KAP-PAQ Knowledge Attitude Practice-Prediabetes Assessment Questionnaire (bilgi – tutum – uygulama prediyabet değerlendirme anketi) ölçeğinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
The Turkish validity and reliability study of the Knowledge, Attitude and Practice (KAP) assessment questionnaire for people with prediabetes
- Tez No: 954817
- Danışmanlar: PROF. DR. YEŞİM UNCU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Bilgi-tutum-uygulama, geçerlik, güvenirlik, ölçek uyarlama, prediyabet, Geçerlilik, Güvenilirlik, Ölçek geliştirme, Knowledge-attitude-practice, prediabetes, reliability, scale adaptation, validity, Scale development
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Prediyabet, kan şekeri düzeylerinin normalin üzerinde olduğu ancak diyabet tanı kriterlerini karşılamadığı, tip 2 diyabet için yüksek risk taşıyan bir metabolik durumdur. Türkiye Diyabet Epidemiyolojisi Çalışması (TURDEP) verilerine göre prediyabet prevalansı 2002'de %6,7 iken, 2010'da %28,7'ye yükselmiştir. TURDEP-II (2010) sonuçları, Türkiye'de diyabet ve prediyabetin hızla yayıldığını ortaya koymuştur. Bu gerçek, prediyabetin erken tanı ve yönetimi için geçerli ölçüm araçlarına duyulan ihtiyacı ortaya koymaktadır. Bu çalışmanın amacı, Mohsina Hyder ve arkadaşları tarafından prediyabet tanısı almış bireylerde bilgi, tutum ve uygulama düzeylerini değerlendirmek amacıyla geliştirilen KAP-PAQ (Knowledge–Attitude–Practice – Prediabetes Assessment Questionnaire) adlı ölçeğin Türkçeye uyarlanması ve geçerlik–güvenirlik analizlerinin yapılmasıdır. Metodolojik tipteki bu araştırma, 01 Kasım 2023 – 31 Ekim 2024 tarihleri arasında Bursa ili Nilüfer ilçesindeki 23 Nisan Aile Sağlığı Merkezi'nde yürütülmüştür. Çalışmaya 18 yaş ve üzeri, prediyabet tanısı almış, okuryazar ve gönüllü 640 birey dahil edilmiştir. Ölçeğin Türkçeye çeviri süreci, Dünya Sağlık Örgütü ve Beaton ve arkadaşlarının kültürel adaptasyon rehberleri temel alınarak yürütülmüştür. Ardından, görünüş geçerliği değerlendirmesi için ön test uygulaması yapılmış; kapsam geçerliği değerlendirmesi içinse tıp alanında uzman sekiz akademisyenin görüşüne başvurulmuştur. Her madde için madde kapsam geçerlik indeksi (I-CVI), tüm ölçek için S-CVI/Ave değeri hesaplanmıştır. I-CVI değeri ≥0,78 olan maddeler kabul edilebilir olarak değerlendirilmiştir. Ölçeğin zamana karşı tutarlılığını değerlendirmek amacıyla 40 kişilik bir alt örneklemle test–tekrar test uygulaması gerçekleştirilmiş ve sınıf içi korelasyon katsayısı (ICC) hesaplanmıştır. Ölçeğin üç alt boyutunda (Bilgi, Tutum, Davranış) ICC değerleri 0,811 ile 0,995 arasında bulunmuş ve bu sonuçlar yüksek düzeyde güvenirliği göstermiştir. Sonuç olarak, Türkçeye uyarlanan KAP-PAQ ölçeği, prediyabetli bireylerin bilgi düzeyi, tutum ve yaşam tarzı davranışlarını değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir araçtır. Bu ölçek hem klinik pratikte hem de epidemiyolojik çalışmalarda kullanımı, prediyabet yönetiminde erken müdahale stratejilerinin geliştirilmesine önemli bir araç sunabilir. Özellikle birinci basamak sağlık hizmetlerinde farkındalık ve davranış değişikliği temelli müdahalelerin planlanmasında pratik bir araç olarak önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Prediabetes is a metabolic condition in which blood glucose levels are elevated above the normal range but do not meet the diagnostic criteria for diabetes. It carries a high risk of progressing to type 2 diabetes. According to data from the Turkish Diabetes Epidemiology Study (TURDEP), the prevalence of prediabetes increased from 6.7% in 2002 to 28.7% in 2010. The results of TURDEP-II (2010) revealed a rapid spread of both diabetes and prediabetes in Turkey. This situation highlights the urgent need for valid and reliable assessment tools for the early diagnosis and effective management of prediabetes. The aim of this study is to adapt the Knowledge–Attitude–Practice Prediabetes Assessment Questionnaire (KAP-PAQ), developed by Mohsina Hyder and colleagues to evaluate knowledge, attitude, and practice levels in individuals diagnosed with prediabetes, into Turkish and to examine its validity and reliability. This methodological study was conducted between November 1, 2023, and October 31, 2024, at the 23 Nisan Family Health Center in Nilüfer district of Bursa province. A total of 640 individuals aged 18 years and older, literate, and diagnosed with prediabetes participated in the study voluntarily. The translation process of the scale followed the guidelines of the World Health Organization and the adaptation framework proposed by Beaton et al. For face validity, a pilot test was conducted with prediabetic individuals to assess the clarity and comprehensibility of the items. For content validity, expert opinions were obtained from eight senior academicians in the field of medicine. Each item was evaluated using the item-level content validity index (I-CVI), and the average scale-level CVI (S-CVI/Ave) was also calculated. Items with an I-CVI score ≥0.78 were accepted as appropriate. To assess the temporal stability of the scale, a test–retest reliability analysis was conducted on a subsample of 40 participants, and the intraclass correlation coefficient (ICC) was calculated. ICC values ranged between 0.811 and 0.995 across the three subscales (Knowledge, Attitude, Practice), indicating excellent reliability. In conclusion, the Turkish adaptation of the KAP-PAQ scale is a valid and reliable instrument for evaluating knowledge, attitudes, and lifestyle behaviors among individuals with prediabetes. Its application in both clinical practice and epidemiological studies can support the development of effective early intervention strategies for the management of prediabetes. It is especially recommended as a practical instrument for the design of awareness- and behavior change-based interventions within the context of primary healthcare.
Benzer Tezler
- Şanlıurfa-Harran ovası topraklarının ince kum mineralojisi ve bazı yaygın toprak serilerinin mikromorfolojisi
Başlık çevirisi yok
SABAHATTİN ŞAHAN
- Çekirdeksiz kuru üzümde uygulanan politikanın Ege Bölgesinde üretim ve üretici açısından sonuçlarının değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
GÜVEN ÖZERİN
- Bornova ekolojik koşullarında bazı haşhaş çeşitlerinin verim ve kaliteleri üzerinde araştırmalar
The Investigations on the yield and qualities of some popy vasied Bornova ecological conditions
HAMDİ AYGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
ZiraatEge ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞÜKRÜ HAZIM EMİROĞLU
- Bazı bitkisel boyarmaddeler ile yün liflerinin boyanması yöntemlerinin ve haslıklarının araştırılması
Başlık çevirisi yok
TÜLAY GÜLÜMSER
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NECDET SEVENTEKİN
- Ankara botanik parkındaki bazı bitkilerin polenlerinin morfolojik çalışması
Morphological study of the pollen grains of some plants in Ankara botanic Park
MELAHAT KURTULUŞ