Hashimoto tiroiditli kadınlarda glütensiz-laktozsuz /Aronia melanocarpa eklenmiş diyetin leptin, ghrelin düzeyi ve enflamatuar durum üzerine etkisinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of gluten-lactose-free/Aronia melanocarpa added diet on leptin, ghrelin levels, and inflammatory status in women with hashimoto thyroidis
- Tez No: 955179
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP ÖZERSON
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hashimoto tiroiditi, bağışıklık sisteminin tiroid peroksidaz ve/veya tiroglobulin gibi tiroid antijenlerine karşı geliştirdiği otoimmün yanıt sonucu ortaya çıkan, iyot açısından yeterli bölgelerde en yaygın kronik hipotiroidizm nedenidir. Hipotiroidi, obezitenin en yaygın endokrin nedenleri arasında yer almaktadır. Tiroid disfonksiyonu, metabolik bozukluklara sebep olarak yağ dokusunun işlevini, leptin seviyelerini ve enflamatuvar durumu etkileyebilmektedir. Aronia melanocarpa, yüksek miktarda antosiyanin içeren, anti-inflamatuar özellikleriyle dikkat çeken ve Türkiye'de de üretim alanı giderek artan bir meyvedir. Glütensiz ve laktozsuz diyetlerin de bağırsak geçirgenliğini azaltarak otoimmün yanıtı hafifletebileceği ve bu yolla Hashimoto tiroiditi semptomlarını iyileştirmede potansiyel fayda sağlayabileceği bildirilmektedir. Bu nedenle, çalışma Hashimoto tiroiditli hastalarda glütensiz-laktozsuz, A. melanocarpa eklenmiş diyetlerin; otoantikor, leptin, ghrelin düzeyleri, enflamatuvar durum ve antropometrik ölçümler üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla planlanmıştır. Randomize kontrollü, açık etiketli bu çalışma, İstanbul Tıp Fakültesi Hastanesi'nde Hashimoto tiroiditi tanısı almış, 18-65 yaş aralığında 77 kadın birey ile yürütülmüştür. Araştırmanın başlangıcında katılımcılara yüz yüze görüşme yöntemiyle sosyodemografik özellikler, beslenme alışkanlıkları, antropometrik ölçümler ve besin tüketim kaydını içeren anket formu uygulanmıştır. İlk değerlendirme sonrasında bireyler rastgele olarak dört farklı diyet protokolünden birine dâhil edilmiştir: A. melanocarpa içeren diyet (100 ml meyve suyu), glütensiz-laktozsuz diyet, A. melanocarpa içeren (100 ml meyve suyu) glütensiz-laktozsuz diyet veya yalnızca sağlıklı beslenme protokolü. Bu diyetler, sekiz hafta süresince uygulanmıştır. Çalışma başlangıcı-bitişinde TSH, sT4, sT3, anti-TPO, anti-TG, IL-6, TNF-a, CRP ve leptin, ghrelin seviyeleri serum örnekleri üzerinden değerlendirilmiştir. Tüm veriler SPSS 22.0 ile analiz edilmiştir. Diyet müdahaleleri sonrasında BKI düzeylerinde glütensiz-laktozsuz diyet grubunda -1,12 ±0,7 kg/m2(p<0,0001), A. melanocarpa + glütensiz-laktozsuz diyet grubunda -0,57 ±1,29 kg/m2(p=0,07), sağlıklı beslenen grupta -0,83 ±1,0 kg/m2 (p=0,002) anlamlı düşüşler saptanmıştır. Çalışmanın en dikkat çekici bulgusu, 8 hafta boyunca 100 ml A. melanocarpa suyu tüketen grubun leptin düzeylerinde anlamlı bir düşüş (-81,47±139,19 ng/ml) sağlanmasıdır (p<0,0001); buna karşın leptin düzeyinde glütensiz-laktozsuz diyet grubunda istatistiksel olarak anlamlı olmasa da bir artış eğilimi (+7,95 ± 162,27 ng/ml) gözlemlenmiştir. Beslenme müdahaleleri sonrasında, hiçbir diyet grubunda enflamatuvar belirteçler, anti-TG ve anti-TPO düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, A. melanocarpa tüketiminin leptin ve ghrelin düzeyleri üzerindeki etkileri enerji dengesi ve iştah kontrolü açısından oldukça önemli bir potansiyel sunmaktadır. A. melanocarpa kullanımında, özellikle düşük BKİ'ye sahip bireylerde tiroid hormonlarında daha hassas değişimler gözlenebileceği görülmüş olup, bu grupta doz ayarlaması daha dikkatli yapılmalı ve olası endokrin yanıtlar yakından izlenmelidir.
Özet (Çeviri)
Hashimoto's thyroiditis is a leading cause of chronic hypothyroidism in iodine-sufficient regions, characterized by an autoimmune response against thyroid peroxidase and/or thyroglobulin. Hypothyroidism is among the most common endocrine causes of obesity. Thyroid dysfunction can contribute to metabolic disturbances, potentially affecting adipose tissue function, leptin levels, and the inflammatory state. Aronia melanocarpa is a fruit rich in anthocyanins, noted for its anti-inflammatory properties, and increasingly cultivated in Turkey. Recent findings suggest that gluten- and lactose-free diets may help reduce intestinal permeability, thereby attenuating autoimmune responses and potentially improving symptoms of Hashimoto's thyroiditis. Accordingly, this study aimed to evaluate the effects of gluten- and lactose-free diets, with or without A. melanocarpa supplementation, on autoantibody levels, leptin and ghrelin concentrations, inflammatory status, and anthropometric measurements in patients with Hashimoto's thyroiditis. This randomized, controlled, open-label study was conducted at the Istanbul Faculty of Medicine Hospital with 77 female participants aged between 18 and 65 years who had been diagnosed with Hashimoto's thyroiditis. At baseline, face-to-face interviews were conducted to collect data on sociodemographic characteristics, dietary habits, anthropometric measurements, and dietary intake using a structured questionnaire. Participants were then randomly assigned to one of four dietary intervention groups: a diet including A. melanocarpa (100ml fruit juice), a gluten- and lactose-free diet, a gluten- and lactose-free diet supplemented with A. melanocarpa (100ml fruit juice), or a healthy diet control group. These interventions were implemented over an 8-week period. At both the beginning and end of the study, serum levels of TSH, fT4, fT3, anti-TPO, anti-TG, IL-6, TNF-α, CRP, leptin, and ghrelin were measured. All data were analyzed using SPSS version 22.0. Following the dietary interventions, significant reductions in BMI were observed in the gluten- and lactose-free group-1.12 ± 0.7 kg/m² (p<0,0001), the A. melanocarpa + gluten- and lactose-free group -0.57 ± 1.29 kg/m² (p=0,07), and the healthy diet group-0.83 ± 1.0 kg/m² (p=0,002). The most striking finding of the study was a significant decrease in leptin levels (-81.47 ± 139.19 ng/ml, p <0,0001) in the group consuming 100 ml of A. melanocarpa juice daily for 8 weeks. In contrast, the gluten- and lactose-free group showed a non-significant trend toward increased leptin levels (+7.95 ± 162.27 ng/ml). No statistically significant changes were observed in inflammatory markers or anti-TPO and anti-TG levels in any of the diet groups following the interventions. In conclusion, the impact of A. melanocarpa consumption on leptin and ghrelin levels indicates promising potential in terms of energy balance and appetite regulation. In the use of A. melanocarpa, more sensitive alterations in thyroid hormone levels may be observed, particularly in individuals with a low BMI. Therefore, dose adjustments should be made with greater caution in this group, and potential endocrine responses should be closely monitored.
Benzer Tezler
- Hashimoto hastalarında eliminasyon diyetinin inflamasyon üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of an elimination diet on inflammation in patients with Hashimoto's thyroiditis
SOLMAZ ALKAN
Doktora
Türkçe
2026
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Medipol ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. INDRANİ KALKAN
- Hashimoto tiroiditi olan kadınlarda glutensiz diyetin tiroid fonksiyon değerleri üzerine etkisi
The effect of a gluten-free diet on thyroid function values in women with Hashimoto's thyroiditis
ELİF MELEK AVCİ
Doktora
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA KÖSELER BEYAZ
- Hashimoto tiroiditli hastalarda serum cathelicidin (ll-37) düzeyinin belirlenmesi
Determination of serum cathelicidin (ll-37) levels in patients with hashimoto thyroiditis
MERİÇ COŞKUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıGazi Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET AYHAN KARAKOÇ
- Dispeptik şikayeti olan hashimoto tiroiditi tanılı hastalarda çölyak otoantikorları sıklığı ve bu otoantikorların Helikobakter pylori ile ilişkisi
Frequency of celiac autoantibodies in hashimoto's thyroiditis patients with dyspeptic complaints and relationship of these autoantibodies with Helicobacter pylori
BATUHAN KOÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARİF ALPER KIRKPANTUR
- Hashimoto tiroiditli çocuklarda klinik ve laboratuar inceleme ve tedavi izlem sonuçlarının değerlendirimesi
Study of the clinical and laboratory findings of hashimoto's thyroiditis and the evaluation of treatment and long term follow-up in children and adolescents
ALİ SATAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RÜVEYDE BUNDAK