Orta yetişkinlikte bilişsel esneklik, psikolojik sağlamlık ve algılanan stres düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the correlation between cognitive flexibility, psychological resilience, and perceived stress level in middle adulthood
- Tez No: 955569
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELCEN YETKİN ÖZDEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Gelişim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırmamızda; orta yetişkinlikte bilişsel esneklik, psikolojik sağlamlık ve algılanan stres düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi; olası bağlantıların ortaya konması amaçlanmaktadır. Bununla birlikte orta yetişkinlikte bilişsel esneklik, psikolojik sağlamlık ve algılanan stres düzeylerinin ayrı ayrı bulgulanması; sosyodemografik değişkenler ile ilişkilerinin de ortaya konması hedeflenmektedir. Bununla beraber araştırma değişkenlerinin birbirleriyle ilişkisi de çalışılmıştır. Çalışmamız, 45-64 yaş arası orta yetişkinlerin bilişsel esneklik, psikolojik sağlamlık ve algılanan stres düzeyinin arasındaki bağlantıyı araştırmak amacıyla yürütülmüştür. Çalışmaya 200 kişi katılım sağlamıştır ve katılım tamamen gönüllülük esasına dayanmaktadır. Katılımcıların okuma-yazma bilmemesi ve aktif psikopatolojiye sahip olması çalışmanın dışlama kriterlerini oluşturmaktadır. Araştırma için; örneklem grubunu oluşturan gönüllü orta yaş yetişkinlere Bilişsel Esneklik Envanteri, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği, Algılanan Stres Ölçeği uygulaanmıştır. Yetişkinlere, sorulara içten ve doğru yanıt vermelerinin önemi ve gizlilik ilkesine bağlı kalınacağı belirtilecektir. Katılımcılar öncelikle demografik bilgi formunu doldurup ardından bilişsel esnekliklerinin tespiti için“Bilişsel Esneklik Envanteri”, psikolojik sağlamlıklarını değerlendirmek için“Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği”ve algılanan stres düzeylerini belirlemek için“Algılanan Stres Ölçeği”kullanılmıştır. Araştırmada SPSS 27.0 programı kullanılmıştır. Demografik değişkenlere göre ilişki, korelasyon analizi ve regresyon analizi yapılmıştır. Normallik testleri uygulanıştır ve parametrik testlerin kullanımı uygun görülmüştür. Ayrıca ölçekler için güvenirlik testleri yapılmıştır. Orta yetişkinlikte kontrol alt boyutu, bilişsel esneklik, psikolojik sağlamlık ve algılanan stres düzeyiyle eğitim düzeyi değişkeni arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0.05). Orta yetişkinlikte bilişel esneklik kontrol alt boyutu, psikolojik sağlamlık ve algılanan stres düzeyi ile gelir düzeyi değişkeni aralarında istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu görülmüştür (p<0.05). Ayrıca, orta yetişkinlik dönemindeki bireylerin bilişsel esneklik düzeylerinin psikolojik sağlamlık ve algılanan stres ile ilişkisi incelenmiştir. Elde edilen bulgular, bilişsel esneklik ile psikolojik sağlamlık arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğunu(r = ,311; p < 0.01), bilişsel esneklik ile algılanan stres arasında ise negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunduğunu göstermektedir(r = -,152; p < 0.05). Bunun yanında, psikolojik sağlamlık ile algılanan stres arasında da negatif yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır(r = -,547; p < 0.01). Sonuç olarak, araştırmanın amacı doğrultusunda bulguların hipotezleri desteklediği görülmektedir. Çalışmamızın amacına ulaştığı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Our research aims to examine the relationship between cognitive flexibility, psychological resilience and perceived stress levels in middle adulthood and to reveal possible connections. In addition, it is aimed at separately detecting cognitive flexibility, psychological resilience and perceived stress levels in middle adulthood and at revealing their relationships with sociodemographic variables. In addition, the relationship between the research variables has also been studied. The purpose of our study was to look into how middle-aged adults (45–64 years old) perceived their stress levels in relation to their psychological resilience and cognitive flexibility. 200 people participated in the study, and participation was completely voluntary. The fact that the participants were illiterate and had active psychopathology constituted the exclusion criteria of the study. For the study, the Cognitive Flexibility Inventory, Brief Psychological Resilience Scale, and Perceived Stress Scale were applied to the volunteer middle-aged adults who constituted the sample group. Adults will be informed about the importance of answering the questions sincerely and accurately and that confidentiality will be adhered to. Participants first filled in the demographic information form, and then the“Cognitive Flexibility Inventory”was used to determine their cognitive flexibility, the“Brief Psychological Resilience Scale”was used to evaluate their psychological resilience, and the“Perceived Stress Scale”was used to determine their perceived stress levels. The SPSS 27.0 program was used in the study. Relationship, correlation analysis and applied, and the use of parametric tests was deemed appropriate. In addition, reliability tests were performed for the scales. A statistically significant relationship was found between the control sub-dimension, cognitive flexibility, psychological resilience, perceived stress level and the education level variable in middle adulthood (p<0.05). A statistically significant relationship was found between the cognitive flexibility control sub-dimension, psychological resilience, perceived stress level and the income level variable in middle adulthood (p<0.05). In addition, the relationship between the cognitive flexibility levels of individuals in middle adulthood and psychological resilience and perceived stress was examined. The findings show that there is a positive significant relationship between cognitive flexibility and psychological resilience (r = .311; p < 0.01) and a negative significant relationship between cognitive flexibility and perceived stress (r = -.152; p < 0.05). In addition, a negative significant relationship was found between psychological resilience and perceived stress (r = -.547; p < 0.01). As a result, it is seen that the findings support the hypotheses in line with the purpose of the research. It is thought that our study has achieved its purpose.
Benzer Tezler
- Beliren yetişkinlikte mental iyi oluş düzeylerinin azim ve bilişsel esneklik açısından incelenmesi
Examination of mental well-being levels in emerging adulthood in terms of grit and cognitive flexibility
AYŞE DENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NEZİR EKİNCİ
- Examining the predictive roles of university students' self-compassion and cognitive flexibility levels on theirrelationship satisfaction levels
Üniversite öğrencilerinin öz şefkat ve bilişsel esneklikdüzeylerinin ilişki doyum düzeyleri üzerindeki yordayicirollerinin incelenmesi
ELİF AKTAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
PsikolojiYeditepe ÜniversitesiPsikolojik Danışma ve Rehberlik Ana Bilim Dalı
DOÇ. SERDAR KÖRÜK
- Yetişkinlerde bilişsel esneklik, genel öz yeterlik ve iyimserlik düzeyinin örtük zekâ inançları ile ilişkisinin incelenmesi
An examination of the relationship between cognitive flexibility, general self-efficacy, optimism levels and implicit intelligence beliefs in adulthood
AYPERİ OTRU KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiKocaeli ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN NEJAT AKFIRAT
- Yetişkinlerdeki obsesif kompulsif bozukluk belirtilerinin üstbilişler, ruminasyon ve bilişsel esneklik çerçevesinde incelenmesi
The investigation of obsessive compulsive disorder symptoms in adults within the frame of metacognitions, rumination, and cognitive flexibility
AYŞE HİLAL ÖZMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Psikolojiİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET ÖZTÜRK
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) belirtileri gösteren ve göstermeyen sağlıklı erişkinlerde dikkat süreçlerinin EEG ile incelenmesi
The investigati̇on of attention processes on participants with and without attention deficit hyperactivity disorder symptoms: An EEG study
ESRA KISACIK
Doktora
Türkçe
2018
PsikolojiAnkara ÜniversitesiSinir Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. CANAN KALAYCIOĞLU