first stage, Exploratory Factor Analysis (EFA) was conducted with data collected from students at Aydın Adnan Menderes University. For this stage, data were collected from 122 participants for the Metaverse Attitude Scale and from 282 participants for the Technology-Based Discomfort Checklist. In the second stage, Confirmatory Factor Analysis (CFA), validity, and reliability analyses were conducted, followed by SEM with 231 students at Aydın Adnan Menderes University, who had an average age of 22.22 years. Data collection tools included a demographic information form, the two developed scales a psychological well-being scale, a technology attitude scale, and a cognitive flexibility inventory. The research findings revealed that both developed scales are valid and reliable measurement tools. According to structural equation modeling results, technology-based discomfort significantly and positively affects positive attitudes toward the Metaverse. Additionally, technology-based discomfort was found to negatively affect cognitive flexibility, while cognitive flexibility positively affects positive attitudes toward the Metaverse. Mediation analysis indicated that cognitive flexibility partially and negatively mediated the relationship between these two variables, thereby weakening this relationship. The findings were discussed in line with the relevant literature, the limitations and contributions of the study were evaluated, and recommendations for future research were presented.
Benzer Tezler
- Süt formüllerinin tüketim uygulamaları ve süt formüllerinin C vitamini içeriği ile pH değerleri
Başlık çevirisi yok
GÖNÜL VAROL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Besin Hijyeni ve Teknolojisiİstanbul ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜRKAN KUTLUAY
- Ege bölgesi keçi liflerinin bazı önemli fiziksel, kimyasal özellikleri ve değerlendirme imkanları
Başlık çevirisi yok
NİLÜFER ERDEM
Doktora
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLSEREN YAZICIOĞLU
- Plazma arkı eldesi ve yüzey bölgesi modifikasyonunda kullanılabilirliği
Başlık çevirisi yok
ÖZKAN ÖZİPEKLİLER
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Makine MühendisliğiUludağ ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİM DEMİRCİ
- Üzüm sularının pastörizasyonu ve kontsantresi sırasında hidroksimetilfurfural oluşumu üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
ŞERİFE ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiTarım Ürünleri Teknolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYDIN URAL
- Bromtimol mavisi, bromkresol moru ve klorfenol kırmızısı indikatörleri katılmış özel besiyerlerinin sütlerde antibiyotik belirtilmesine uygunluğu üzerine araştırmalar
Başlık çevirisi yok
ESENGÜL TUNCER
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiSüt Teknolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN YAYGIN
- Kayısıların kurutma karekteristikleri
Başlık çevirisi yok
HALİL AKBABA
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiGıda Teknolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SUZAN KINCAL